Evde bakım yardımından yararlanan ailelerin yaşam kalitesi ile yaşam doyumu ilişkisinin değerlendirilmesi; Ankara ili örneği
Evaluation of the relationship between quality of life and life satisfaction of parents benefiting from home care assistance; Ankara province example
- Tez No: 1009836
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZAN TORUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, evde bakım yardımı alan ailelerin yaşam doyumu ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini, 2025 yılı itibarıyla Ankara ili Etimesgut ilçesinde evde bakım yardımı alan aileler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü, evreni bilinen örneklem hesaplama yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından 01 Aralık 2025–01 Ocak 2026 tarihleri arasında yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Bu kapsamda, yüz yüze yürütülen araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden toplam 380 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Yetişkin Yaşam Doyumu Ölçeği ile Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (EUROHIS-QOL-8) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışma bulgularına göre, katılımcıların %83,4'ünü kadınlar, %81,3'ünü ise evli bireyler oluşturmaktadır. Bakım hizmetlerinin büyük ölçüde anneler ve kadın yakınlar tarafından üstlenildiği (%84,8) belirlenmiştir. Katılımcıların çoğunluğunun çalışmadığı (%75,8), gelir düzeylerinin düşük ve orta seviyelerde (40.000 TL ve altı gelire sahip birey oranı %75,5) yoğunlaştığı ve eğitim düzeylerinin genel olarak düşük (ortaöğretim ve altı eğitim düzeyine sahip olanlar %83,4)olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların önemli bir kısmının (%60,3) engelli bireye tek başına bakım verdiği ve kendilerine yeterli zaman ayıramadığı görülmüştür. Engelli bireylerin engel türü ve engelin ortaya çıkış zamanına bağlı olarak bakım süreçlerinin çeşitlilik gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların yaşam kalitesi ve genel yaşam doyumunun orta düzeyde olduğu; aile ve arkadaş ilişkilerine yönelik doyumun görece daha yüksek, yaşam koşulları ve boş zaman etkinliklerine ilişkin doyumun ise daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Katılımcıların yaşam kalitesi ile yaşam doyumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yaşam doyumu ve yaşam kalitesinin; gelir düzeyi, eğitim durumu, çalışma durumu, bakım yükünün niteliği ve sosyal destek gibi değişkenlerle anlamlı biçimde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, evde bakım yardımı alan ailelerin yaşam doyumu ve yaşam kalitesinin sosyoekonomik koşullar ile sosyal destek mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğu ve bu iki değişken arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between life satisfaction and quality of life among families receiving home care allowance. The research was conducted using a quantitative research design, specifically the relational survey model. The population of the study consists of families receiving home care allowance in the Etimesgut district of Ankara as of 2025. The sample size was determined using the known population sampling formula, and participants were selected through a simple random sampling method. Data were collected by the researcher through face-to-face interviews conducted between December 1, 2025, and January 1, 2026. Within this scope, data were obtained from a total of 380 participants who voluntarily agreed to take part in the study. The data collection instruments included the Adult Life Satisfaction Scale and the World Health Organization Quality of Life Scale (EUROHIS-QOL-8). The collected data were analyzed using the SPSS software. According to the findings, 83.4% of the participants were female, and 81.3% were married. It was determined that caregiving responsibilities were predominantly undertaken by mothers and female relatives (84.8%). The majority of participants were not employed (75.8%), had low to moderate income levels (75.5% earning 40,000 TL or less), and had generally low educational attainment (83.4% with secondary education or below). Additionally, a significant proportion of participants (60.3%) provided care to the disabled individual alone and were unable to allocate sufficient time for themselves. It was also found that caregiving processes varied depending on the type of disability and the onset time of the disability. The results revealed that participants' overall quality of life and general life satisfaction were at a moderate level. Satisfaction with family and friend relationships was relatively higher, whereas satisfaction with living conditions and leisure activities was comparatively lower. A statistically significant relationship was identified between quality of life and life satisfaction. Furthermore, both life satisfaction and quality of life were found to be significantly associated with variables such as income level, educational status, employment status, the nature of caregiving burden, and social support. In conclusion, the life satisfaction and quality of life of families receiving home care allowance are closely related to socioeconomic conditions and social support mechanisms, and a significant relationship exists between these two variables.
Benzer Tezler
- Sosyal politika uygulaması olarak Türkiye'de evde bakım hizmetleri: Bartın ili üzerinden bir değerlendirme
Home care services in Turkey as a social policy application: An evaluation on Bartın province
MEHMET EMİN SONTUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kamu YönetimiSinop ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM KARTAL
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL EDA KOP
- Evde bakım yardımından yararlanan engelli yakınlarının kullanmış oldukları farklı savunma mekanizmalarının psikolojik sağlamlıkla ilişkisi
The relationship of different defense mechanisms used by the disabled relatives receiving home care and psychological stability
OKAN SADIKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURSEL TOPKAYA
- Zihinsel engelli bireylere evde bakım veren hane halkı bireyi bakıcılarının bakım yükü sorunlarının değerlendirilmesi: Rize ili örneği
An evaluation of care burden problems of household people who provide care to mentally disabled individuals: A sample in Rize
GÖRKEM KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikAvrasya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEL CANAN DEMİRBAĞ
PROF. DR. YAVUZ ÖZORAN
- Maksillofasiyal travma olgularının medikolegal değerlendirilmesi
Medicolegal evaluation of maxillofacial trauma cases
İREM TUĞÇE TOKSOY
- Hastanemiz sağlık çalışanlarının aile hekimliği ile ilgili bilgi,tutum ve davranış özelliklerinin incelenmesi
Evaluation of knowledge, attitude and behavioral features of our hospital staff about family practice
ESRA KURT CANPOLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN IŞIK GÖNENÇ