Çocukluk çağı travmasına maruziyetin sistemik lupus eritematozus hastalarında hastalık ağırlığı üzerine etkileri ve aracı değişkenler
Effects of childhood trauma exposure on disease severity in patients with systemic lupus erythematosus and mediating variables
- Tez No: 1009527
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER YANARTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Romatoloji, Psychiatry, Rheumatology
- Anahtar Kelimeler: Sistemik Lupus Eritematozus, Çocukluk Çağı Travması, Anksiyete, Duygu Düzenleme Güçlüğü, SLEDAI-2K, Psikolojik Sağlamlık, Psikolojik dayanıklılık, Çocukluk çağı travmaları, Systemic Lupus Erythematosus, Childhood Trauma, Anxiety, Difficulty in Emotion Regulation, SLEDAI-2K, Psychological Resilience, Hardiness on psychological, Childhood traumas
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) hastalarında çocukluk çağı travmalarının hastalık aktivitesi ve klinik semptomlar üzerindeki etkisini incelemeyi ve bu ilişkide anksiyete, depresyon, psikolojik sağlamlık ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerini belirlemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Çalışmaya, ACR kriterlerine göre SLE tanısı almış, 18-65 yaş aralığında 107 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedilmiş; geçmiş travmatik yaşantıları ve mevcut psikolojik durumları CTQ-33, HADS, CD-RISC 10 ve DERS-16 ölçekleri ile değerlendirilmiştir. SLE aktivitesi SLEDAI-2K ile değerlendirilmiştir. Veriler korelasyon, regresyon ve aracılık analizleri ile incelenmiştir. Bulgular: Çalışma grubunda çocukluk çağı travması ile anksiyete, depresyon ve duygu düzenleme güçlüğü arasında anlamlı pozitif ilişkiler saptanmıştır. Regresyon ve aracılık analizleri, çocukluk çağı travmasının sistemik hastalık aktivitesi üzerindeki etkisine depresyon veya duygu düzenleme güçlüğünün aracılık etmediğini anksiyetenin ise tam aracılık ettiğini göstermiştir. Buna karşın, hastalığın spesifik bir bulgusu olan malar döküntü gelişiminde, anksiyetenin yanı sıra duygu düzenleme güçlüğünün de belirleyici bir aracı faktör olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, örneklemde yüksek oranda travma minimizasyonu saptanmasına rağmen, travma ve hastalık parametreleri arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak güçlü kaldığı görülmüştür. Sonuç: Bulgular SLE tedavisinde sadece farmakolojik ajanların yeterli olmadığını; özellikle dirençli döküntü ve aktivasyonu olan hastalarda anksiyete yönetimi ve duygu düzenleme becerilerini (DBT, EMDR, BDT) hedefleyen psikososyal müdahalelerin tedaviye entegre edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the effect of childhood traumas on disease activity and clinical symptoms in patients with Systemic Lupus Erythematosus (SLE) and to determine the mediating roles of anxiety, depression, psychological resilience, and difficulty in emotion regulation in this relationship. Methods: The study included 107 patients aged 18-65 who were diagnosed with SLE according to ACR criteria. Participants' sociodemographic data were recorded; their past traumatic experiences and current psychological status were evaluated with CTQ-33, HADS, CD-RISC 10 and DERS-16 scaies. SLE activity evaluated with SLEDAI-2K. Data were analyzed using correlation, regression, and mediation analyses. Results: Significant positive relationships were found between childhood trauma and anxiety, depression, and difficulty in emotion regulation in the study group. Regression and mediation analyses demonstrated that only anxiety fully mediated the effect of childhood trauma on systemic disease activity whereas depression and difficulty in emotion regulation did not. Conversely, in the development of malar rash, a specific manifestation of the disease, difficulty in emotion regulation was identified as a determining mediating factor alongside anxiety. Additionally, despite a high rate of trauma minimization detected in the sample, the relationship between trauma and disease parameters remained statistically robust. Conclusion: The findings indicate that pharmacological agents alone are insufficient in SLE treatment; psychosocial interventions targeting anxiety management and emotion regulation skills (e.g., DBT, EMDR, CBT) should be integrated into the treatment protocol, particularly for patients with resistant rash and active disease.
Benzer Tezler
- Madde kullanımı nedeniyle denetimli serbestlik birimine başvuran kişilerin çocukluk çağı travmaları ve benlik saygılarının incelenmesi
Examination of childhood trauma and self-esteem of individuals WHO applied to the probation office due to substance use
ŞEYMA SEHLİKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAdıyaman ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN BEKİR EGİLMEZ
- Acil servise başvuran 2 (iki) yaş altı kafa travmalı hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of head trauma patients under two years of age presenting to the emergency department
MUSTAFA ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER LEVENT AVŞAROĞULLARI
- Erken yaşta evlenmenin kadınların genel ruh sağlığı ve cinsel sağlığına etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of early marriage on women's general mental health and sexual health
HATİCE KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN ŞAHİN
- Migren ve ilaç aşırı kullanım baş ağrısı hastalarında çocukluk çağı travmaları, zihin kuramı ve aleksitimi değerlendirilmesi
The evaluation of childhood trauma, theory of mind, and alexithymia in patients with migraine and medication overuse headache
TAYLAN BEKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NörolojiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ACIMAN DEMİREL
- Major depresyon hastalarında travmatik yaşam olaylarının baş etme tutumları üzerine etkisi
Effects of traumatic experiences on coping skills in patients with major depression
BURCU HAMURİŞÇİ YALÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriSağlık BakanlığıPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN MÜNEVVER HACIOĞLU YILDIRIM