Kur'an'da mecaz-ı aklî kullanımları ve meâllere yansımaları: İbn Aşûr tefsiri örneği
The use of majaz ʿaqlī in the Qurʾan and its reflection in translations: The case of İbn ʿAshūr's tafsīr
- Tez No: 1009037
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN RECEP ÇIBIKLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Din, Linguistics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sinop Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlâhî kelâm olması nedeniyle Kur'an-ı Kerîm'in hem Araplar hem de Arap olmayanlar için en doğru şekilde açıklanması bir zorunluluktur. Bu konudaki en büyük sorumluluk tercümanlara ait olup Kur'an-ı Kerîm'in ifade ve anlam bütünlüğüyle birlikte tercüme yapılacak dile en uygun şekilde aktarılması gerekmektedir. Yüce Allah'ın, âyetlerinde anlatımın gücünü arttırmak ve ilgili konuyu vurgulamak gibi çeşitli amaçlarla Arapçanın belâgat sanatından harika örnekler sunduğu bilinmektedir. Bu sebeple, Kur'an meâllerinin yalnızca lafzî karşılıklar üzerinden değil, belâgat boyutu dikkate alınarak değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada İbn Âşûr'un et-Tahrîr ve't-tenvîr isimli tefsirinde kullanılan mecâz-ı aklî sanatlarının belâgat analizleri yapılmış ve bu sanatın meâllere nasıl aktarıldığı incelenmiştir. Okuyucunun istifade edebilmesi amacıyla ilgili tefsirdeki tüm mecâz-ı aklî sanatları sûre - âyet numaraları ve meâlleri ile birlikte tablo halinde verilmiştir. Bu çalışma ile Kur'an-ı Kerîm'in daha iyi anlaşılmasına ve meâl çalışmalarının güçlenmesine katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Qur'an, as the divine word of god, must be explained accurately for both Arabs and non-Arabs. In this regard, translators bear a great responsibility to convey the Qur'an's expressions and meanings into the target language while preserving its unity of meaning and style. It is known that Allah employs remarkable examples of Arabic rhetorical devices in the Qur'anic verses in order to strengthen expression and emphasize meaning. Therefore, Qur'anic translations should be evaluated not only through literal equivalents but also by considering their rhetorical dimension. This study analyzes the rhetorical aspects of Majaz ʿAqli in Ibn ʿÂshûr's al-Tahrîr wa al-Tanwîr and examines how this rhetorical device is reflected in Qur'anic translations. For the benefit of readers, all examples of majaz aqli identified in the commentary are presented in tables together with their surah and verse numbers and translations. The study aims to contribute to a better understanding of the Qur'an and to strengthen Qur'anic translation studies.
Benzer Tezler
- Die Suche nach einer terminologischen Äquivalenz zum Begriff Der Metapher im Türkischen durch Vergleich von Rhetorik und belâgat
Metafor Kavramına Retorik- Belâgat Mukayesesi İçinde ve Belâgat Terminolojisinde Kavramsal Karşılık Arayışları
MEHMET AKİF DUMAN
Doktora
Almanca
2018
FelsefeJohannes Gutenberg-Unıversıtat MaınzTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HENDRİK BOESCHOTEN
- Kur'ân mecâzlarında anlam genişlemesi -ilmî âyetler çerçevesinde-
The meaning expansion in metaphoric of the Qur'an -in the framework of scientific verses-
SABRİNA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULMUTTALİP ARPA
- الآيات التي ورد فيها مفهوم النبأ -دراسة بلاغية- / el-Âyâtu'l-leti verade fihâ mefhumu'n-nebe' -dirase belagiyye-
Nebe' kavramın geçtiği âyetler -bir belâgat çalışması- / The verses in which the concept of news is mentioned -rhetorical study-
OSAMAH AKRAM AZEEZ
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULBAKİ GÜNEŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALEH SAED
- Kur'ân'da Hz. Dâvûd ve Hz. Süleyman ile ilgili ayetlerde hakikat ve mecâz
The truth and metaphor in the verses related to the Prophet Dawud and the Prophet Solomon in the Quran
MEHMET BİLGİN
Yüksek Lisans
Arapça
2016
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET YILMAZ
- Ulûmu'l-Kur'an bağlamında Hz.Mûsâ kıssası
The parable of the Prophet Moses (Pbuh) in terms of Ulûmu'l-Qur'an
NURULLAH ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA YARGICI