Sosyal bilgiler öğretiminde orman varlıklarımız temasının öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the theme“our forest resources”in social studies teaching from the perspective of teachers' opinions
- Tez No: 1009921
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN AKDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretiminde“orman varlıklarımız”temasının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Günümüzde çevresel sorunların artması, doğal kaynakların bilinçsiz kullanımı ve özellikle ormansızlaşma olgusu, çevre bilincinin eğitim yoluyla kazandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ekolojik dengenin korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi, iklim düzeninin sağlanması ve ekonomik katkıları açısından stratejik öneme sahip olan ormanların, temel eğitim sürecinde öğrenciler tarafından çok yönlü biçimde kavranması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda Sosyal Bilgiler dersinde orman varlıkları temasının nasıl ele alındığının ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş; veri toplama yöntemi olarak doküman analizi ve açık uçlu soru formu kullanılmıştır. Araştırmanın doküman analizi boyutunda Millî Eğitim Bakanlığı 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile 4, 5, 6 ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları incelenmiş; ayrıca Orman Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2006, 2012, 2015 ve 2020 yıllarına ait orman varlığı raporları ve Orman Atlası analiz edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra Sosyal Bilgiler öğretimi, çevre eğitimi ve orman varlıkları konularında yerli ve yabancı literatür taraması yapılarak alandaki çalışmalar incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, Sosyal Bilgiler öğretim programında orman varlıkları temasının doğrudan bir öğrenme alanı ya da kazanım olarak yer almadığı; daha çok İnsanlar, Yerler ve Çevreler, Üretim, Dağıtım ve Tüketim ile Küresel Bağlantılar öğrenme alanları kapsamında dolaylı biçimde ele alındığı belirlenmiştir. Literatür incelendiğinde ise Sosyal Bilgiler dersi kapsamında orman varlıkları temasını öğretmen görüşleri açısından ele alan çalışmaların sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin orman varlıkları temasının öğretimine ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik olarak hazırlanan açık uçlu soru formu uzman görüşleri doğrultusunda son hâline getirilmiş ve Mersin ili merkez ilçelerinde (Yenişehir, Akdeniz, Toroslar ve Mezitli) görev yapan 40 sosyal bilgiler öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulguların, Sosyal Bilgiler öğretim programlarının ve ders kitaplarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı, öğretmen uygulamalarına yönelik öneriler sunacağı ve öğrencilerde çevre bilinci ile sürdürülebilirlik anlayışının güçlendirilmesine hizmet edeceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to evaluate the theme of“forest resources”in Social Studies education based on teachers' views. Today, increasing environmental problems, the unconscious use of natural resources, and especially the phenomenon of deforestation make it necessary to raise environmental awareness through education. Forests, which are of strategic importance in terms of maintaining ecological balance, preserving biodiversity, regulating the climate, and contributing to the economy, should be comprehended by students in a multidimensional manner during the basic education process. In this context, it is necessary to examine how the theme of forest resources is addressed in Social Studies courses and to investigate teachers' views on this issue. In this study, a qualitative research approach was adopted, and document analysis and an open-ended questionnaire were used as data collection methods. Within the scope of the document analysis, the 2018 Social Studies Curriculum of the Ministry of National Education and the 4th, 5th, 6th, and 7th grade Social Studies textbooks were examined. In addition, forest resource reports published by the General Directorate of Forestry in 2006, 2012, 2015, and 2020, as well as the Forest Atlas, were analyzed. The obtained data were evaluated through content analysis. Furthermore, national and international literature on Social Studies education, environmental education, and forest resources was reviewed. The findings indicated that the theme of forest resources was not included in the Social Studies curriculum as a separate learning area or a direct learning outcome; rather, it was addressed indirectly within the learning areas of People, Places and Environments, Production, Distribution and Consumption, and Global Connections. The literature review also revealed that studies examining the theme of forest resources in Social Studies education from the perspective of teachers' views were limited. In the study, the open-ended questionnaire prepared to determine Social Studies teachers' views on teaching the theme of forest resources was finalized in line with expert opinions and administered to 40 Social Studies teachers working in the central districts of Mersin (Yenişehir, Akdeniz, Toroslar, and Mezitli). It is considered that the findings obtained from the study will contribute to the improvement of Social Studies curricula and textbooks, provide recommendations for teaching practices, and support the strengthening of students' environmental awareness and understanding of sustainability.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretiminde sanal gerçeklik uygulamalarının kullanımı: Seben Kaya Evleri ve Fosil Ormanı örnekleri
The use of virtual reality applications in social studies teaching: Seben Rock Houses and Fossil Forest examples
ENES METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAHRİ KILIÇ
- Sosyal bilgiler öğretiminde tarihsel yazılı kanıtların kullanımı
The use of written historical evidences in social studies teaching
YASİN DOĞAN
- İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde kültürel mirasa duyarlılık ve vatanseverlik değerlerinin biyografilerle öğretimi
Teaching of the values of sensitivity toward cultural heritage and patriotism with biographies in the primary school 4th grade social studies lesson
İLKER AÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURĞAY ÖNTAŞ
- Sosyal bilgiler öğretiminde çoklu ortam kullanım yararı
Multimedia usage in social science education
GENÇ OSMAN İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimNiğde Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞAHİN ORUÇ
- Sosyal bilgiler öğretiminde çizgi romanların kullanımı
Use of comics in social studies teaching
GENÇ OSMAN İLHAN
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ALİ GAZEL
DOÇ. DR. ŞAHİN ORUÇ