Geri Dön

Akdeniz diyetine uyum, sürdürebilirlik ve sağlık algısının metabolik parametreler ile ilişkisi

The relationship between adherence to the mediterranean diet, sustainability and health perception with metabolic parameters

PDF İndir

  1. Tez No: 1009461
  2. Yazar: OĞUZHAN ÖZER
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA UYAR ZEKEY
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Akdeniz Diyeti, Beslenme Davranışı, Sürdürülebilirlik, Aile Hekimliği, Mediterranean Diet, Feeding Behaviour, Sustainability, Family Practice
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı; Akdeniz diyetine uyum, sürdürebilirlik ve sağlık algısının metabolik parametreler ile ilişkisini değerlendirmektir. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Yozgat ilindeki aile merkezlerine kayıtlı ve katılmayı kabul eden 18-65 yaş arası katılımcılarla gerçekleştirilmiştir. Veriler, Akdeniz Diyetine Uyum ve Sürdürülebilir Beslenmenin Değerlendirilmesi Kısa Anketi, Sağlık Algısı Ölçeği ve sosyodemografik veriler ile katılımcıların sürdürülebilirlik farkındalığına ilişkin soruları içeren bir anket kullanılarak toplanmıştır. Sayısal veriler, standart sapma, ortalama ve kategorik değişkenler sayı ve yüzde gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizi, t-testi, tek yönlü ANOVA, Kruskal-Wallis H-testi ve korelasyon analizlerini içermektedir. Bulgular: Katılımcıların %92,2'si (n=424) Akdeniz diyetine uyumu düşük düzeydedir. Akdeniz diyetine uyum arttıkça sağlığın önemi alt boyut puanı (p=0,001) ve sağlık algısı puanları da artmaktadır (p=0,020). Sürdürülebilir beslenme düzeyi yükseldikçe öz farkındalık (p=0,036), kesinlik (p=0,040) ve sağlık algısı puanları da anlamlı şekilde yükselmektedir (p=0,009). Evli bireylerin bekar bireylere kıyasla hem Akdeniz diyetine uyum (p<0,001) hem de sürdürülebilir beslenme (p<0,001) düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Çekirdek aileyle yaşayan bireyler de yalnız ya da geniş aileyle yaşayanlara kıyasla her iki alanda daha yüksek puanlar almıştır (Akdeniz diyetine uyum p=0,002; sürdürülebilir beslenme p=0,001). Eğitim (p=0,001) ve gelir düzeyi (p<0,001) yükseldikçe sağlık algısı puanı artmakta, sigara kullanmayan bireyler ise daha yüksek Akdeniz diyeti uyumu göstermektedir (p=0,011). WBC (p=0,034), açlık kan şekeri (p=0,008), HbA1c (p=0,001) ve trigliserid (p=0,031) gibi metabolik parametre değerlerinin yükselmesi sağlık algısı puanlarının azalmasıyla ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu araştırmada Akdeniz diyetine uyum ile sürdürülebilir beslenme arasında güçlü bir ilişki saptanmış; sağlık algısının metabolik parametreler ve sosyodemografik değişkenlerle yakından ilişkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, birinci basamak sağlık hizmetlerinde bireyin sosyal ve demografik bağlamını göz önünde bulunduran kişiselleştirilmiş beslenme danışmanlığı yaklaşımlarının önemine dikkat çekmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study is to evaluate the relationship between adherence to the Mediterranean diet, sustainability, and health perception with metabolic parameters. Method: This cross-sectional study was conducted with participants aged 18-65 years registered at family centers in Yozgat province who agreed to participate. Data were collected using Adherence of Mediterranean Diet and Nutritional Sustainability Questionnaire, Perception of Health Scale and a questionnaire containing sociodemographic data and questions about participants' awareness of sustainability. Numerical data were analyzed using descriptive statistical methods such as standard deviation, mean, and categorical variables (number and percentage). Data analysis included t-test, one-way ANOVA, Kruskal-Wallis H-test, and correlation analyses. Findings: Of the participants, 92.2% (n=424) demonstrated low adherence to the Mediterranean diet. As adherence to the Mediterranean diet increased, both the importance of health subscale (p=0.001) and total health perception scale scores increased (p=0.020). Higher levels of sustainable nutrition were associated with increased self-awareness (p=0.036), certainty (p=0.040), and health perception scores (p=0.009). Married individuals had significantly higher Mediterranean diet adherence (p<0.001) and sustainable nutrition levels (p<0.001) compared to single individuals. Participants living in nuclear families also showed higher scores in both domains compared to those living alone or in extended families (Mediterranean diet adherence p=0.002; sustainable nutrition p=0.001). Higher education (p=0.001) and income levels (p<0.001) were associated with increased health perception scores, while non-smokers demonstrated higher Mediterranean diet adherence (p=0.011). Elevated levels of WBC (p=0.034), fasting blood glucose (p=0.008), HbA1c (p=0.001) and triglycerides (p=0.031) were associated with lower health perception scores. Conclusion: This study found a strong relationship between adherence to the Mediterranean diet and sustainable nutrition; health perception was determined to be closely related to metabolic parameters and sociodemographic variables. The findings highlight the importance of personalized nutritional counseling approaches in primary healthcare settings that consider the individual's social and demographic context.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    974544

    Akdeniz diyet uyumuna göre bireylerin sürdürülebilir beslenme ile ilgili davranış ve düşüncelerinin değerlendirilmesi: Karma yöntem araştırması

    Evaluation of individuals' behaviors and thoughts regarding sustainable nutrition according to Mediterranean diet adherence: A mixed methods study

    CEREN KARABULUTLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikAtatürk Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESEN TAŞĞIN

  2. Tez No

    804147

    Yetişkin bireylerde sürdürülebilir besin seçimi ve Akdeniz diyetine uyumun değerlendirilmesi

    Evaluation of sustainable food choice and adherence to the mediterranean diet in adults

    BUSE NUR ÖZKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET FİSUNOĞLU

  3. Tez No

    893960

    Erciyes Üniversitesi Personel Yemekhanesinden yararlanan bireylerin sürdürülebilir beslenme davranışları ve Akdeniz diyetine uyumunun saptanması

    Determination of sustainable nutrition behaviors and Mediterranean diet compliance of individual who benefit from Erciyes University dining hall

    ASSİYE DELİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikErciyes Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜGE YILMAZ

  4. Tez No

    965050

    Tip 2 diyabetli yetişkin bireylerde akdeniz diyetine uyumun sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışı ile ilişkisi

    The relationship between adherence to the mediterranean diet and sustainable and healthy eating behavior in adults with Type 2 diabetes

    FATMA EYLÜL HIRCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikKırklareli Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLCAN ARUSOĞLU

  5. Tez No

    852460

    Sürdürülebilir beslenme bilgi ve tutum anketinin Türkçeye uyarlanması: Mavi ve beyaz yakalı çalışanlara uygulanması

    Turkish adaptation of questionnaire on food sustainability knowledge and attitudes to sustainable eating: Application to blue and white collar employees

    SÜMEYRA ŞAHİN BAYRAM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜL KIZILTAN

Geri Dön