Ruhsal bozukluğu olan kadın hastaların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik görüş ve deneyimleri
Views and experiences of female patients with mental disorders regarding gender roles
- Tez No: 1009447
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEMİLE HÜRREM AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Psikoloji, Nursing, Psychiatry, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Damgalama, Kadınlar, Nitel araştırma, Ruhsal bozukluklar, Watermarking, Women, Qualitative research
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gün Çalışkan Ç, Ruhsal Bozukluğu Olan Kadın Hastaların Toplumsal Cinsiyet Rollerine Yönelik Görüş ve Deneyimleri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Van, 2026. Bu tez çalışması, ruhsal bozukluğu olan kadın hastaların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik görüş ve deneyimlerini incelemek amacıyla nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma fenomenolojik (olgu bilim) desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, SBÜ Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi gören ve çalışmaya katılmayı kabul eden, amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen 15 kadın hasta oluşturmuştur. Veri toplama süreci veri doygunluğu ilkesine göre tamamlanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler aracılığıyla toplanmış; görüşmeler ses kaydı alınarak yazılı metne dönüştürülmüştür. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadınların hastalık deneyimlerinin toplumsal cinsiyet rolleri ile yakından ilişkili olduğu belirlenmiştir. Kadınların annelik, eşlik ve bakım verme rollerini sürdürmede güçlük yaşadıkları ve bu durumun suçluluk, yetersizlik ve değersizlik duygularını artırdığı saptanmıştır. Ayrıca ruhsal hastalık sürecinin kadınların benlik ve kimlik algısını olumsuz etkilediği görülmüştür. Kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini daha yoğun deneyimledikleri; aile içi roller, sosyal beklentiler ve kültürel normların hastalık yükünü artırdığı belirlenmiştir. Bununla birlikte damgalanma, etiketlenme ve sosyal dışlanma deneyimlerinin tedavi süreçlerini olumsuz etkilediği saptanmıştır. Travmatik yaşantıların hastalık deneyimini derinleştirdiği de belirlenmiştir. Sonuç olarak, ruhsal bozukluğu olan kadınların hastalık deneyimlerinin yalnızca klinik belirtilerle sınırlı olmadığı; toplumsal cinsiyet rolleri ve sosyokültürel bağlam ile ilişkili çok boyutlu bir yapı gösterdiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda ruh sağlığı hizmetlerinde toplumsal cinsiyet duyarlı ve bütüncül yaklaşımların geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Gün Çalışkan Ç, Views and Experiences of Female Patients with Mental Disorders Regarding Gender Roles, Van Yüzüncü Yıl University, Institute of Health Sciences, Department of Mental Health and Psychiatric Nursing, Master's Thesis, Van, 2026. This thesis study was conducted using a qualitative research method to examine the views and experiences of female patients with mental disorders regarding gender roles. The research was carried out using a phenomenological design. The sample of the study consisted of 15 female patients who were hospitalized in the psychiatry clinic of SBÜ Van Training and Research Hospital and who agreed to participate in the study, selected using a purposive sampling method. The data collection process was completed according to the principle of data saturation. Data were collected through a socio-demographic information form prepared by the researcher and semi-structured individual interviews; the interviews were audio-recorded and transcribed. The obtained data were analyzed using thematic analysis method. According to the research findings, women's experiences of illness are closely related to gender roles. It was determined that women experience difficulties in maintaining their roles as mothers, wives, and caregivers, and that this increases feelings of guilt, inadequacy, and worthlessness. Furthermore, the mental illness process negatively affects women's self-perception and identity. It was found that women experience gender inequalities more intensely; family roles, social expectations, and cultural norms increase the burden of illness. In addition, experiences of stigma, labeling, and social exclusion negatively affect treatment processes. Traumatic experiences were also found to deepen the experience of illness. In conclusion, it was determined that the experiences of women with mental disorders are not limited solely to clinical symptoms; they exhibit a multidimensional structure related to gender roles and sociocultural context. Accordingly, it is recommended that gender-sensitive and holistic approaches be developed in mental health services.
Benzer Tezler
- Obsesif kompulsif bozukluğu olan olguların biyopsikososyal özellikleri
Başlık çevirisi yok
S. HALİME ASLAN
- Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilimdalı AMATEM kliniğinde yatarak tedavi gören kadın hastaların klinik ve sosyodemografik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and sociodemographic characteristics of female inpatients in The Alcohol and Substance Addiction Treatment and Research Center of Trakya University Faculty of Medicine Department of Psychiatry
GÜLTEN NADİDE BEKLEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERDAL VARDAR
- Psikiyatri hastalarının taburculuk sonrası ruhsal durumları, işlev görme düzeyleri ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Mental situations, level of functions and determining of related factors in psychiatric patients after hospitalization
LEYLA ANLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA DOĞAN
- Ankara Bilkent Şehir Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin hastalarda depresyon tanı, tedavi ve takibi
Diagnosis, treatment, and follow-up of depression in adult patients admitted to the family medicine outpatient clinic of Ankara Bilkent City Hospital
EBRU YILMAZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYFER ŞAHİN
- The relationship between depression-anxiety-stress level and oral hygiene habits in patients coming to gazi̇antep university faculty of dentistry department of periodontology after the 6 february 2023 earthquakes
6 şubat 2023 depremleri sonrası gaziantep üniversitesi diş hekimliği fakültesi periodontoloji bölümüne gelen hastalarda depresyon-anksiyete-stres düzeyi ve oral hijyen alışkanlıkları arasındaki ilişki
MEHMET RAŞİT ÖZDEMİR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiGaziantep ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE ERCIYAS