Lider-üye etkileşimi ile iş tatmini ve tükenmişlik arasındaki ilişkide izlenim yönetim taktiklerinin düzenleyici rolü
The moderating role of impression management tactics in the relationship between leader–member exchange, job satisfaction, and burnout
- Tez No: 1009575
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN OCAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Kurumsal izlenim yönetimi, Lider-üye etkileşimi, Örgütsel tükenmişlik, İş tatmini, Corporate impression management, Leader-member exchange, Organizational burnout
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz çalışma yaşamında çalışanların işe ilişkin algıları, örgütlerin verimliliği ve sürdürülebilir başarısı açısından önemli bir belirleyici haline gelmiştir. Bu bağlamda iş tatmini ve tükenmişlik, hem çalışanların psikolojik iyilik halini hem de örgütsel çıktıları doğrudan etkileyen temel değişkenler olarak öne çıkmaktadır. Çalışanların bu tutum ve deneyimlerinin şekillenmesinde yöneticileriyle kurdukları ilişkinin niteliği kritik bir rol oynamaktadır. Lider-Üye Etkileşimi Kuramı, lider ile çalışan arasındaki ilişki kalitesinin çalışan tutumları üzerindeki belirleyici etkisini açıklayan bir teori olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak, benzer ilişki kalitesine sahip bireylerin farklı tatmin veya tükenmişlik düzeyleri sergilemesi, sürece bireysel dinamiklerin de dahil olduğunu göstermektedir. Bu durum, lider-üye etkileşimi ile iş tatmini ve tükenmişlik arasındaki ilişkilerin, çalışanların benimsedikleri izlenim yönetimi taktiklerine bağlı olarak değişip değişmediği sorusunu gündeme getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, lider-üye etkileşimi ile iş tatmini ve tükenmişlik arasındaki ilişkileri incelemek ve izlenim yönetimi taktiklerinin bu ilişkilerde düzenleyici bir rol üstlenip üstlenmediğini ortaya koymaktır. Araştırma bulguları, lider-üye etkileşiminin iş tatmini üzerinde pozitif, tükenmişlik üzerinde ise negatif yönde anlamlı etkileri olduğunu göstermektedir. Buna karşılık izlenim yönetimi taktiklerinin iş tatmini üzerinde olumsuz, tükenmişlik üzerinde ise olumlu yönde doğrudan etkilerinin bulunduğu saptanmıştır. Düzenleyicilik analizleri, izlenim yönetimi taktiklerinin lider-üye etkileşimi ile iş tatmini ve tükenmişlik arasındaki ilişkilerde boyutlara göre farklılaşan bir düzenleyici rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, liderlik ilişkilerinin çalışan tutumları üzerindeki etkilerinin yalnızca lider davranışlarıyla değil, çalışanların ilişkiye yönelik benimsedikleri aktif izlenim yönetimi stratejileriyle birlikte şekillendiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In contemporary working life, employees' perceptions of their work have become a significant determinant of organizational productivity and sustainable success. In this context, job satisfaction and burnout stand out as key variables that directly affect both employees' psychological well-being and organizational outcomes. The quality of the relationship employees establish with their managers plays a critical role in shaping these attitudes and experiences. Leader - Member Exchange (LMX) Theory emerges as a framework that explains the decisive effect of the leader–employee relationship quality on employee attitudes. However, the fact that individuals with similar relationship quality may exhibit different levels of satisfaction or burnout indicates that individual dynamics are also involved in the process. This situation raises the question of whether the relationships between leader–member exchange, job satisfaction, and burnout vary depending on the impression management tactics adopted by employees. The primary objective of this study is to examine the relationships between leader-member exchange, job satisfaction, and burnout, and to determine whether impression management tactics play a moderating role in these relationships. Research findings indicate that LMX has a significant positive effect on job satisfaction and a significant negative effect on burnout. Conversely, it was found that impression management tactics have a direct negative effect on job satisfaction and a direct positive effect on burnout. Moderation analyses revealed that impression management tactics play a limited moderating role in the relationships between LMX, job satisfaction, and burnout, varying across different dimensions. The findings demonstrate that the effects of leadership relationships on employee attitudes are shaped not only by leader behaviors but also by the active impression management strategies adopted by employees toward the relationship.
Benzer Tezler
- Örgütlerde insan enerjisi ve öncüllerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Human energy at work and a research on identifying the antecedents
ALİ BAYRAM
- Zorunlu vatandaşlık davranışlarının sistematik literatür incelemesi: Bir bibliyometrik ve meta-analiz çalışması
A systematic literature review of compulsory citizenship behaviors: A bibliometric and meta-analysis study
ZEYNEP KAPTAN
- İş değerleri perspektifinde yönetici- çalışan uyumu ve iş tatmini ile lider- üye etkileşimi üzerine Türk sağlık sektöründe bir araştırma
A research on the manager-employee congruence and job satisfaction from the work values perspective with the leader-member exchange in the Turkish health sector
MİNE AFACAN FINDIKLI
- Yönetici ile çalışanın bağlanma stillerinin lider üye etkileşimi, örgütsel bağlılık ve iş tatmini üzerindeki etkisi
The impact of attachment styles of manager and employer on leader-member interaction organizational commitment and job satisfaction
SELİM GENÇAL
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR KÖKALAN
- Lider-üye etkileşimi ve algılanan örgütsel desteğin yaşam tatmini üzerine etkisinde iş-aile çatışmasının aracılık rolü
The mediating role of work-family conflict in the effect of perceived organizational support and leader-membership exchange on life satisfaction
ALPER TURAN DEVLİ
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS