Yükseköğretim lisans öğrencilerinin akademik motivasyon, öz düzenleme becerileri ve sosyal problem çözme becerilerinin incelenmesi

An examination of academic motivation self regulation skills, and social problem-solving abilities among undergraduate students in higher education

PDF İndir

Tez No: 1010418
Yazar: MEHMET KANDIRMAZ
Danışmanlar: PROF. DR. ESRA DERELİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
Yıl: 2025
Dil: Türkçe
Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Ana Bilim Dalı: Yükseköğretimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, üniversite lisans öğrencilerinin akademik motivasyon, öz düzenleme becerileri ve sosyal problem çözme becerilerinin düzeylerini belirlemek ve bu becerilerin çeşitli demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığını ortaya koymaktır. Üniversite, cinsiyet, sınıf düzeyi, fakülte, bölüm, gelir durumu, mezun olunan lise türü, ebeveyn öğrenim düzeyi, not ortalaması ve üniversite eğitimi sürecinde çalışma durumu değişkenlerin söz konusu beceriler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ayrıca akademik motivasyon, öz düzenleme ve sosyal problem çözme becerileri arasındaki ilişkiler analiz edilerek bu üç yapının birbiriyle etkileşimi ortaya konmuştur. Yöntem: Araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir çalışmadır. Veriler; Akademik motivasyon Ölçeği, Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği ve Sosyal Problem Çözme Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında İç Anadolu Bölgesinde üç üniversitenin çeşitli fakültelerinde öğrenim görmekte olan 806 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Verilerin işlenmesinde SPSS 21 versiyonu kullanılmıştır. Bağımsız grup t testi yapılmış vetek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Bunların yanı sıra araştırma soruları doğrultusunda regresyon analizleri de yapılmıştır. Bulgular: Öz düzenleme becerileri alt boyutlarından sadece strateji uygulama alt boyutu cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Diğer alt boyutlarda cinsiyet açısından anlamlı başka farklılaşmalar bulunmamaktadır. Üniversite değişkenine göre öz düzenlemenin üç boyuttunda da anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Öz düzenleme becerileri alt boyutlarının ve sosyal problem çözme becerileri alt boyutlarının öğrencilerin devam ettikleri fakülte değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak öğrencilerin başarı odaklı akademik motivasyonun fakülte değişkenine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Bunların yanı sıra öğrencilerin sınıf düzeylerine göre akademik motivasyon, sosyal problem çözme ve öz düzenleme becerileri anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Yine aynı şekilde öğrencilerin mezun oldukları lise türününe göre öz düzenleme, akademik motivasyon ve sosyal problem çözme becerileri puan ortalamaları anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Öğrencilerin not ortalamaları/akademik başarıları puan ortalamalarına göre öz düzenleme becerilerinin anlamlı düzeyde farklılaştırdığı; sosyal problem çözme becerilerinde ise sadece dikkatsiz dürtüsel tarz boyutunda anlamlı farklılaşmanın olduğu ancak akademik motivasyon puan ortalamalarında anlamlı farkılığın olmadığı saptanmıştır. Anne öğrenim durumuna göre ise öz düzenleme becerilerinin toplam puan ortalamaları, strateji uygulama ve strateji izleme alt boyutları puan ortalamalarında anlamlı farklılıklar görülmektedir. Anne öğrenin durumuna göre Akademik motivasyon ve sosyal problem çözme toplam puan ortalamaları ve alt boyut puan ortalamaları anlamlı düzeyde farkılılaşmamaktadır. Baba öğrenim durumuna göre ise benzer olarak öğrencilerin öz düzenleme becerilerinin destek alma alt boyutunda anlamlı farklılaşmanın olmadığı ancak özdüzenleme toplam puan ortalaması ve diğer alt boyut puan ortalamalarında anlamlı farklılaşmanın olduğu saptanmıştır. Baba öğrenim durumuna göre akademik motivasyon ve sosyal problem çözme toplam puan ve alt boyut puan ortalamları farklılaşmamaktadır. Aile gelir düzeyine göre ve öğrencinin öğrenim sürecinde çalışma durumuna göre öz düzenleme, akademik motivasyon ve sosyal problem çözme becerileri puanlarında anlamlı farklılaşmalar tespit edilmemiştir. Araştırmada sosyal problem çözme becerilerinin alt boyut puanlarının ve toplam puanının akademik motivasyon alt boyutları ve toplam puanını genel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı görülmektedir. Sosyal problem çözme becerileri alt boyut puanları öz düzenleme becerileri alt boyut puanlarını anlamlı düzeyde yordamamaktadır. Öz düzenleme becerilerinin hedef belirleme alt boyut puanları akademik motivasyonun iç etkiler alt boyutu anlamlı düzeyde yordamaktadır. Bunun dışında genel olarak öz düzenleme becerileri akademik motivasyonu yordamamaktadır. Sonuç ve Öneriler: Bulgular neticesinde, lisans öğrencilerinin akademik başarılarını etkileyen becerilerin yalnızca bireysel değil, aynı zamanda bağlamsal etkenlerle şekillendiğini göstermektedir. Öz düzenleyici beceriler ve sosyal sorun çözme becerileri ile akademik motivasyon arasında anlamlı ilişkilerin bulunması ve yordayıcı niteliklerin de bu durumu desteklemesi bu yapıların hepsinin kendi özelinde incelenerek bulunan sonuçlar doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğinin göstergesidir. Eğitim programlarında bu becerilerin gelişimini destekleyecek uygulamalı derslere ve danışmanlık hizmetlerine daha fazla yer verilmesi, öğrencilerin akademik ve sosyal yaşamda daha donanımlı bireyler olarak yetişmesine katkı sağlayacaktır. Özellikle sınıf düzeyi, bölüm, fakülte ve bireysel motivasyonel kaynakların dikkate alındığı müdahale programları geliştirilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Purpose: The main purpose of this study is to determine the levels of academic motivation, self-regulation skills, and social problem-solving abilities among undergraduate students, and to examine how these skills vary based on different demographic variables. The study investigates the effects of gender, year of study, faculty, income level, type of high school graduated, parental education level, grade point average, and whether students are employed during their university education. Additionally, the relationships between academic motivation, self-regulation, and social problem-solving are analyzed to reveal how these three constructs interact with each other. Method: This research is a quantitative study based on the relational survey model. Data were collected using the Academic Motivation Scale, the Self-Regulation Skills Scale, and the Social Problem-Solving Inventory. The study group consisted of 806 undergraduate students enrolled in various faculties of three universities in the Central Anatolia Region during the 2023–2024 academic year. The data were analyzed using SPSS version 21. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis were employed. In addition, regression analyses were conducted to answer the research questions. Findings: When our research findings were examined based on our research questions, only the strategy implementation sub-dimension of self-regulation skills was found to differ significantly by gender. No other significant gender difference was found. The university variable was found to be non-significant in all three dimensions. Self regulation skills and social problem unraveling abilities were found to differ significantly by faculty, but academic motivation remained independent of the faculty variable. Furthermore, it was concluded that academic motivation, social problem-solving, and self-regulation skills did not differ significantly by grade level. Similarly, the type of lycee the students got a degree from did not lead to a important impact on the three main components of our study. Students' grade point averages/academic achievement were found to significantly differentiate self-regulation skills, and social problem-solving skills generated a negative difference only in the inattentive impulsive style sub-dimension, but there isn't any variance in academic motivation. Significant differences were observed only in the total self-regulation skills score, strategy implementation, and strategy monitoring sub-dimension scores based on maternal education level. It did not significantly affect the academic motivation and social problem-solving sub-dimension or total scores. Similarly, paternal education level significantly affected students' self regulation skills scores, but it did not affect the support sub-dimension scores or academic motivation or social problem-solving scores. No significant differences were found according to family income level or the student's employment status during the education period. Regression analyses revealed that the social problem solving sub-dimensions' points and its total point generally predicted academic motivation's sub-dimensions' points and its total point. Another regression analysis revealed that the social problem solving sub-dimensions did not predict the self-regulation skills sub-dimension scores. The goal-setting sub-dimension scores of self-regulation skills were significantly predicted by the internal influences sub-dimension of academic motivation. Apart from this, self-regulation skills in general did not significantly predict academic motivation. Conclusion and Recommendations: The findings indicate that the skills influencing academic achievement among university students are shaped both personal efforts and by contextual factors. The significant relationships among academic motivation, self-regulation, and social problem-solving highlight the importance of addressing these constructs holistically. Integrating practice-oriented courses and counseling services into educational programs will contribute to the development of well equipped students in both academic and social contexts. It is recommended that intervention programs be designed by considering parameters such as year of study, academic department, and personal motivational sources.

Benzer Tezler

Tez No
1019220
BİLSEM'de Müzik Aleti Çalma Eğitimi Alan 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Farkındalık ve Duygu Düzenleme Becerilerinin İncelenmesi
Investigation of metacognitive awareness and emotion regulation skills of sixthgrade students receiving instrumental music training in science and art centers (BILSEM)
GÜLCAN İLHAN SEKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretim Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BENGİSU KOYUNCU
Tez No
958532
Ters yüz öğrenme yönteminin 10. sınıf öğrencilerinin matematik başarısı, motivasyonu ve 21. yüzyıl becerilerine etkisi
The effect of the flipped learning method on 10th grade students' mathematics achievement, motivation, and 21st century skills
BEKİR FAZLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretim Yıldız Teknik Üniversitesi
Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÜNAL
Tez No
928562
İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öz-düzenlemeli öğrenmeleri, sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonları ve sosyal bilgiler ders başarılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of primary school fourth grade students' self-regulated learning, motivation for social studies lesson and social studies class achievement in terms of various variables
ABDULLAH BAKİ GÜLLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretim Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ ÇETİN
Tez No
939414
The impact of teaching quality on self-regulated learning processes
Öğretim kalitesinin öz-düzenlemeli öğrenme süreçlerine etkisi
FİLİZ BEZCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve Öğretim Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
Tez No
893441
Investigating the role of digital tools and artificial intelligence used in the learning and teaching processes on university students' self-regulated learning skills
Öğrenme ve öğretme süreçlerı̇nde kullanılan dı̇jı̇tal araçların ve yapay zekânın ünı̇versı̇te öğrencı̇lerı̇nı̇n öz-düzenlemelı̇ öğrenme becerı̇lerı̇ üzerı̇ndekı̇ rolünün ı̇ncelenmesı̇
NUREVŞAH KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretim İbn Haldun Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. MEHMET AKIN BULUT

Geri Dön