Türk tiyatrosunda absürtün görünümü
The view of absurdity in Turkish theatre
- Tez No: 1009375
- Danışmanlar: DOÇ. DR. METİN AKYÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Absürd tiyatro, Absurd theatre
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk tiyatrosunda absürt anlayışın dilsel, biçimsel ve tematik yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Absürt tiyatro Batı'da II. Dünya Savaşı sonrası daha bilinir hale gelen ve insanın anlamsızlık, iletişimsizlik, yalnızlık ve yabancılaşma gibi varoluşsal sorunlarını sahneye taşıyan bir akım olarak kabul edilmektedir. Türk tiyatrosu ise daha çok 1960'lardan itibaren toplumsal, siyasal ve kültürel dönüşümlerin etkisiyle absürt içeriklere yönelmiştir. Güngör Dilmen, Memet Baydur ve Aziz Nesin gibi yazarların eserlerinde absürtün dilsel oyunlara, mantık dışı diyaloglara, tekrar eden kalıplara, grotesk mizaha ve kesintili anlatı yapısına dayanan özellikleri belirginleşmiştir. Türk toplumunun bürokrasi, kimlik, modernleşme sancıları ve gündelik yaşamın çelişkileri, absürt tiyatronun yerli bir uyarlaması niteliğinde yeniden kurgulanmış; böylece Batı'daki varoluşsal temalar, Türkiye'nin özgün sosyo-kültürel bağlamıyla birleşmiştir. Bu özet, Türk tiyatrosunda absürt oyunların hem bir estetik tercih hem de eleştirel bir ifade aracı olarak nasıl göründüğünü vurgulamakta; absürtün, toplumsal eleştiriyi yoğunlaştıran bir sahne dili olarak Türk tiyatrosunda kendine özgü bir yer edindiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the linguistic, formal, and thematic reflections of the absurd in Turkish theatre. The Theatre of the Absurd is recognized as a movement that gained prominence in the West after World War II, bringing existential issues such as meaninglessness, lack of communication, loneliness, and alienation to the stage. Turkish theatre, on the other hand, turned toward absurd content primarily from the 1960s onwards, influenced by social, political, and cultural transformations. In the works of playwrights such as Güngör Dilmen, Memet Baydur, and Aziz Nesin, the characteristics of the absurd—based on linguistic play, irrational dialogues, repetitive patterns, grotesque humor, and fragmented narrative structures—became prominent. The Turkish society's struggles with bureaucracy, identity, the pains of modernization, and the contradictions of daily life were reconstructed as a local adaptation of the absurd; thus, Western existential themes merged with Turkey's unique socio-cultural context. This abstract emphasizes how absurd plays in Turkish theatre manifest as both an aesthetic preference and a tool for critical expression, revealing that the absurd has established a unique place in Turkish theatre as a stage language that intensifies social critique.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunda absürdün yeri ve bir örnek olarak Güngör Dilmen'in“Canlı Maymun Lokantası”oyunu
The place of absurdism in Turkish theater during the republic period an analysis of Güngör Dilmen's“The Live Monkey Restaurant”as a case study
FURKAN TUĞRUL AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATAY GERGİN
- Modernizmin absürt yansımaları: Avrupa ve Türk tiyatrosunda modernite eleştirisi
Absurd reflections of modernism: A critique of modernity in European and Turkish theater
FUNDA KAYA
- Türk tiyatrosunda Carl Ebert'in yeri
Başlık çevirisi yok
HÜLYA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne ve Görüntü Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEMİR NUTKU
- Türk tiyatrosunda 1960-1970 dönemi (Tiyatro toplulukları ve etkinlikleri)
Başlık çevirisi yok
GÜLAYŞE ERKOÇ
Doktora
Türkçe
1993
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiTiyatro Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ŞENER