Babaların e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin emzirmeye yönelik davranışlarına etkisi: 0-24 aylık çocuk sahibi babalar üzerine bir çalışma
The effect of fathers' e-health literacy levels on breastfeeding-related behaviors: A study of fathers with children aged 0–24 months
- Tez No: 1009349
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN MERT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmasının amacı, 0-24 aylık çocuğu olan babaların e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin, emzirmeye yönelik davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma gözlemsel ve tanımlayıcı tipte tasarlanmıştır. Mayıs–Aralık 2025 tarihleri arasında Afyonkarahisar il merkezinde yer alan dokuz Aile Sağlığı Merkezi ile bir üniversite hastanesinde yürütülmüştür. Evreni, 0–24 aylık çocuğu bulunan 18 yaş ve üzeri babalar oluşturmuştur. Örneklem hesabı sonucunda 368 katılımcıya ulaşılması planlanmış, veri toplama süreci 340 baba ile tamamlanmıştır. Veriler; sosyodemografik bilgi formu, 10 maddelik E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (eHEALS) ve 37 maddelik Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği (BEEÖ) kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Veriler SPSS 26.0'da analiz edilmiş, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Babaların yaş ortalaması 33,49±5,12 yıl, annelerin yaş ortalaması 30,58±5,05 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %89,4'ü çekirdek aile yapısında, %66,2'si il merkezinde yaşamaktadır. Babaların E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (eHEALS) toplam puan ortalaması 29,00±7,06 olup Cronbach alfa katsayısı 0,939'dur. E-sağlık okuryazarlığı; baba ve anne eğitim düzeyi, aile geliri, yerleşim yeri ve internetten bilgi alma durumu ile anlamlı düzeyde ilişkilidir (p<0,05). Buna karşın sağlık personelinden bilgi alma, baba yaşı, çocuk sayısı ve çocuğun cinsiyeti ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği (BEEÖ) toplam puan ortalaması 144,54±22,90 olup Cronbach alfa katsayısı 0,953'tür. BEEÖ toplam ve alt boyut puanları; baba ve anne eğitim düzeyi, aile geliri ve yerleşim yerine göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Emzirilen çocuğun yaşı bazı alt boyutlar ve toplam puan açısından anlamlıdır. Buna karşın baba yaşı, çocuk sayısı ve çocuğun cinsiyeti ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. İnternetten bilgi alma değişkeni bazı alt boyutlar ve toplam puanda anlamlı olmakla birlikte tüm alt boyutlarda tutarlı bir artış göstermemiştir. Sonuç: Araştırma bulguları, babaların e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ve sosyoekonomik değişkenlerden anlamlı biçimde etkilendiğini göstermektedir. Özellikle eğitim düzeyi, gelir durumu ve kentsel yerleşim e-sağlık okuryazarlığı ile ilişkili bulunmuştur. Babaların emzirmeye yönelik destek düzeylerinin ise yüksek düzeye yakın olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, birinci basamak sağlık hizmetlerinde baba odaklı dijital sağlık eğitimi programlarının planlanmasının ve düşük eğitim ile gelir düzeyine sahip babalara yönelik hedefli müdahalelerin geliştirilmesinin emzirme sürecini destekleyebileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the effect of e-health literacy levels of fathers with children aged 0–24 months on their breastfeeding-related behaviors. Materials and Methods: This study was designed as an observational and descriptive study. It was conducted between May and December 2025 at nine Family Health Centers and one university hospital in the central district of Afyonkarahisar. The population consisted of fathers aged 18 years and older with children aged 0–24 months. Based on the sample size calculation, 368 participants were targeted, and data collection was completed with 340 fathers. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic information form, the 10-item eHealth Literacy Scale (eHEALS), and the 37-item Fathers' Influence on Breastfeeding Scale (BEEÖ). Data were analyzed using SPSS 26.0, and p-values <0.05 were considered statistically significant. Results: The mean age of fathers was 33.49 ± 5.12 years, and the mean age of mothers was 30.58 ± 5.05 years. Among the participants, 89.4% lived in nuclear families, and 66.2% resided in the city center. The mean total score of fathers on the eHealth Literacy Scale (eHEALS) was 29.00 ± 7.06, with a Cronbach's alpha of 0.939. E-health literacy was significantly associated with both father's and mother's educational levels, family income, place of residence, and information-seeking via the internet (p<0.05). No significant associations were found with information obtained from health professionals, father's age, number of children, or child's gender. The mean total score on the Fathers' Influence on Breastfeeding Scale (BEEÖ) was 144.54 ± 22.90, with a Cronbach's alpha of 0.953. Total and subscale scores of BEEÖ showed significant differences according to father's and mother's educational levels, family income, and place of residence (p<0.05). The age of the breastfed child was significant for some subscales and the total score. In contrast, father's age, number of children, and child's gender were not significantly associated. While information-seeking via the internet was significant for some subscales and the total score, it did not show a consistent increase across all subscales Conclusion: The findings of the study indicate that fathers' e-health literacy levels are above average and are significantly influenced by socioeconomic factors. In particular, educational level, income, and urban residence were associated with e-health literacy. Fathers' support for breastfeeding was also found to be close to a high level. These results suggest that father-focused digital health education programs in primary care and targeted interventions for fathers with lower education and income levels may contribute positively to the breastfeeding process.
Benzer Tezler
- Babaların E-sağlık okuryazarlık düzeylerinin emzirmeye etkisi
Effects of fathers e-health literacy level on breastfeeding
BETÜL ÖRSELOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR KAHRİMAN
- Günümüzde kadınlar çocuk bakımı içın gereken annelik bilgisini sosyal medyadan mı ediniyor?
Do women today get the mothering knowledge they need for childcare from social media?
MERVE KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALACALI
- Bir eğitim araştırma hastanesi pediatri polikliniğine başvuran 0-6 yaş çocukların ebeveynlerinin özel aşılar ile ilgili bilgi ve sağlık okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and health literacy levels of the parents of 0-6 year-old children applying to an education and research hospital pediatrics polyclinic
FEYZA NUR ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA MELTEM KOÇ
DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
- Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin çocukluk dönemi aşılarına yönelik tutum ve davranışlarıyla ilişkisi
The relationship of parents' health literacy levels with attitudes and behaviors related to childhood vaccines
BEKİR ERTUĞRUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikYozgat Bozok ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL ALBAYRAK
- Ortaokul öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ilişkili etmenler
Health literacy level and influential factors in secondary school students
NAZLI ÜÇKUYU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA BAYIK TEMEL