Çocuk-ergen zorunlu göçmenlerde sosyal desteğin ve okul aidiyetinin riskli davranışlar üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of social support and school belonging on risky behaviors in child-adolescent forced migrants
- Tez No: 1010419
- Danışmanlar: PROF. DR. TANER ARTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Psikoloji, Halk Sağlığı, Social Work, Psychology, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Grup odaklı sosyal hizmet, Klinik psikoloji, Risk psikolojisi, Sosyal psikoloji, Sosyopsikoloji, Sosyopsikolojik sorunlar, Sosyopsikolojik yapı, Tıbbi psikoloji, Çocuk psikolojisi, Social work with group, Clinical psychology, Risk psychology, Psychology-social, Social psychology, Psychology-medical, Child psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Suriye İç Savaşı nedeniyle Türkiye'ye sığınmış 11–18 yaş arası Suriyeli çocuk ve ergen zorunlu göçmenlerde algılanan aile sosyal desteği ile riskli davranışlar arasındaki ilişkinin; okul aidiyeti ve yaşam doyumunun ardışık aracılık rolleri çerçevesinde incelenmesidir. Araştırma, ekolojik sistem kuramı ve baskı karşıtı sosyal hizmet yaklaşımı temel alınarak yapılandırılmıştır. Araştırma, kesitsel bir tasarıma dayalı nicel yöntemle yürütülmüş olup; örneklem, kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen ve İstanbul, Sakarya, Gaziantep, Şanlıurfa ve Hatay illerinde yaşayan 11–18 yaş aralığındaki toplam 550 Suriye kökenli çocuk ve ergenden oluşmaktadır. Veriler; Algılanan Çok Boyutlu Sosyal Destek Ölçeği, Okul Aidiyeti Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Güçler ve Güçlükler Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizi SPSS 25 ve SPSS 25 Process eklentisinin 3.5.3 sürümü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA), seri aracılık (model 6) ve koşullu seri aracılık (model 85) analizleriyle incelenmiştir. Bulgular, algılanan aile sosyal desteğinin riskli davranışlarla negatif; okul aidiyeti ve yaşam doyumuyla pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca okul aidiyeti ve yaşam doyumunun, algılanan aile sosyal desteği ile riskli davranışlar arasındaki ilişkide seri aracı rol üstlendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte algılanan aile içi iletişim kalitesi, mahalle içi dayanışma algısı, aile içi sosyal etkinlik sıklığı gibi bağlamsal değişkenlerin bu ilişkilerin gücünü istatistiksel açıdan geçerli ve güvenilir düzeyde düzenlediği görülmüştür. Araştırma sonuçları, çocuk-ergen zorunlu göçmenlerde riskli davranışların yalnızca bireysel özelliklerle değil; aile, okul ve toplumsal bağlamların etkileşimiyle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, sosyal hizmet uygulamaları açısından okul temelli, aile odaklı ve ekolojik düzeyde bütüncül müdahalelerin önemine işaret etmekte; politika yapıcılar ve uygulayıcılar için bağlama duyarlı, uygulanabilir öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between perceived family social support and risky behaviors among Syrian child and adolescent forced migrants aged 11–18 who sought refuge in Türkiye due to the Syrian Civil War, within the framework of the sequential mediating roles of school belonging and satisfaction with life. The study is grounded in ecological systems theory and the anti-oppressive social work approach. Employing a cross-sectional quantitative research design, the sample consisted of 550 Syrian children and adolescents aged 11–18 years, selected through snowball sampling and residing in the provinces of İstanbul, Sakarya, Gaziantep, Şanlıurfa, and Hatay. Data were collected using the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, School Belonging Scale, Satisfaction with Life Scale, and Strengths and Difficulties Questionnaire. Data analysis was conducted using SPSS 25 and SPSS 25 Process version 3.5.3. The analysis of the data obtained in the study was conducted using independent samples t-tests, One Way Anova along with the serial mediation (model 6), and moderated serial mediation (model 85). The findings indicated that perceived family social support was negatively associated with risky behaviors and positively associated with school belonging and satisfaction with life. Moreover, school belonging and satisfaction with life functioned as sequential mediators in the relationship between perceived family social support and risky behaviors. Additionally, contextual variables such as perceived quality of family communication, perceptions of neighborhood solidarity, and frequency of family based social activities were found to moderate the strength of these relationships. Overall, the results demonstrate that risky behaviors among child and adolescent forced migrants are shaped not only by individual characteristics but also by the interaction of family, school, and broader social contexts. Based on the findings, the study underscores the importance of school-based, family oriented, and ecologically informed holistic interventions in social work practice and offers context-sensitive and practicable recommendations for policymakers and practitioners.
Benzer Tezler
- Göçün çocuk ruh sağlığı ve benlik saygısı üzerine etkisinin araştırılması
Effect of immigration on child mental health and self esteem
VEYSİ ÇERİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK DOĞANGÜN
- Suriyeli çocukların entegrasyon düzeyleri: Bursa Yenişehir örneği
Integration of Syrian childs: Bursa Yenişehir samples
SUAT SEYİTOĞLU
Doktora
Türkçe
2024
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN ŞAHİN KÜTÜK
- Sosyal hizmet perspektifinden erken evlilik gerçekleştirmiş Suriyeli kadınların yaşadıkları sorunlar ve gereksinimleri
Problems and needs of Syrian women who have had early marriage from a social work perspective
ESRA GÖKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal Hizmetİstanbul Aydın ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERCİYES
- Okul öncesi eğitim çağında konargöçer yörük Türkmen çocukların gelişimsel ve eğitimsel refahlarının ekokültürel teori bakış açısıyla incelenmesi
Analysing developmental and educational well-being of nomadic yuruk Turkmen children at the pre-school education age from an ecocultural theory perspective
MUSTAFA KALE
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DURMUŞ ASLAN
- Savaş nedeniyle göçe maruz kalmış 9-12 yaş arası Suriyeli mülteci çocuk resimlerinin psikolojik ve plastik açıdan yorumlanması
Pshychological and plastic interpratation of pictures of Syrian refugee children aged 9-12 who have been subjected to migration due to war
SULTAN AVARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN EREN