2018 ve 2024 yılı biyoloji dersi öğretim programlarının incelenmesi
An analysis of the 2018 and 2024 biology curriculum programs
- Tez No: 1010073
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Öğretim programları, statik bir yapıya sahip olmayıp dinamik ve sürekli olarak gelişen bir süreç niteliği taşımaktadır. Toplumun, bilimin, teknolojinin ve bireyin değişen ihtiyaçlarına uyum sağlayabilmesi için belirli aralıklarla yenilenmeleri kaçınılmazdır. Bu değişimler, eğitimin kalitesini artırmayı ve öğrencilerin çağın gereklerine uygun donanımlara sahip olmasını hedeflemektedir. Türkiye'de biyoloji öğretimine yönelik programlar, Cumhuriyet'in kurulmasıyla birlikte bilim alanındaki ilerlemeler ve toplumun değişen ihtiyaçları dikkate alınarak farklı dönemlerde yeniden düzenlenmiştir. Biyoloji öğretim programlarında yapılan en son düzenleme, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli adıyla 2024 yılında kamuoyuna sunulmuştur. Son dönemlerde biyoloji öğretiminin niteliğini artırmak, mevcut uygulamalardaki eksiklikleri ortaya koymak ve genel durumu değerlendirmek amacıyla öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak ele alındığı çalışmalar yapılmıştır. Ancak 2024 Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı'nın oldukça yeni bir tarihte yayımlanmış olması, bu programa ilişkin karşılaştırmalı incelemelerin ve programda gerçekleştirilen değişimleri ele alan araştırmaların sınırlı kalmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, 2018 ve 2024 ortaöğretim biyoloji dersi öğretim programlarını belirli boyutlar çerçevesinde karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak 2018 yılı Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı, 2024 yılı Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı ve 2024 yılı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni kullanılmıştır. Ortaya çıkan verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi sonucunda programlar temel yaklaşımları açısından incelendiğinde genelde benzer özelliklere sahip olduğu fakat 2024 programında, 2018 programından farklı olarak öğrencilere milli bilinç kazandırmaya vurgu yapıldığı tespit edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, her iki programda ortak genel amaçların yer aldığı görülmekle birlikte, 2024 öğretim programında bu amaçların 2018 programından farklı olarak kademeli bir yapı izlenmeden daha kapsayıcı bir biçimde ele alındığı belirlenmiştir. Özel amaçlar açısından karşılaştırıldığında, 2018 programında 11, 2024 programında 18 özel amaç bulunduğu görülmüştür. Programlardaki özel amaçların bir bölümü benzerlik gösterirken, bir bölümü farklılık arz etmektedir. 2018 programında 12 öğrenme alanı yer alırken, 2024 programında 8 tema bulunmaktadır. 2024 programında temaların adlarında değişiklikler yapıldığı ve yeni temaların eklendiği görülmüştür. Öğrenme-öğretme süreçleri bakımından yapılan incelemede, 2018 programında 5, 2024 programında ise 13 ifade bulunduğu; ifadelerin büyük kısmının benzer olduğu ancak bazı farklılıklar içerdiği görülmüştür. 2024 programında öğretim sürecine ilişkin beklentilerin daha ayrıntılı biçimde sunulduğu görülmüştür. Ayrıca 2018 programında 10, 2024 programında ise 17 kök değer bulunmaktadır. 2018 programında bulunan 10 kök değerden 8'i 2024 programında da yer almaktadır. 2018 programında değerlerin kazandırılmasına ilişkin açıklamalar bulunmazken, 2024 programında yer alan 17 değerin tamamı için bu sürece yönelik açıklamalara yer verilmiştir. Ölçme ve değerlendirme açısından değerlendirildiğinde, 2018 programında 7, 2024 programında ise 10 ifade yer almaktadır. 2018 programındaki ifadelerin büyük kısmı 2024 programındaki ifadelerle benzerlik göstermektedir. Ancak 2018 programında kullanılabilecek ölçme ve değerlendirme araçlarına yönelik açık bir yönlendirme bulunmazken, 2024 programında 35 farklı araca yer verilmiş ve ölçme-değerlendirme süreci daha kapsamlı biçimde açıklanmıştır.
Özet (Çeviri)
Curricula are not static structures; rather, they possess a dynamic nature and represent a continuously evolving process. In order to adapt to the changing needs of society, science, technology, and individuals, they must inevitably be revised at regular intervals. These changes aim to enhance the quality of education and ensure that students are equipped with competencies appropriate to the demands of the era. In Türkiye, biology curricula have been reorganized in different periods since the establishment of the Republic, taking into account scientific advancements and the changing needs of society. The most recent revision in biology curricula was introduced to the public in 2024 under the name“Century of Türkiye Education Model.”In recent years, comparative studies on curricula have been conducted to improve the quality of biology education, identify deficiencies in current practices, and evaluate the overall situation. However, since the 2024 Secondary Education Biology Curriculum was published quite recently, comparative analyses and studies addressing the changes introduced in this program have remained limited. The aim of this study is to compare the 2018 and 2024 secondary education biology curricula within specific dimensions and to reveal their similarities and differences. In this study, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was employed. As data collection tools, the 2018 Secondary Education Biology Curriculum, the 2024 Secondary Education Biology Curriculum, and the 2024 Century of Türkiye Education Model Common Text were used. The data obtained were analyzed using descriptive analysis. The findings indicate that, in terms of their fundamental approaches, the curricula generally share similar characteristics; however, unlike the 2018 curriculum, the 2024 curriculum places particular emphasis on fostering national consciousness among students. The analysis also shows that although both curricula include common general objectives, the 2024 curriculum addresses these objectives in a more comprehensive manner without following a gradual structure, unlike the 2018 curriculum. In terms of specific objectives, the 2018 curriculum includes 11, whereas the 2024 curriculum includes 18. While some of these objectives are similar, others differ. The 2018 curriculum consists of 12 learning areas, whereas the 2024 curriculum is organized around 8 themes. It has been observed that the names of the themes have been revised and new themes have been introduced in the 2024 curriculum. Regarding teaching–learning processes, the 2018 curriculum includes 5 statements, while the 2024 curriculum includes 13; although most of these statements are similar, some differences exist. It has also been observed that expectations regarding the teaching process are presented in greater detail in the 2024 curriculum. Furthermore, there are 10 core values in the 2018 curriculum and 17 in the 2024 curriculum. Of the 10 core values in the 2018 curriculum, 8 are also included in the 2024 curriculum. While the 2018 curriculum does not include explanations on how values should be imparted, the 2024 curriculum provides explanations for all 17 values regarding this process. In terms of assessment and evaluation, the 2018 curriculum includes 7 statements, whereas the 2024 curriculum includes 10. Most of the statements in the 2018 curriculum are similar to those in the 2024 curriculum. However, while the 2018 curriculum does not provide explicit guidance on assessment and evaluation tools, the 2024 curriculum includes 35 different tools and explains the assessment and evaluation process in a more comprehensive manner.
Benzer Tezler
- 2018 ve 2024 yıllarında yayınlanan biyoloji dersi öğretim programlarının temel ögeler kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of biology course curricula published in 2018 and 2024 in terms of core elements
MERVE EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyolojiGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ÇİMEN
- Öğretmen adaylarının nöromitlerinin belirlenmesi ve eleştirel düşünme eğilimleri ile ilişkisi
Determination of prospective teachers' neuromyths and their relationship with critical thinking dispositions
BEYZA YENİEKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM ALEV ÖZEL
- Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye'de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması
The effect of adaptation problems on the academic archievement of the children of the Turkish workers returning from abroad compared with the ones brought up in Turkey
ŞÜHEDA ÖZBEN
Doktora
Türkçe
1991
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İHSAN TURGUT
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ
- Piyoderma gangrenozum tanılı hastaların klinik özelliklerinin ve uzun dönem takip sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of clinical characteristics and long-term follow-up outcomes in patients diagnosed with pyoderma gangrenosum
SEVGİ KUZUGÜDENLİ YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Dermatolojiİstanbul ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ATCI