Diyaliz hasta yakınlarının deprem korkusu ile bakım verme yükünün hasta güçlendirme düzeyine etkisi
The effect of caregivers earthquake fear and care burden on the empowerment level of dialysis patients
- Tez No: 1009376
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL SEVİNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Bakım verme yükü, Hasta güçlendirme, Hemodiyaliz, Caregiver burden, Patient empowerment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemodiyaliz tedavisi alan hastalara bakım veren bireylerin deprem korkusu ile bakım verme yükünün, hastaların güçlendirme düzeyine olan etkisinin belirlenmesi ve arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı özellikte tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Türkiye'de deprem açısından riskli olan Hatay ilinde, Samandağ Devlet Hastanesi ve Defne Devlet Hastanesi Diyaliz Merkezlerinde Ekim 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu araştırma, 83 hemodiyaliz hastası ile bu hastalara bakım veren 83 birey olmak üzere toplam 166 katılımcıyı kapsayarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sırasında, bakım veren kişilere yönelik sosyo-demografik nitelikleri ve depreme dair tecrübeleri içeren“Bakım Veren Bireyi Tanıtım Formu”,“Bakım Verme Yükü Ölçeği”ve“Deprem Korkusu Ölçeği”; hastalara ise“Hasta Tanıtım Formu”ve“Hasta Güçlendirme Ölçeği”uygulanmıştır. Veriler, hastaların diyaliz aldığı saatlerde yüz yüze görüşme yöntemiyle araştırmacı tarafından toplanmıştır. Toplanan veriler, Pearson Korelasyon Katsayısı, Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, bakım verenlerin deprem korkusu ile bakım yükü arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bakım yükünün artması hastaların güçlendirme düzeyini olumsuz yönde etkilerken, deprem korkusunun hasta güçlendirme üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Ancak deprem korkusunun, bakım yükü ile etkileşim halinde hastaların güçlendirilmesini dolaylı olarak etkileyebileceği ortaya konmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda, Sağlık çalışanlarının, bakım verenlerin psikososyal durumlarını dikkate alarak hasta güçlendirme stratejilerini geliştirmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted as a descriptive, cross-sectional, and correlational study with the aim of determining the effect of earthquake fear and caregiving burden of individuals providing care to patients receiving hemodialysis treatment on the patients' level of empowerment and examiningthe relationship between them. This study was conducted between October 2024 and January 2025 at the Dialysis Centers of Samandağ State Hospital ve Defne State Hospital in Hatay, a province in Türkiye that is high- risk in terms of aerthquakes. It included a total of 166 paticipants, comprising 83 hemodialysis patients and 83 individuals providing care to these patients. During the research, the 'Caregiver Introduction Form'(which included socio-demographic characteristics and aerthquake experience), the 'Care Burden Scale' and 'Earthquake Fear Scale' were administered to the caregivers. The 'Patient İntroduction Form' and 'Patient Empowerment Scale' were administered to the patients. The data were collected by the researcher via the face-to-face interview method during the patients' dialysis hours. The collected data were analyzed using the Pearson Correlastion Coefficient, İndependent Samples T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA). The research findings showed that there was a positive correlation between the caregivers' fear of earthquakes and their care burden. While an increase in care burden negatively affected the patients2 empowerment level fear of earthquakes was found to have no significant direct effect on patient empowerment. However, it was revealed that fear of earthquakes may indirectly affect patient empowerment through its interction with care burden. In light of these results, it is recommended that healthcare professionals develop patient empowerment strategies by taking into account the psychosocial status of caregivers.
Benzer Tezler
- Diyaliz hasta yakınlarının kronik böbrek yetmezliği hastalığı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of relatives of dialysis patients about chronic renal failure disease
YELİZ GAYRET BAŞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıYozgat Bozok ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT KILIÇ
PROF. DR. ARİF OSMAN TOKAT
- Organ nakli şansına göre diyaliz hasta yakınlarının okb, depresyon, anksiyete ve yaşam doyum düzeylerinin karşılaştırılması
Comporison of OCD, anxiety, depression, and life satisfaction levels among relatives of dialiysis patients based on the possibility of organ transplantation
ZEYNEP MEHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. EMEL ANER AKTAN
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların bakımdan sorumlu yakınlarının ve hemşirelerinin eğitim gereksinimleri ile ilişkili görüşlerinin q metodu ile incelenmesi
Q Method Analysis of the Opinions of Relatives and Nurses in Relation to the Training Needs of Patients Receiving Hemodialysis Treatment
CANAN GÜNGÖR
- Diyalize giren ve girmeyen kronik böbrek yetmezlikli hasta yakınlarının yaşam kalitesi ve psikiyatrik belirti taramalarının karşılaştırılması
Comparison of life quality and psychiatric symptom screening of caregi̇vers of chronic kidney failure patients with and without dialysis
İSMAİL KASIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
NefrolojiSağlık BakanlığıPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAKBULE ÇİĞDEM AYDEMİR
- Hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesinin belirlenmesi ve hasta yakınlarının hastalara ilişkin algıladıkları yaşam kalitesi görüşleri ile karşılaştırılması
Evaluation of the quality of life of chronic hemodialysis patients and comparison with the viewpoints of patients relatives about patients' quality of life
ARZU ACARAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
HemşirelikMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. RUKİYE PINAR