Günümüz sanatında kültürel dönüşümün simgesi olarak yeni nesne-resim pratikleri
New object-painting practices as a symbol of cultural transformation in contemporary art
- Tez No: 1009929
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET FEYZİ KORUR
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, 21. yüzyıl itibariyle Kıta Avrupası'nda kendine önemli bir yer edinen Nesne Yönelimli Felsefe tartışmalarından hareketle, özellikle bu felsefenin nesne kavrayışındaki önermeleri üzerinden, günümüz sanat üretimleri ile olan ilişkiselliği incelenmiştir. Öznenin, 1990 öncesi tanımı araştırılmış ve sahneye nesnenin ana kahraman olarak yerleştirildiği süreçteki nedenler ve sonuçlar irdelenmiştir. Nesnenin, insan sonrası bir açılımla özne haline geldiği bu terminolojiyle, yeni nesne-resim okumaları yapılmıştır. Bu bağlamda nesne yönelimli ontolojinin sadece teorik bir yapıda gelişmediği, pratik alanlarda ve plastik sanatlardaki etkisi üzerinde de durulmuştur. Nesne yönelimli felsefenin altını dolduran Spekülatif Materyalizm, Yeni Materyalizm ve Hipernesneler gibi yeni düşünme biçimleri incelenmiş, bu düşünme sistemlerinden faydalanılarak günümüze yerleşen 'yeni' kavramının etkisi çözümlenmeye çalışılmıştır. Nesne yönelimli felsefenin temel ilkeleri ve nesnenin tanımı incelenmiş, ele alınan tüm bu teorik ve felsefi çerçevenin yüklediği yeni anlamlarla, günümüz sanatsal pratiklerindeki özne olan 'nesne' nin yansımaları araştırılmıştır. Aynı zamanda bu süreçte sanatsal yeniliklerle birlikte, malzemenin gelişimi ve kavramsal dönüşümünün araştıralabilmesi için sanatçı örnekleri üzerinden çözümlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda, disiplinlerarası ilişki, kültürel boyut, çok parçalı ve tesadüfi oluşlarıyla nesne-resim odaklı, yeni imge yapılandırmasına uygun örnekler seçilmiştir. Nesne yönelimli ontolojiye göre Batı felsefesi iki yüz yıldır nesnelerle ilişkisini özneler üzerinden sağlamış, bu sebeple nesnelerin kendi aralarındaki ilişki hiç gündeme gelmemiştir. Bu yaklaşım, temel olarak şeylerin özerkliğini, insan müdehalesine indirgenemezliğini ve insan bilincinden bağımsız olduğunu savunur. Önemli olan nesnelerin insandan bağımsız, kendi aralarında da edimsel bir ilişkiye sahip olduğudur. Nesne yönelimli ontolojinin disiplinlerarası başarısıyla nesne ile ilgili farklı tanımları görünür kılmış, sanatsal yaklaşımlarla kurduğu temas üzerinden de yeni bir okumaya olanak sağlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the relationality between contemporary artistic productions and Object-Oriented Philosophy (OOP), which has gained significant traction in Continental Europe since the 21st century. Drawing particularly on the propositions of this philosophy regarding the concept of the object, the study investigates how the role of the subject was defined before the 1990s and analyzes the causes and consequences of the shift that positioned the object as the central protagonist. Within this framework—where the object emerges as a subject through a post-human perspective—new interpretations of object-image relationships are proposed. It is argued that Object-Oriented Ontology (OOO) did not evolve solely as a theoretical structure but also manifested significant influence in practical domains, especially within the visual arts. Alongside this, new modes of thought that underpin OOP, such as Speculative Materialism, New Materialism, and Hyperobjects, are explored to better understand the conceptual impact of the“new”in contemporary thought. The foundational principles of object-oriented philosophy and its definitions of objects are examined in detail. Based on the meanings introduced by this theoretical and philosophical framework, the reflections of the“object”as subject in contemporary artistic practices are analyzed. Additionally, to better explore the development and conceptual transformation of materials in parallel with artistic innovation, selected artists and their works are discussed. Accordingly, examples were chosen that reflect a new image construction focused on the object-image, characterized by interdisciplinary relations, cultural dimensions, multiplicity, and elements of chance. According to Object-Oriented Ontology, Western philosophy has for two centuries framed its relationship with objects through the lens of the subject—thus neglecting the relations between objects themselves. OOO asserts that objects possess autonomy, cannot be reduced to human intervention, and exist independently of human consciousness. What matters is that objects are capable of forming actual relations both independently of and among themselves. Through its interdisciplinary success, Object-Oriented Ontology brings various definitions of the object to light and enables new readings through its interaction with artistic approaches.
Benzer Tezler
- Plastik sanatlarda kent ve mekânın dönemsel perspektiflerle estetik çözümlemesi
An aesthetic analysis of the city and space in plastic arts through periodic perspectives
FAHRETTİN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarŞırnak ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİGHOLİ MARDANİ
- Cumhuriyetten günümüze toplumsal değişimin Türk resim sanatında kadın imgesine yansıması
Reflection of the sosial chance on the image of woman in Turkish art of painting since the fondation of republic
MERYEM UZUNOĞLU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2008
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. AYDIN AYAN
- Sanat tarihinde kırmızı renk ve Habip Aaydoğdu sanatı
Habip Aydoğdu art and color red in art history
YAPRAK YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sanat TarihiAkdeniz ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU NALAN SÜLÜN
- Günümüz sanatında katı kavramının yeniden okunması
A reinterpretati̇on of the concept of soi̇ld in contemporary art
OĞULCAN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarHitit ÜniversitesiBileşik Sanatlar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. FIRAT ENGİN
- An evaluation of the aesthetical concepts in the architecture for higher education buildings
Günümüz mimarlığında üniversite binaları için estetik ölçütlerin değerlendirilmesi
AYŞEN CEVRİYE BENLİ
