Geri Dön

Hemodiyaliz uygulanan hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri, beklenen damgalanma ve sosyal görünüş kaygıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Hemodialysis determining the relationship between anxiety and depression levels, perceived stigma, and social appearance concerns in patients undergoing hemodialysis

  1. Tez No: 1009598
  2. Yazar: PAKİZENUR VANLI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. YUNUS KAYA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Böbrek yetmezliği, Depresif duygulanım, Hemodiyaliz, Kendini damgalama, Sosyal damgalanma, Sosyal görünüş kaygısı, İçselleştirilmiş damgalanma, Anxiety, Kidney failure, Depressive mood, Self stigmatization, Public stigmatization, Social appearance anxiety, İnternalized stigma
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Aksaray Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, hemodiyaliz uygulanan hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri, beklenen damgalanma ve sosyal görünüş kaygıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini hemodiyaliz ünitesinde tedavi gören ve araştırmaya dâhil edilme kriterini karşılayan 262 hemodiyaliz hastası oluşturmuştur. Araştırma verileri; Hasta Tanıtıcı Özellikler Soru Formu, Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ), Kronik Hastalıklarda Beklenen Stigma Ölçeği (KHBSÖ) ve Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SGKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; ortalama, standart sapma, frekans dağılımı, yüzde, bağımsız iki örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Pearson Korelasyon ve regresyona analizi kullanılmıştır. HADÖ anksiyete alt boyutu puan ortalaması ile KHBSÖ ve SGKÖ toplam puan ortalamaları ile arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı ilişki belirlenmiştir. HADÖ depresyon alt boyutu puanı ile KHBSÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü ve çok zayıf düzeyde anlamlı ilişki bulunurken, SGKÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı ilişki belirlenmiştir. KHBSÖ'nün toplam puan ile SGKÖ toplam puan ortalamasının arasında pozitif yönlü ve güçlü düzeyde anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hemodiyaliz hastalarının beklenen damgalanma düzeyleri ve sosyal görünüş kaygılarının anksiyete ve depresyon düzeyleri üzerine etkisini incelemek amacıyla kurulan regresyon modeli sonuçları değerlendirildiğinde bağımsız değişkenlerin anksiyete puanlarının %29,8'ini depresyon puanlarının ise %23,1'ini açıkladığı belirlenmiştir. Kurulan modele göre; SGKÖ toplam puanı Anksiyete ve Depresyon alt boyut puan ortalamalarını anlamlı ve pozitif yönlü yordadığı belirlenirken, KHBSÖ toplam puan ortalamasının ise Anksiyete alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı, Depresyon alt boyut puan ortalaması üzerinde anlamlı ve negatif yönlü etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda; hemşirelik bakımında hemodiyaliz hastalarının psikososyal gereksinimlerine bütüncül yaklaşılması ve hemodiyaliz hastaları için konsültasyon liyezon psikiyatri hemşireliği uygulamalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted using a descriptive, cross-sectional, and exploratory design to determine the relationship between anxiety and depression levels, anticipated stigma, and concerns about social appearance among patients undergoing hemodialysis. The study sample consisted of 262 hemodialysis patients receiving treatment at a hemodialysis unit who met the inclusion criteria. Research data were collected using the Patient Demographic Characteristics Questionnaire, the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), the Expected Stigma Scale for Chronic Diseases (ESSCD), and the Social Appearance Anxiety Scale (SAAS). Data analysis included mean, standard deviation, frequency distribution, percentage, independent two-sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Pearson correlation, and regression analysis. A positive and moderately significant relationship was found between the mean score of the HADS anxiety subscale and the mean total scores of the ESSCD and SAAS. A positive and very weakly significant relationship was found between the mean score of the HADS depression subscale and the mean total score of the ESSCD, while a positive and moderately significant relationship was identified between the mean total score of the SAAS. It was concluded that there is a positive and strongly significant relationship between the total score of the ESSCD and the mean total score of the SAAS. When evaluating the results of the regression model established to examine the effect of hemodialysis patients' perceived levels of stigma and social appearance anxiety on their anxiety and depression levels, it was determined that the independent variables explained 29,8% of the anxiety scores and 23,1% of the depression scores. According to the established model, it was determined that the total SAAS score significantly and positively predicted the mean scores of the Anxiety and Depression subscales, while the total ESSCD score had no significant effect on the Anxiety subscale but had a significant and negative effect on the mean score of the Depression subscale. In this regard, it is recommended that a holistic approach be adopted to address the psychosocial needs of hemodialysis patients in nursing care, and that consultation-liaison psychiatric nursing be expanded for hemodialysis patients.

Benzer Tezler

  1. Hemodiyaliz hastalarında manevi iyi oluş ile anksiyete ve depresyon arasındaki ilişki

    The relantionship between spiritual well-being and anxiety and depression in hemodialysis patients

    YUSUF DURMUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Hemşirelikİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE OKANLI

  2. Hemodiyaliz hastalarına uygulanan hastalık ve stresle başetme bilinçlendirmesinin depresyon eğilimi ve anksiyete düzeyine etkisi

    The effect of information applied to hemodialysis patients about coping with stress and disease on the level of anxiety and depression inclination

    ELANUR KARABULUTLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    HemşirelikGazi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. SEHER ERGÜNEY

  3. Hemodiyaliz hastalarında müzik eşliğinde uygulanan benson gevşeme tekniğinin yorgunluk, kaşıntı, anksiyete ve depresyona etkisi

    Effects of benson relaxation technique applied with music on fatigue, pruritus, anxiety and depression in patients undergoing hemodialysis

    HACER OTURMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEHRA GÖK METİN

  4. Hemodiyaliz uygulanan hastalarda psikolojik durumun, sosyal desteğin ve diyet tedavisine yönelik tutumun incelenmesi

    Examination of psychological status, social support and attitude towards diet therapy in patients undergoing hemodialysis

    HALİL DENİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç Hastalıklarıİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZÜLFÜNAZ ÖZER