İslâm ahlâk düşüncesinde tedbîrü'l-menzil ilmi
The science of tedbîr al-menzil in Islamic ethical thought
- Tez No: 1010139
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Philosophy, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslâm ahlâk düşüncesinde gelişen tedbîrü'l-menzil ilmi ile Antik Yunan'daki oikonomia anlayışını kendi tarihsel bağlamları içerisinde incelemektedir. Antik Yunan'dan İslâm dünyasına intikal eden bu alan, İslâm düşüncesinde yeniden yorumlanarak ahlâk filozofları için müstakil bir alan haline gelmektedir. İlimler tasnifinde amelî felsefenin ikinci ilmi olarak kabul edilen tedbîrü'l-menzil, yapısal ve ahlâkî bileşenleriyle birlikte çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda anne, baba, çocuk, hizmetçi, mal/gelir kaynağı gibi unsurların yönetim ve tedbîri başta olmak üzere hâneye olan ihtiyaç ve ebeveyn haklarına riayet gibi konular, İslâm düşüncesi perspektifinden incelenmektedir. Fert, aile ve toplum düzeninin tesisinde epistemolojik ve aksiyolojik temellere sahip olan bu disiplinin, pratik yaşamdaki işlevi de değerlendirilmektedir. Çalışmada, filozofların konuya ilişkin yaklaşımları karşılaştırmalı olarak analiz edilmekte, benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmaktadır. Bu doğrultuda, başta İbn Miskeveyh, Nasîrüddin Tûsî, Celâleddin Devvânî ve Kınalızâde Ali Çelebi olmak üzere çeşitli filozofların eserleri incelenerek tedbîrü'lmenzil ilminin İslâm ahlâk düşüncesindeki konumu belirlenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the science of tadbir al-manzil (household management), which developed in Islamic moral philosophy, alongside the concept of oikonomia in Ancient Greece within their respective historical contexts. This field, having been transmitted from Ancient Greece to the Islamic world, was reinterpreted in Islamic thought and emerged as an independent discipline for moral philosophers. Considered the second branch of practical philosophy in the classification of sciences, tadbir al-manzil, along with its structural and ethical components, forms the primary focus of this study. In this context, subjects such as the fundamental need for a household and the observance of parental rights-particularly the management and administration of household elements including the mother, father, children, servants, and property/income sources-are analyzed from the perspective of Islamic thought. The practical function of this discipline, which rests on epistemological and axiological foundations in establishing individual, familial, and societal order, is also evaluated. The study provides a comparative analysis of the philosophers' approaches to the subject, highlighting their similarities and differences. Accordingly, by examining the works of various philosophers -most notably Ibn Miskawayh, Nasir al-Din al-Tusi, Jalal alDin al-Dawwani, and Kinalizade Ali Celebi- the position of the science of tadbir almanzil within Islamic moral philosophy is established.
Benzer Tezler
- Tedbiru'l-menzil metinlerinde kadın algısı
The perception of women in tedbir al-manzil texts
KÜBRA CEYLAN
- Kamu-özel ayrımının fıkıh geleneği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the public-private distinction in the context of fıqhi tradition
GAMZE ARSLAN
- İslâm iktisat düşüncesinin felsefî kaynakları ve İbn Miskeveyh'in Tehzîbü'l-Ahlâk adlı eseri
The philosophical sources of islamic economic thought and Ibn Miskawayh's work Tahdhib al-Akhlaq
AYŞE KARCI
