Cilo buzullarının alansal değişimlerinin optik uydu görüntüleriyle izlenmesi
Monitoring the areal changes of the cilo glaciers using optical satellite imagery
- Tez No: 1009372
- Danışmanlar: PROF. DR. FUSUN BALIK ŞANLI, DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri, Uydu verileri, Uzaktan algılama, İklim değişikliği, Geographical information systems, Satellite data, Remote sensing, Climate change
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Buzullar, yüksek dağlık bölgelerde iklim değişikliğinin en duyarlı göstergeleri olup hidrolojik denge ve dağ ekosistemleri üzerinde kritik etkiye sahiptir. Bu çalışma, Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan Cilo–Sat Dağları'ndaki buzulların 2000–2025 dönemi arasındaki alansal değişimini Landsat 5 TM, Landsat 8 OLI/TIRS ve Sentinel-2 MSI uydu verileri kullanarak incelemektedir. Buzul sınırlarının belirlenmesinde Normalleştirilmiş Fark Kar İndeksi (NDSI) tabanlı bir sınıflandırma yaklaşımı uygulanmış ve tüm veriler Google Earth Engine (GEE) ortamında bulut ve spektral maskeleme işlemlerine tabi tutulmuştur. Analizler, her yıl için bulutsuz Haziran ve Eylül dönemlerine ait görüntüler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, Cilo–Sat buzullarının son 25 yılda belirgin bir küçülme eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Landsat verilerine göre Haziran dönemi buzul alanı 2000 yılında 111,69 km² iken 2025 yılında 41,23 km²'ye; Eylül dönemi alanı ise 6,27 km²'den 2,23 km²'ye gerilemiştir. Sentinel-2 verileri de bu eğilimi doğrulamakta olup 2017–2025 döneminde Haziran alanı 79,96 km²'den 42,69 km²'ye, Eylül alanı ise 6,49 km²'den 2,36 km²'ye düşmüştür. Bazı yıllarda gözlenen kısa süreli artışların, buzul kütlesinde gerçek bir büyümeden ziyade mevsimsel kar örtüsü anomalilerinden kaynaklandığı belirlenmiştir. Bu çalışma, Landsat'ın uzun dönemli arşivi ile Sentinel-2'nin yüksek mekânsal çözünürlüğünün bütünleştirilmesinin Cilo–Sat Dağları gibi karmaşık topoğrafyaya sahip alanlarda buzul değişimlerinin güvenilir biçimde izlenmesine imkân sağladığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, bölgedeki buzulların iklim değişikliğine karşı yüksek duyarlılığını ve son çeyrek yüzyılda yaşanan hızlı alan kaybını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Glaciers are among the most sensitive indicators of climate change in high mountain regions and play a critical role in maintaining hydrological balance and mountain ecosystems. This study investigates the areal changes of the glaciers located in the Cilo–Sat Mountains in southeastern Türkiye over the period 2000–2025 using Landsat 5 TM, Landsat 8 OLI/TIRS, and Sentinel-2 MSI satellite data. Glacier boundaries were delineated using a Normalized Difference Snow Index (NDSI)-based classification approach, and all datasets were processed in the Google Earth Engine (GEE) environment through cloud removal and spectral masking procedures. The analyses were conducted using cloud-free satellite images acquired during the June and September periods for each year. The results indicate that the Cilo–Sat glaciers have exhibited a pronounced shrinking trend over the past 25 years. According to Landsat data, the glacier area in June decreased from 111.69 km² in 2000 to 41.23 km² in 2025, while the September glacier area declined from 6.27 km² to 2.23 km². Sentinel-2 data corroborate this trend, showing a reduction in June glacier area from 79.96 km² to 42.69 km² and in September glacier area from 6.49 km² to 2.36 km² during the 2017–2025 period. Short-term increases observed in certain years were attributed not to actual glacier growth but to seasonal snow cover anomalies. This study demonstrates that integrating the long-term archive of Landsat data with the high spatial resolution of Sentinel-2 enables reliable monitoring of glacier changes in areas with complex topography such as the Cilo–Sat Mountains. The findings reveal the high sensitivity of the region's glaciers to climate change and document the rapid glacier area loss that has occurred over the past quarter century.
Benzer Tezler
- Cilo Dağı'nda buzul izlemesi için çok zamanlı bir değişim analizi ve haritalaması yaklaşımı geliştirilmesi
Development of a multi-temporal change detection and mapping approach for glacier monitoring in Cilo Mountain
MUZAFFER ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve FotogrametriHacettepe ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULTAN KOCAMAN GÖKÇEOĞLU
- Türkiye buzullarındaki değişikliklerin uzaktan algılama ile belirlenmesi
Monitoring the glacier variation in Turkey with remote sensing
DOĞUKAN DOĞU YAVAŞLI
- Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama yöntemleri kullanılarak Cilo(Buzul) Dağları'nda aktif buzul ve buzul şekillerinin değerlendirilmesi
Investigation of active glacier and glacial shapes on Cilo (Buzul) mountains by using geographic information systems and remote sensing techniques
MEHMET VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
CoğrafyaMustafa Kemal ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. REŞAT GEÇEN
- Yerel halkın bakış açısıyla Cilo Dağı'nın kış turizm potansiyelinin değerlendirilmesi
Evaluation of winter tourism potential of Cilo Mountain with local people's perspective
İSMAİL BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURBAN ÜNLÜÖNEN
- Cilo ve Sat Dağları Milli Parkı ve Yüksekova Nehilsazlığı üçgeninde ekolojik ağların planlanması
Planning ecological networks in the Cilo and Sat Mountains National Park and Yüksekova Nehil Marshland triangle
EVİN GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Peyzaj MimarlığıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERAN AŞUR