Kadınların spora katılımlarına ilişkin görüşlerde kişilik özelliklerinin rolü: Kuşaklararası bir araştırma
The role of personality traits in the attitudes towards women's participation in sports : A cross-generational study
- Tez No: 1009765
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLTEN HERGÜNER, DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET DÖNMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Kadınların Spora Katılımı, Kişilik, Kuşaklar, Women's Participation in Sports, Personality, Generations
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geçmişten günümüze kadınların spora katılımına ilişkin görüş farklılıkları ve çeşitli sorunlar varlığını sürdürmektedir. Bu farklılıkların ortaya konması ve problemlere çözüm önerileri geliştirilmesi önem taşımaktadır. Bu araştırmada, kişilik özelliklerinin kuşaklararası benzerlik ve farklılıkları belirlenerek kadınların spor etkinliklerine katılımına ilişkin görüşler üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma yakınsayan karma desenle yürütülmüştür. Nicel bölümde ilişkisel tarama modeli, nitel bölümde ise fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Veriler nicel bölümde anket, nitel bölümde ise görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Nicel araştırma grubunu X, Y ve Z kuşaklarına mensup 18 yaş ve üzeri 1031 katılımcı; nitel araştırma grubunu ise X, Y ve Z kuşaklarına mensup 18 yaş ve üzeri 13 katılımcı oluşturmaktadır. Nicel veriler ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Kadınların Spor Etkinliklerine Katılmalarına İlişkin Görüş Ölçeği'' ve ''Büyük Beş-50 Kişilik Testi'' aracılığıyla, nitel veriler araştırmacılar tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel ve nitel veriler eş zamanlı toplanmış, ayrı ayrı analiz edilmiş ve bulgular tartışma bölümünde bütüncül biçimde yorumlanmıştır. Verilerin analizinde korelasyon ve aracılık analizleri kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiş ve geçerlik–güvenirlik için uzman görüşüne başvurulmuştur. Bulgular, kişilik alt boyutları ile kadınların spora katılımına ilişkin görüşler arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Öz denetim ve yumuşak başlılık hem doğrudan hem de kuşak ve cinsiyet aracılığıyla dolaylı etki gösterirken; duygusal denge hem doğrudan hem de özellikle cinsiyet aracılığıyla dolaylı etki göstermiştir. Deneyime açıklık ve dışa dönüklük ise doğrudan etkili olmakla birlikte kuşak ve cinsiyet üzerinden anlamlı bir dolaylı etki oluşturmamıştır. Nitel bulgular her kuşak için benzer tema, kategori ve kodlar ortaya koymuştur. Elde edilen bulgulara göre X kuşağı için 3 tema, 11 kategori ve 36 kod; Y kuşağı için 3 tema, 10 kategori ve 38 kod ve Z kuşağı için 3 tema, 8 kategori ve 34 kod elde edilmiştir. Sonuç olarak, kişilik özelliklerinin kadınların spora katılımına ilişkin görüşler üzerinde önemli bir etkisi olduğu; kadınların erkeklere göre daha olumlu tutum sergilediği ve genç kuşakların daha olumlu yaklaşımlar geliştirdiği belirlenmiştir. Ayrıca kişilik özelliklerinin yalnızca kuşak ve cinsiyetle değil, bireysel yaşantılarla da şekillendiği anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Differences in perspectives and persistent challenges regarding women's participation in sports have continued from past to present, highlighting the importance of identifying these disparities and developing effective solutions. In this context, the present study aims to examine the impact of personality traits on attitudes toward women's participation in sports activities by exploring intergenerational similarities and differences. The study was conducted using a convergent mixed-methods design. In the quantitative phase, a correlational survey model was employed, while the qualitative phase was based on a phenomenological approach. Quantitative and qualitative data were collected simultaneously, analyzed separately, and then interpreted in an integrated manner. The quantitative sample consisted of 1031 individuals aged 18 and above from Generations X, Y, and Z, whereas the qualitative sample included 13 participants from the same generational groups. Quantitative data were collected using the“Personal Information Form,”the“Scale of Attitudes Toward Women's Participation in Sports Activities,”and the“Big Five-50 Personality Test.”Qualitative data were obtained through a semi-structured interview form developed by the researchers. Correlation and mediation analyses were conducted for quantitative data, while qualitative data were analyzed through content analysis, and expert opinion was sought to ensure validity and reliability. The findings indicate positive and significant relationships between personality sub-dimensions and women's views on sports participation. Self-control and agreeableness exerted both direct and indirect effects—mediated by generation and gender—while emotional stability exerted both direct and indirect effects, particularly through gender. Openness to experience and extraversion, however, had a direct effect but did not produce a significant indirect effect through generation and gender. Qualitative findings revealed similar themes, categories, and codes for each generation. According to the findings, 3 themes, 11 categories, and 36 codes were identified for Generation X; 3 themes, 10 categories, and 38 codes for Generation Y; and 3 themes, 8 categories, and 34 codes for Generation Z. In conclusion, personality traits play a significant role in shaping attitudes toward women's participation in sports. Women displayed more positive attitudes than men, and younger generations demonstrated more favorable perspectives. Furthermore, personality traits are influenced not only by generational and gender-related factors but also by individual life experiences.
Benzer Tezler
- Ankara Üniversitesi öğrencilerinin kadınların spor etkinliklerine katılımlarına ilişkin görüşleri
Opinions of Ankara University students on female participation in sporting activities
MELTEM KIZILYALLI
- Üniversite öğrencilerinin spora yönelik tutumları ve kadınların spor etkinliklerine katılımlarına dair görüşlerinin incelenmesi (Bartın Üniversitesi örneği)
The study of university students attitudes towards the sport and university students opinions on the women participation in sport activities (Bartın University case study)
RUKİYE VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU TÜRKMEN
- Bireylerin spora yönelik sağlık inançları ile sportif etkinliklere katılan kadınlara ilişkin görüşleri arasındaki ilişki
The relationship between individuals' sports health belief and opions about women's participating in sporti̇ve activities
DUYGU KARAGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporGazi ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM FATİH YENEL
- Üniversite öğrencilerinin spora yönelik tutumları ve kadınların spor etkinliklerine katılımlarına dair görüşlerinin incelenmesi (Balıkesir Üniversitesi örneği)
An investigation of university students 'attitude to sports and women's attitudes to sports activities (Balikesi̇r University example)
SENA DİKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYA GÖKTAŞ
- Antik dönemden günümüze toplumsal cinsiyet ayrımcılığının kadınların olimpiyatlarda yer alma sürecine etkileri
The effects of gender discrimination from ancient period to thepresent on the process of women's participation in the olympics
GÜLCAN TEKİN
Doktora
Türkçe
2022
TarihAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN BAYRAKTAR