Z Kuşağı tüketicilerinin sosyal medya ortamında hedonik satın alma davranışları üzerine bir araştırma
A study on the hedoni̇c purchasi̇ng behavi̇ors of Generati̇on Z consumers i̇n the soci̇al medi̇a envi̇ronment
- Tez No: 1009920
- Danışmanlar: PROF. DR. NEVİN ÜZEREM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Hedonik model, Sosyal medya, Z kuşağı, Hedonic model, Social media, Generation Z
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojik gelişmelerin günlük yaşamı dönüştürmesiyle birlikte tüketici davranışlarında önemli değişimler meydana gelmiştir. Bu dönüşümden en fazla etkilenen kuşaklardan biri olan Z kuşağı, teknoloji, internet ve sosyal medya ile iç içe büyümüş; bilgiye erişim, sosyalleşme, eğlenme ve alışveriş yapma biçimlerini büyük ölçüde dijital ortamlara taşımıştır. Özellikle sosyal medya, Z kuşağı için yalnızca iletişim kurulan bir mecra değil; aynı zamanda ürün keşfi, değerlendirme, etkileşim ve satın alma niyetinin şekillendiği önemli bir dijital tüketim alanı haline gelmiştir. Bu bağlamda hedonik satın alma davranışı, sosyal medya kullanım motivasyonları ile değerlendirilmesi gereken önemli bir kavram olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Z kuşağı tüketicilerinin sosyal medya kullanım motivasyonlarını belirlemek ve bu motivasyonların hedonik satın alma motivasyonları ile satın alma niyeti üzerindeki etkilerini incelemektir. Ayrıca sosyal medya kullanım motivasyonlarının satın alma niyeti üzerindeki etkisinde hedonik satın alma motivasyonlarının aracılık rolü de araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Trakya Üniversitesi lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde toplam 476 anket formuna ulaşılmış; veri temizleme ve analiz uygunluğu kontrolleri sonrasında araştırmanın güncel analizleri 415 geçerli gözlem üzerinden yürütülmüştür. Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Betimleyici istatistikler ve ön analizler IBM SPSS 27.0 paket programı ile gerçekleştirilmiş; araştırma modelinin test edilmesinde ise Kısmi En Küçük Kareler Yöntemine Dayalı Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, sosyal medya kullanım motivasyonlarının hedonik satın alma motivasyonları üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca sosyal medya kullanım motivasyonlarının satın alma niyeti üzerinde doğrudan; hedonik satın alma motivasyonlarının da satın alma niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, hedonik satın alma motivasyonlarının sosyal medya kullanım motivasyonları ile satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, sosyal medya kullanımının Z kuşağı tüketicilerinin hedonik eğilimlerini ve satın alma niyetlerini artırabildiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
With the rapid development of technology, significant changes have occurred in consumer behavior. Generation Z, which has grown up intertwined with technology, the internet, and social media, has transferred many daily practices such as communication, entertainment, information seeking, and shopping into digital environments. In this context, social media has become not only a communication platform for Generation Z but also an important digital consumption environment where product discovery, evaluation, interaction, and purchase intention are shaped. Therefore, hedonic purchasing behavior has emerged as an important concept that should be evaluated together with social media usage motivations.The aim of this study is to determine the social media usage motivations of Generation Z consumers and to examine the effects of these motivations on hedonic purchasing motivations and purchase intention. In addition, the mediating role of hedonic purchasing motivations in the relationship between social media usage motivations and purchase intention was also investigated.The population of the study consists of undergraduate students at Trakya University. Convenience sampling, one of the non-probability sampling methods, was used in the study. A total of 476 questionnaires were collected during the data collection process; after data cleaning and suitability checks, the final analyses were conducted on 415 valid observations. Data were collected through a questionnaire. Descriptive statistics and preliminary analyses were performed using IBM SPSS 27.0, while the research model was tested through Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM).The findings revealed that social media usage motivations have a positive and significant effect on hedonic purchasing motivations. In addition, social media usage motivations were found to have a direct, positive, and significant effect on purchase intention, while hedonic purchasing motivations also had a positive and significant effect on purchase intention. Furthermore, hedonic purchasing motivations were found to play a mediating role in the relationship between social media usage motivations and purchase intention. Overall, the results indicate that social media use can increase both the hedonic tendencies and purchase intentions of Generation Z consumers.
Benzer Tezler
- Dijital çağda lüks marka reklamlarının hedonik tüketim üzerindeki rolü
The role of luxury brand advertisements on hedonic consumption in the digital age
BÜŞRA AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ReklamcılıkMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL ÖZKAYA
- X, Y ve Z kuşağı tüketicilerinin sosyal medya kullanımında lüks marka satın alma niyetinin incelenmesi
Investigation of X, Y and Z generation consumers intention to purchase luxury brands in social media usage
ESRA ÖZKANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeMarmara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ASUMAN YALÇIN
- Sosyal medyanın Z kuşağı üniversite öğrencilerinin ürün ve hizmet satın alma karar tercihi üzerindeki etkisi
The effect of social media on generation Z university students preference to purchase products and services
HEJA ECER
- Influencer pazarlamasının tüketicilerin satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Z kuşağı örneği
The effect of influencer marketing on consumers' purchase intention: The case of generation Z
UĞUR DEMİRBAŞ
- Sosyal medya pazarlamasının X, Y ve Z jenerasyonlarının satın alma niyeti üzerindeki etkisi ve bir araştırma
The effect of social media marketing on X, Y and Z generations' purchasing intention and a research
BÜŞRA ŞENEL