Türkiye'de zorunlu eğitim binalarında tip proje üretimi
Production of type projects for compulsory education buildings in Turkey
- Tez No: 1009316
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANDAN ÇITAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Konut Üretimi ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim, insanın varoluşundan bu yana yaşamının bir parçası olarak, bireyin ve onun oluşturduğu toplumun gelişiminde önemli rol oynamıştır. Eğitim, başlangıçta günlük yaşamın pratikleri içinde kendiliğinden gerçekleşen bir aktarım süreciyken, üretim şekillerinin değişmesi, toplumsal yapının gelişip karmaşıklaşmasıyla kurumlar aracılığıyla örgütlenen bir hâl almıştır. Bireyin yetiştirilmesi, bilgi, kültür ve değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılması gereksinimi ile kurumsallaşan eğitim, modern toplumların ortaya çıkışıyla kitlesel bir boyut kazanmıştır. Gelişmiş toplumlarda ekonomik kalkınmanın ve ulusal birliğin sağlanmasında stratejik önemi fark edilen eğitim, düzenlenmesi ve denetlenmesi gereksinimi ile merkezi otoritenin sorumluluğuna geçmiştir. Eğitimin fiziksel altyapısını oluşturan eğitim yapıları üretimi de bu sürecin bir parçası olarak devletin hizmet alanlarından birisi olmuş, toplumsal ideolojilerin ve dönüşümlerin mekânsal ifadeleri haline gelmiştir. Türkiye'de, eğitim hakkının anayasa ve kanunlarla güvence altına alınması ve fırsat eşitliği ilkesinin gözetilmesi, eğitim mekânlarının planlama ve inşa süreçlerinin merkezi bir yönetim anlayışıyla yürütülmesini beraberinde getirmiştir. Merkezi yönetimin tercih ettiği üretim pratiklerinin başında tip proje modeli gelmiştir. Tip projeler, belirli bir proje türüne ilişkin yapıların, herhangi bir arsa, iklim ve topoğrafya verisi düşünülmeksizin tasarlanmış, onaylanmış bir modelin farklı bağlamlarda yinelenmesine dayanan bir proje elde etme yöntemidir. Tip projeler, her yeni yapı için yeni ve özgün bir tasarım sürecine girmek yerine, onaylanmış ve test edilmiş bir projenin kullanımına olanak tanıması sebebiyle, hızlı, ekonomik ve kolay üretilebilir olmaları gerekçesiyle tercih edilmişlerdir. Eğitim binalarının tip projelerle üretimi, Cumhuriyet'in ideolojik hedefleri doğrultusunda bir araç olarak kullanılmasından başlayarak, günümüzde esnek ve yenilikçi öğrenme ortamı ihtiyacına yanıt verecek bir standartlaşma aracı olarak kullanılmasına kadar uzanan süreçte gelişim göstermiştir. Türkiye'de tip projelerle üretilen eğitim binaları, dönemin kamu politikaları, eğitim anlayışı ve devletin kurumsal standartlaşma stratejileri doğrultusunda şekillenmiştir. Bu tez çalışmasıyla, Türkiye'deki zorunlu eğitim binalarının üretiminde proje elde etme yöntemi olarak kullanılan tip projelerin gelişimi, kullanım gerekçeleri, yasal dayanakları ve kamu politikalarıyla olan ilişkisi bağlamında analiz edilmektedir. Çalışma, tarihsel okuma aracılığıyla devletin süreç içindeki zorunlu eğitim binaları üretimindeki değişen rolünü ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında ulaşılan bilgilerin gelecekteki eğitim binaları üretiminde politika ve tasarım kararlarına kaynak teşkil etmesi hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Education has played an important role in the development of individuals and the societies they form, having been a part of human life since the dawn of time. Initially, an organic transfer process within the practices of daily life, education became institutionalized through organizations as production methods changed and social structures developed and became more complex. The need to raise individuals and pass on knowledge, culture, and values from generation to generation led to the institutionalization of education, which took on a mass dimension with the emergence of modern societies. The regulation and supervision of education, whose strategic importance in ensuring economic development and national unity in developed societies has been recognized, has become the responsibility of the central authority. In developed societies, the regulation and supervision of education, whose strategic importance in ensuring economic development and national unity has been recognized, has become the responsibility of the central authority. The production of educational structures, which form the physical infrastructure of education, has also become one of the services provided by the state as part of this process, becoming spatial expressions of social ideologies and transformations. In Turkey, the constitutional and legal guarantee of the right to education and the principle of equal opportunity have necessitated that the planning and construction processes of educational facilities be carried out under a centralized management approach. The production practice preferred by the central administration is the model project approach. Standard projects are a method of obtaining a project based on the repetition of an approved model in different contexts, designed without considering any specific plot, climate, or topography data for a particular type of project. Standard projects have been preferred because they are fast, economical, and easy to produce, as they allow for the use of an approved and tested project instead of entering into a new and original design process for each new building. The production of educational buildings using type projects has evolved from being used as a tool in line with the ideological goals of the Republic to being used as a standardization tool that responds to the need for a flexible and innovative learning environment today. Educational buildings produced using type projects in Turkey have been shaped in line with the public policies, educational understanding, and institutional standardization strategies of the state at the time. This thesis examines the transformation of standard projects in the production of educational buildings over time, analyzing their rationale, legal basis, and relationship to public policy, thereby revealing the changing role of the state. The information gathered in this research aims to serve as a resource for policy and design decisions in the future production of educational buildings.
Benzer Tezler
- Yerleşme ve ziraat hayatı açısından Baltacı ve Solaklı Deresi havzaları
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL ACAR
- Architectural retrofit of educational buildings towards nearly zero energy and cost optimal levels considering the life cycle and occupant comfort
Yaşam döngüsü ve kullanıcı konforuna göre yaklaşık sıfır enerji ve optimal maliyet seviyelerine yönelik eğitim binalarının mimari yönden iyileştirilmesi
NAZANIN MOAZZEN FERDOS
Doktora
İngilizce
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA TANAÇAN
PROF. DR. MUSTAFA ERKAN KARAGÜLER
- Suriyeli göçmenlerin göçmen sağlığı merkezlerinde sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanma durumu
The USR e of health services by syrian migrants at migrant health centers
HATİCE KELEŞMEHMET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU UZUNER
- Experimental and numerical investigation of diagonally reinforced coupling beams in terms of behavior, performance, and strengthening techniques
Diyagonal donatılı betonarme bağ kirişlerinin davranış, performans ve güçlendirme teknikleri bakımından deneysel ve sayısal olarak incelenmesi
NAMIK ESER
Doktora
İngilizce
2024
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ENGİN BAL
- An approach for cost optimum energy efficient retrofit of primary school buildings in Turkey
Türkiye'de ilköğretim okulu binaların maliyeti optimum enerji etkin iyileştirmesi için bir yaklaşım
NAZANİN MOAZZEN FERDOS
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ZERRİN YILMAZ