Mermer madenciliğinin çevresel etkilerinin yaşam döngü değerlendirmesi
Life cycle assessment of environmental impacts of marble mining
- Tez No: 1009377
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mermer madenciliği, doğal taş sektöründe önemli bir yer tutmakla birlikte, üretim süreçlerinde yoğun enerji ve yakıt kullanımı nedeniyle çevresel etkilerin belirgin olarak ortaya çıktığı bir faaliyet alanıdır. Bu çalışmada, mermer üretim sürecinde ortaya çıkan çevresel etkilerin Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) yöntemi kullanılarak nicel olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Değerlendirme, mermer bloğunun ocaktan çıkarılmasından fabrika çıkışına kadar olan süreci kapsayan“beşikten kapıya”sistem sınırı içerisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada fonksiyonel birim 1 m³ mermer blok üretimi olarak tanımlanmış; yaşam döngüsü envanteri verileri saha çalışmaları ve işletme kayıtlarından elde edilen birincil veriler ile desteklenmiştir. YDD analizleri GaBi Education yazılımı kullanılarak yürütülmüş; çevresel etkiler ReCiPe etki değerlendirme yöntemi kapsamında değerlendirilmiştir. Ayrıca, mermer üretim sürecinde çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik olarak solar enerji, biyodizel ve solar + biyodizel olmak üzere üç farklı iyileştirme senaryosu oluşturulmuş ve mevcut sistem ile karşılaştırılmıştır. Mermer madenciliği, doğal taş sektöründe önemli bir yer tutmakla birlikte, üretim süreçlerinde yoğun enerji ve yakıt kullanımı nedeniyle çevresel etkilerin belirgin olarak ortaya çıktığı bir faaliyet alanıdır. Bu çalışmada, mermer üretim sürecinde ortaya çıkan çevresel etkilerin Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) yöntemi kullanılarak nicel olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Değerlendirme, mermer bloğunun ocaktan çıkarılmasından fabrika çıkışına kadar olan süreci kapsayan“beşikten kapıya”sistem sınırı içerisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada fonksiyonel birim 1 m³ mermer blok üretimi olarak tanımlanmış; yaşam döngüsü envanteri verileri saha çalışmaları ve işletme kayıtlarından elde edilen birincil veriler ile desteklenmiştir. YDD analizleri GaBi Education yazılımı kullanılarak yürütülmüş; çevresel etkiler ReCiPe etki değerlendirme yöntemi kapsamında değerlendirilmiştir. Ayrıca, mermer üretim sürecinde çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik olarak solar enerji, biyodizel ve solar + biyodizel olmak üzere üç farklı iyileştirme senaryosu oluşturulmuş ve mevcut sistem ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, mermer üretim sürecinde çevresel etkilerin yalnızca sayısal büyüklükler açısından değil, üretim zinciri boyunca hangi süreçlerde yoğunlaştığı açısından da değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, çevresel etkilerin özellikle elektrik enerjisi tüketimi ve yakıt kullanımına bağlı olarak şekillendiğini göstermektedir.Alternatif senaryolar incelendiğinde, enerji ve yakıt girdilerinin birlikte iyileştirildiği solar + biyodizel senaryosunun, değerlendirilen tüm etki kategorileri açısından en düşük çevresel etkiyi sunduğu belirlenmiştir. Çalışma sonuçları, mermer madenciliğinde sürdürülebilir üretim yaklaşımlarının geliştirilmesi açısından enerji ve yakıt yönetiminin kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Marble mining occupies an important place in the natural stone sector, but it is also an activity area where environmental impacts are clearly evident due to the intensive use of energy and fuel in production processes. This study aims to quantitatively determine the environmental impacts arising from the marble production process using the Life Cycle Assessment (LCA) method. The assessment was conducted within the“cradle-to-gate”system boundary, covering the process from the extraction of the marble block from the quarry to its exit from the factory. The functional unit was defined as the production of 1 m³ of marble block; life cycle inventory data was supported by primary data obtained from field studies and operational records. LCA analyses were performed using GaBi Education software; environmental impacts were assessed using the ReCiPe impact assessment method. In addition, three different improvement scenarios were developed to reduce environmental impacts in the marble production process: solar energy, biodiesel, and solar + biodiesel. These were compared with the current system. The results indicate that environmental impacts in the marble production process should be evaluated not only in terms of their quantitative magnitude but also with respect to the stages Marble mining occupies an important place in the natural stone sector, but it is also an activity area where environmental impacts are clearly evident due to the intensive use of energy and fuel in production processes. This study aims to quantitatively determine the environmental impacts arising from the marble production process using the Life Cycle Assessment (LCA) method. The assessment was conducted within the“cradle-to-gate”system boundary, covering the process from the extraction of the marble block from the quarry to its exit from the factory. The functional unit was defined as the production of 1 m³ of marble block; life cycle inventory data was supported by primary data obtained from field studies and operational records. LCA analyses were performed using GaBi Education software; environmental impacts were assessed using the ReCiPe impact assessment method. In addition, three different improvement scenarios were developed to reduce environmental impacts in the marble production process: solar energy, biodiesel, and solar + biodiesel. These were compared with the current system. The results indicate that environmental impacts in the marble production process should be evaluated not only in terms of their quantitative magnitude but also with respect to the stages of the production chain in which they are concentrated. When alternative scenarios were examined, it was determined that the solar + biodiesel scenario, in which both energy and fuel inputs were improved, offered the lowest environmental impact across all evaluated impact categories. The study results reveal that energy and fuel management play a critical role in developing sustainable production approaches in marble mining.
Benzer Tezler
- Muğla yöresinde işletilen doğaltaş potansiyelinin ve ocakların çevresel etkilerinin CBS ve uzaktan algılama teknolojileri kullanılarak analiz edilmesi
Analysis of the potential of natural stone produced in the Mugla region and the environmental impact of quarries using GIS and remote sensing technologies
KUTAN KORUYAN
Doktora
Türkçe
2010
Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül ÜniversitesiMaden İşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCÜMENT YALÇIN
PROF. DR. VAHAP TECİM
- Burdur ile Tefenni arasındaki ticari mermerlerin jeolojik, petrografik ve jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi ve ticari mermer üretiminin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi
Investigation of geological, petrographical and geochemical features of commercial marbles between Burdur and Tefenni, and evaluation of environmental effect of commercial marble mining
MUHAMMET YILMAZ
Doktora
Türkçe
2021
Jeoloji MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEMSETTİN CARAN
- Diyarbakır ve çevresinde bulunan doğal taş artıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of natural stone waste found in Diyarbakir and its surroundings
MEHMET EMİN TOPALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mühendislik BilimleriDicle ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN KAVAK
- Kütahya ili maden ve doğal taş araştırması
Study of mine and natural stone in the province of Kütahya
HALİM DEMİRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Maden Mühendisliği ve MadencilikDumlupınar ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNER ÖNCE
PROF. DR. CEM ŞENSÖĞÜT
DOÇ. DR. HÜRRİYET AKDAŞ
- Doğal taş işleme tesislerinde oluşan mermer artıklarının ortalama tane boylarının belirlenmesi ve kullanım alanlarının değerlendirilmesi
Determination of the average particle size of marble wastes from natural stone processing plants and evaluation of their usage areas
GÜLCE ÇÖKENOĞLU UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Maden Mühendisliği ve MadencilikHacettepe ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE YILMAZKAYA