Türkiye'deki işletme gruplarında konumsal yakınlık ve ilişkisiz çeşitlenme: 2000 sonrası dönemin incelenmesi
Positional proximity and unrelated diversification in business groups in Turkey: An examination of the post 2000 period
- Tez No: 1009133
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR DİRLİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren büyük ölçekli işletme gruplarının 2000 sonrası dönemde izledikleri ilişkisiz çeşitlenme stratejilerini ve bu stratejilerin, işletme gruplarının kamusal ve mesleki ağlarla kurdukları konumsal yakınlık ilişkileriyle nasıl bağlantılı olduğunu incelemektedir. Türkiye'nin geç sanayileşme süreci, devlet–sermaye ilişkilerinin dönüşümü ve değişken kurumsal yapısı, işletme gruplarının stratejik yönelimlerini analiz etmek açısından özgün bir bağlam sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, işletme gruplarının faaliyet alanlarını genişletme eğilimlerinin yalnızca ekonomik dinamiklerle değil, aynı zamanda kurumsal konumları ve siyasal-iktisadi ağlarla kurdukları ilişkiler doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği varsayımından hareket etmektedir. Araştırma, ikincil verilere dayalı karşılaştırmalı bir analiz yaklaşımıyla yürütülmüştür. İSO 1000, Fortune 500 Türkiye ve ENR listelerinden derlenen veriler kullanılarak 65 işletme grubu analiz kapsamına alınmıştır. İşletme gruplarının ilişkisiz çeşitlenme davranışları NACE faaliyet kodları üzerinden değerlendirilmiş; grupların kamusal ve mesleki ağlarla kurdukları ilişkiler ise kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular, işletme gruplarının ilişkisiz çeşitlenme davranışlarında belirli örüntüler bulunduğunu ve bu örüntülerin, grupların devlet ve piyasa karşısındaki kurumsal konumlarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışma, Türkiye bağlamında işletme gruplarının stratejik çeşitlenme davranışlarını kurumsal bağlam içinde ele alarak literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the unrelated diversification strategies pursued by large-scale business groups operating in Turkey during the post-2000 period and investigates how these strategies relate to positional proximity to public and professional networks. Turkey's late industrialization process, the transformation of state–capital relations, and its evolving institutional structure provide a distinctive context for analyzing the strategic orientations of business groups. In this regard, the study assumes that diversification tendencies of business groups should be evaluated not only through economic dynamics but also in relation to their institutional positions and relationships within political-economic networks. The research is conducted using a comparative analysis approach based on secondary data. A total of 65 business groups were included in the analysis using data compiled from the ISO 1000, Fortune 500 Turkey, and ENR lists. Diversification behaviors were evaluated through NACE Rev.2 activity codes, and the relationships of the groups with public and professional networks were classified based on information obtained from publicly available sources. The findings indicate that business groups exhibit certain patterns in their unrelated diversification behavior and that these patterns are closely related to the groups' institutional positions vis-à-vis the state and the market. By addressing the diversification strategies of business groups within their institutional context, this study contributes to the literature on the Turkish business system.
Benzer Tezler
- A novel approach to house price prediction using segmented bayesian optimization based ensemble models
Segmentasyon ile bayes optimizasyon tabanlı ensemble modelleri kullanarak ev fiyatları öngörüsüne yeni bir yaklaşım
ARTUN PINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBüyük Veri ve İş Analitiği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY ÖZCAN
- İşletme gruplarında çeşitlenme ve bilgi alanı yönetimi: Türkiye örneği
Diversification and information space management in business groups: The case of Turkey
MEHMET AKİF KOCA
- Türkiye taşkömürü kurumu ocaklarında gürültü koşullarının incelenmesi, etkilenim düzeylerinin istatistiksel analizi ve risk değerlendirme
Investigation of noise conditions, statistical analysis of noise exposure levels and risk assessment in turkish hard coal enterprise
ABDULLAH FİŞNE
Doktora
Türkçe
2008
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNDÜZ ÖKTEN
- Bankalara özgü değişkenlerin sorunlu kredilere etkisi: Türkiye'deki mevduat bankaları üzerinde bir çalışma
The effect on non-performing loans of bank spesific factors: An study on deposit banks in Turkey
DERYA SERDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeKaradeniz Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN DAĞLI
- An investigation of income profiles in Turkey
Türkiye'deki iş geliri profilleri
EMREHAN AKTUĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriBoğaziçi ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN TORUL