Ruhsal ve gelişimsel okul olgunluğunun değerlendirilmesi: Bir ölçme aracı geliştirme çalışması
Assessment of psychological and developmental school readiness: An instrument development study
- Tez No: 1009064
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF EROL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, okul öncesi dönemdeki çocukların ilkokula başlamaya psikolojik ve gelişimsel açıdan hazır oluşlarını çok boyutlu biçimde değerlendirmeyi amaçlayan, kültürel bağlama duyarlı, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ruhsal ve Gelişimsel Okul Olgunluğu Ölçeği (RGOOÖ) adı verilen bu araç hem ebeveyn hem de çocuk formu olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Ebeveyn formu 5'li Likert tipi maddelerden oluşurken, çocuk formu performansa dayalı oluşturulmuştur. Ölçeğin geliştirilme süreci dört ayrı örneklem grubu üzerinden yürütülmüştür. Örneklem grubu I, ebeveyn formunun uygulandığı 365 ebeveyn ve çocuk formunun uygulandığı bu ebeveynlerin 365 çocuğundan oluşmuştur. Bu gruptan elde edilen verilerle açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçek maddeleri üzerinde düzenlemelere gidilmiştir. Ardından, revize edilen ölçek örneklem grubu II'ye (529 ebeveyn ve 529 çocuk) uygulanmış, doğrulayıcı faktör analizi ile yapı geçerliği test edilmiştir. Aynı verilerle hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ebeveyn formu için .801, çocuk formu için .952 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yakınsak geçerliğini test etmek amacıyla, örneklem grubu I'den seçilen ve Metropolitan Okul Olgunluğu Testi (MOT) uygulanan 100 çocuktan oluşan Örneklem grubu III'ten veri toplanmış, RGOOÖ puanları ile MOT puanları arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca test-tekrar test güvenirliği için örneklem grubu II içerisinden seçilen 100 çocuk ve ebeveyne ölçek iki hafta arayla yeniden uygulanmış, her iki form için yüksek düzeyde tutarlı sonuçlar elde edilmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen Ruhsal ve Gelişimsel Okul Olgunluğu Ölçeği'nin Ebeveyn Formu, çocuğun okul olgunluğunu ebeveyn gözlemine dayalı olarak değerlendirmeyi amaçlamakta ve toplam 68 maddeden oluşmaktadır. Bu form, çocuğun gelişimsel ve ruhsal özelliklerini çok boyutlu biçimde ele alan 15 alt boyutu içermektedir. Ölçeğin performansa dayalı olarak yapılandırılan Çocuk Formu ise, doğrudan çocukla yapılan bire bir uygulamalarla verilerin toplandığı 104 maddelik bir yapıya sahiptir ve 6 alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın ikinci evresinde ise ölçek daha geniş ve temsili bir örnekleme uygulanmış, çocukların okul olgunluğu düzeyleri çeşitli bireysel, ailesel ve çevresel değişkenler açısından karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, çocukların yaş, cinsiyet, ebeveyn eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum, okul öncesi eğitim süresi ve annenin çalışma durumu gibi değişkenlere göre okul olgunluğu puanlarında anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar hem eğitim politikaları hem de erken müdahale programları açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, a valid, reliable and culturally sensitive measurement tool was developed to evaluate preschool children's psychological and developmental readiness for primary school in a multidimensional manner. Named the Psychological and Developmental School Readiness Scale (PDSRS), the tool consists of two parts: a Parent Form and a Child Form. The Parent Form includes items in a five-point Likert scale format, while the Child Form is structured as a performance-based assessment. The scale development process was carried out across four different sample groups. Sample Group I consisted of 365 parents who completed the Parent Form and their 365 children to whom the Child Form was administered. Data obtained from this group were used to conduct Exploratory Factor Analysis, leading to item revisions. The revised scale was then applied to Sample Group II, which included 529 parents and their 529 children. Confirmatory Factor Analysis was conducted to test the factor structure. Cronbach's alpha coefficients were calculated for internal consistency, yielding .801 for the Parent Form and .952 for the Child Form. To assess convergent validity, data were collected from Sample Group III, consisting of 100 children selected from Group I who were also administered the Metropolitan Readiness Test (MRT). A significant and positive correlation was found between PDSRS and MRT scores. Furthermore, test–retest reliability was evaluated by re-administering the scale to 100 parents and children from Sample Group II at a two-week interval. High levels of consistency were observed for both forms. The Parent Form of the Psychological and Developmental School Readiness Scale is designed to evaluate children's school readiness based on parental observations and consists of 68 items. This form includes 15 subdimensions that address the child's developmental and psychological characteristics in a multidimensional manner. The Child Form of the scale, structured as a performance-based assessment, consists of 104 items and includes six subdimensions, with data collected through one-to-one sessions conducted directly with the child. In the second phase of the research, the scale was applied to a broader and more representative sample to examine whether school readiness scores differed significantly based on various individual, family and environmental variables. The findings revealed that school readiness scores significantly varied by age, gender, parental education level, socioeconomic status, duration of preschool education and mother's employment status. These results provide important implications for educational policy and early intervention programs.
Benzer Tezler
- Çocukların gelişimsel sağlık süreçlerinin ve ana-baba tutumlarının okul başarısına etkisinin incelenmesi
İnvestigation the effect on the school achievement of children developmant health processes and parent's attitude
FATMA TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. Z. BAHİRE BOLIŞIK
- Ergenlerde kendine zarar verme davranışının gelişimsel ve psikopatolojik değerlendirmesi
Developmental and psychopathological evaluation of non-suicidal self injury among adolescents
AYŞE ZEKİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. FÜSUN ÇUHADAROĞLU ÇETİN
- Yaygın gelişimsel bozukluklarda komorbid psikopatolojiler ve komorbiditenin aile işlevselliği üzerine etkileri
Comorbid psychopathology in the pervasive developmental disorders and effects of comorbidity on family functions
DERYA ERKUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL ERERMİŞ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan okul öncesi dönemdeki çocuklarda beslenme davranışı, ebeveyn besleme tarzı ve antropometrik ölçümlerin araştırılması
Investigation of nutrition behaviour, parent feeding style and anthropometric measurements in preschool children diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder
KÜBRA YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÖZCAN
- Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin çocuk cinsel istismarına ilişkin tutum ve davranışları
Başlık çevirisi yok
VUSLAT DALKIRAN TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Adli Tıpİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEYLAN ZİYALAR