Çalışan kadınlarda iş aile dengesi ve iş tatmini: Sosyodemografik belirleyiciler ve değişkenler arası ilişkisel bir araştırma
Work family balance and job satisfaction among working women: A correlational research between sociodemographic determinants and variables
- Tez No: 1009876
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FURKAN ARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Çalışan kadınlar, İş doyumu, Working women, Job satisfaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çalışan kadınların iş–aile yaşam çatışması ile iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve söz konusu değişkenlerin çeşitli demografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma nicel yöntemle yürütülmüş olup ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye genelinde farklı sektörlerde çalışan 460 kadın oluşturmaktadır. Veriler, Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Netemeyer vd. (1996) tarafından geliştirilen ve Efeoğlu (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan İş–Aile Yaşam Çatışması Ölçeği ile Weiss vd. (1967) tarafından geliştirilen ve Baycan (1985) tarafından Türkçeye uyarlanan Minnesota İş Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), post-hoc testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre iş–aile yaşam çatışması ile iş doyumu arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r = -,292; p < ,01). Ayrıca medeni durum, çocuk sahibi olma, çocuk sayısı, ailevi sorumluluklara ayrılan süre ve eş desteği değişkenlerinin iş–aile çatışması üzerinde anlamlı farklılık yarattığı; eğitim düzeyi, çalışma süresi, aylık gelir ve ailevi sorumluluklara ayrılan süre değişkenlerinin ise iş doyumu üzerinde anlamlı farklılık yarattığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, iş–aile yaşam çatışması ve iş doyumu arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Bu durum, hem kurumların esnek düzenlemeler ve destekleyici politikalar geliştirmesi hem de aile içinde sorumlulukların adil paylaşılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. İş ve aile rollerinin dengelenmesi, yalnızca bireysel bir ihtiyaç değil, aynı zamanda yapısal ve toplumsal boyutları olan bir olgudur. Dolayısıyla, bu dengenin sağlanmasına yönelik önlemler, kadın çalışanların mesleki tatminini artırmakla birlikte daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir iş–yaşam uyumunun oluşmasına da katkı sağlayacaktır. Bu nedenle hem kurumsal düzeyde hem de aile içi rol paylaşımı bağlamında dengeleyici düzenlemelerin yapılması, çalışan kadınların mesleki tatminini artırmada büyük bir öneme sahiptir. Araştırma bulguları, iş ve aile rollerinin dengelenmesinin yalnızca bireysel değil, aynı zamanda yapısal ve toplumsal bir mesele olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between work–family conflict and job satisfaction among working women and to determine whether these variables differ according to various demographic factors. The study was conducted using a quantitative research method and a relational survey model. The sample consisted of 460 working women employed in different sectors across Turkey. Data were collected using a Socio-Demographic Information Form, the Work–Family Conflict Scale developed by Netemeyer et al. (1996) and adapted into Turkish by Efeoğlu (2006), and the Minnesota Job Satisfaction Scale developed by Weiss et al. (1967) and adapted into Turkish by Baycan (1985). Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, post-hoc test, and Pearson correlation analysis were used for data analysis. The findings revealed a negative and statistically significant relationship between work–family conflict and job satisfaction (r = -.292; p < .01). Furthermore, it was determined that marital status, having children, number of children, time spent on family responsibilities, and spousal support variables created significant differences in work-family conflict; while education level, working hours, monthly income, and time spent on family responsibilities variables created significant differences in job satisfaction. As a result, there is a negative and significant relationship between work-family life conflict and job satisfaction. This situation highlights the need for both institutions to develop flexible arrangements and supportive policies, and for responsibilities to be shared fairly within the family. Balancing work and family roles is not only an individual need but also a phenomenon with structural and societal dimensions. Therefore, measures aimed at achieving this balance will increase the professional satisfaction of female employees and contribute to a healthier and more sustainable work-life balance. For this reason, implementing balancing arrangements both at the institutional level and in the context of role sharing within the family is of great importance in increasing the professional satisfaction of working women. The research findings reveal that balancing work and family roles is not only an individual issue but also a structural and societal one.
Benzer Tezler
- Girişimcilik ve kadın girişimciliği iş yaşam dengesinde engel ve fırsat analizi: Konya ili örneği
Entrepreneurship analysis in entrepreneurship and women entrepreneurship balance: the case of Konya
TUĞÇE GÖKÇİL
- Vardiyalı çalışan evli hemşirelerin çalışma koşullarının evlilik doyumu ve boşanma üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of working conditions of married nurses who work shift work on marriage satisfaction and divorce
AYŞENUR CEBECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal Hizmetİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇEN ÇATLI
- İş-yaşam dengesi ve iş tatmini: Bilişim sektöründe kadın çalışanlar üzerine bir araştırma
Work-life balance and job satisfaction: A study on women workers in the it sector
ÇAĞLA AKÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ PARLAK
- Esnek çalışma saatlerinin kadın çalışanların sosyal rolleri ve çalışma performansı üzerine etkileri: Akdeniz Üniversitesinde bir araştırma
The effects of flexible working hours on social role and working performance of women employees: A study at Akdeniz University
ESİN GÜRKANLAR
- Profesyonel yaşamın orta dönemindeki kadınların kariyer geçişleri: Nitel bir araştırma
Career transition of women in the middle period of professional life: A Qualitative research
SENA GÖKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT ERDOĞMUŞ