Yetişkinlerde dindarlık, empati ve hayvanlara yönelik tutum ilişkisi üzerine bir inceleme
A study on the relationship between religiosity, empathy and attitudes towards animals in adults
- Tez No: 1010123
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Psikoloji, Sosyoloji, Religion, Psychology, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Davranış-hayvan, Din psikolojisi, İnsan-hayvan ilişkileri, Behavior-animal, Psychology of religion, Human-animal relationships
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada yetişkinlerde dindarlık, empati ve hayvanlara yönelik davranışlar (HYD) arasındaki ilişkiler incelenmiş; söz konusu değişkenlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, meslek, eğitim ve gelir düzeyi, yaşanılan çevre, konut tipi, evcil hayvan sahipliği ve hayvanlarla ilişkili deneyimler gibi sosyo-demografik değişkenlerle ilişkileri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de ikamet eden, 25-81 yaş arasındaki 382 yetişkin oluşturmaktadır. Veriler Ocak-Aralık 2025 tarihleri arasında anket tekniğiyle toplanmıştır. Anket formu Kişisel Bilgi Formu, Hayvanlara Yönelik Davranış Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği ve Kısa Dindarlık Ölçeğinden oluşmaktadır. Verilerin analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon, regresyon analizleri ve Hayes Process Makro-Model 4 aracılık analizi kullanılarak SPSS Statistics 27 programı ile gerçekleştirilmiştir. Analizlerde; dindarlık ile medeni durum, meslek ve hayvanların sokakta beslenmesine karşı tutum ve hayvanlara yönelik sosyal medya içeriklerinin takip düzeyi arasında; HYD ile medeni durum, meslek, konut tipi, evcil hayvan sahipliği, sahip olunan evcil hayvan türü, hayvanlara ilişkin tecrübeler, hayvanlara yönelik ebeveyn tutumları, hayvanların sokakta beslenmesine karşı olma ve sosyal medyada hayvanlara yönelik içeriklerin takibi arasında; empati ile medeni durum ve sosyal medyada hayvan içeriklerinin takibi arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Dindarlık ile empati ve empati ile HYD arasında pozitif yönde; dindarlık ile HYD arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Regresyon analizleri, dindarlığın empatiyi pozitif yönde ve HYD'yi negatif yönde yordadığını göstermiştir. Aracılık analizi sonucunda empatinin, dindarlık ile hayvanlara yönelik davranışlar arasındaki ilişkide rekabetçi aracılık rolü olduğu görülmüş ve bulgular sosyal öğrenme kuramı çerçevesinde yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study investigated the relationships between religiosity, empathy, and behaviors toward animals (BTA) in adults; the associations of these variables with socio-demographic variables such as gender, age, marital status, occupation, education and income level, living environment, housing type, pet ownership, and animal-related experiences were explored. The research sample consists of 382 adults aged 25-81 residing in Turkey. Data were collected using the survey technique between January and December 2025. The survey form included a Personal Information Form, the Animal Behavior Scale, the Empathic Tendency Scale, and the Brief Religiosity Scale. Data analysis was conducted via SPSS Statistics 27, utilizing independent samples t-tests, one-way ANOVA, Pearson correlation, regression analyses, and Hayes Process Macro-Model 4 mediation analysis. Analyses revealed significant relationships between religiosity and marital status, occupation, attitudes toward animal feeding on street, and following levels of social media content about animals; BTA and marital status, occupation, housing type, pet ownership, type of pet owned, animal experiences, parental attitudes toward animals, opposition to feed stray animals, and following animal contents on social media; and empathy and marital status, opposition to feeding stray animals, and following animal-related content on social media. Significant positive correlations were found between religiosity-empathy and empathy-BTA, while a negative relationship was found between religiosity and BTA. Regression analyses indicated that religiosity positively predicts empathy and negatively predicts BTA. Mediation analysis showed that empathy plays a competitive mediating role in the relationship between religiosity and BTA, and findings were interpreted within the framework of social learning theory.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde özgeciliğin psikolojik sağlamlık üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi
Investigation of the predictive role of altruism on psychological resilience in adults
DİLEK KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBiruni ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFÜ İLGAR
- Yetişkinlik döneminde dindarlık ile benlik kavramı değişkenleri arasındaki ilişki
The relationship between religiosity and the variables of the self-concept in adulthood
MUSTAFA KOÇ
Doktora
Türkçe
2008
DinUludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ HÖKELEKLİ
- Individual differences in willingness to become an organ donor: A data-mining approach to reasoned action
Organ bağışçısı olmada kişilik özelikleri: Gerekçeli eylem kuramına veri madenciliği yaklaşımı
BAŞAR DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
PsikolojiKoç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TARCAN KUMKALE
- Yetişkinlerde dindarlık ve ruh sağlığı
Religion and mental health in adults
FATMA YOĞURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULVAHİT İMAMOĞLU
- Yetişkinlerde dindarlık ve psikolojik sağlamlık ilişkisi üzerine bir araştırma
An ampirical research on the relationship between religiosity and psychological resilience in the adult people
NESRİN YILDIZ TÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinUludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ALBAYRAK