Yaşam-ölüm ikileminde çocuk: Fıkhî ve etik yönleriyle pediatrik ötanazi
The child in the life–death dilemma: Pediatric euthanasia in its Islamic jurisprudential and ethical dimensions
- Tez No: 1010412
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZAYKAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ana-baba çocuk ilişkileri, Biyoetik, Ebeveyn-çocuk çatışması, Engelli çocuklar, Fıkıh, Risk altındaki çocuklar, Bioethics, Parents-child conflict, Disabled children, Fıkh, Children under risk
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pediatrik ötanazi, çocuklara ilişkin yaşam sonu kararlarına dair güncel etik ve hukuki tartışmaların en karmaşık alanlarından birini teşkil etmektedir. Uygulamanın bazı ülkelerde yasallaşması, çocuklarla ilgili yaşam sonu kararlarının İslam hukuku açısından nasıl değerlendirileceği sorusunu da gündeme getirmiştir. Bu çalışma, pediatrik ötanazi meselesini etik ve fıkhî perspektiflerden incelemektedir. Bu kapsamda pediatrik ötanazinin hukuki gelişimi, çocuğun ahlaki statüsü, insan hayatının değeri ve dokunulmazlığı, kaygan zemin argümanı, sedd-i zerâi ilkesi ve maslahat-mefsedet değerlendirmelerine ilişkin normatif tartışmalar ile çocukların yaşam sonu kararlarına katılımına dair pratik sorunlar analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda çocuğun İslam hukukunda kıymetli, korunması gereken ve bağımsız ahlaki değere sahip bir özne olarak konumlandırıldığı görülmüştür. Bu doğrultuda insan hayatının dokunulmazlığı ile maslahat, mefsedet ve sedd-i zerâi ilkeleri gereğince aktif ötanazinin meşru kabul edilmediği ve çocuğun aktif ötanazinin öznesi olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşılık tedavinin başlatılmaması veya geri çekilmesi gibi yaşam sonu kararlarının belirli şartlar altında mümkün olabileceği tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada karar vericiler arasındaki çatışmalar, karar ölçütlerinin belirlenmesi ve ekonomik faktörlerin etkileri gibi pratik sorunlar da tartışılmıştır. Bu çerçevede çalışma, yaşam sonu kararlarında genel ilkelerin tek başına yeterli olmadığını; her vakanın kendi tıbbi, etik ve sosyal koşulları içerisinde değerlendirilmesini gerektiren çok boyutlu bir maslahat-mefsedet muhasebesine ihtiyaç bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Pediatric euthanasia is one of the most complex issues in contemporary debates on end-of-life decision-making. Its legalization in certain countries has raised important questions regarding the evaluation of end-of-life decisions involving children from the perspective of Islamic law. This study examines pediatric euthanasia through ethical and Islamic legal perspectives. It analyzes the historical and legal development of pediatric euthanasia, normative debates concerning the moral status of the child, the value and inviolability of human life, the slippery slope argument, sadd al-dharāʾiʿ, and maṣlaḥa-mafsada assessments, as well as practical issues related to children's involvement in end-of-life decision-making.The study finds that Islamic law regards the child as a valuable subject whose life deserves protection and who possesses inherent moral worth. Accordingly, active euthanasia is not considered legitimate, and children cannot be its subjects, on the basis of the inviolability of human life and the principles of maṣlaḥa, mafsada, and sadd al-dharāʾiʿ. By contrast, withholding or withdrawing treatment may be permissible under certain circumstances. The study also discusses practical challenges such as conflicts among decision-makers, the determination of decision-making criteria, and the impact of economic factors. It argues that general principles alone are insufficient in end-of-life decision-making and that each case requires a multidimensional assessment of benefits (maṣlaḥa) and harms (mafsada), taking into account its particular medical, ethical, and social circumstances.
Benzer Tezler
- Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi Bilim Dalında hemofagositik lenfohistiyositozis tanısı almış pediyatrik olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of pediatric patients diagnosed with hemophagositic lymphohistiocytosis in Ege University Faculty of Medicine Pediatric Hematology Department
LEYLA ALIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ YILMAZ KARAPINAR
- Çocuk Kardiyoloji Polikliniğine başvuran hastaların QTc ölçümlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of QTc measurements in patients presenting to the Pediatric Cardiology Clinic
NURHAK ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TURAN
- Çocukluk çağı kanserlerinde relaps/rekürrenslerin saptanmasında klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguların değerlendirilmesi
Role of surveillance screening in detecting tumor recurrence after treatment of childhood cancers
PELİN TEKE KISA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA EMİR
- Akut böbrek hasarlanmasının sınıflandırılması ve prognoz ile ilişkisi
Classification and prognosis of acute kidney injury
ZEYNEP SAVAŞ ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ÇAKAR
- Çocuk yoğun bakım ünitesinde ekstrakorporeal membran oksijenasyonu uygulanan hastaların endikasyonları, izlemi, komplikasyon ve sonuçları
Indications, monitoring, complication and results of pediatric patients who treated with extracorporeal membrane oxygenation in the Ankara University pediatric intensive care unit
EMİNE DİLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANIL KENDİRLİ