İslam sanatındaki altıgen geometrik sistemlerin kare modül temelli seramik karo tasarımlarında yeniden yorumlanması
The reinterpretation of hexagonal geometric systems i̇n İslamic art i̇n square-module-based ceramic tile design
- Tez No: 1010420
- Danışmanlar: PROF. YEŞİM ZÜMRÜT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Seramik ve Cam Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam sanatındaki altıgen geometrik sistemleri inceleyerek bu sistemlerin kare modül temelli seramik karo yüzey tasarımlarına nasıl aktarılabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yıldız Demiriz'in geometrik örgü sistemlerine yönelik yaklaşımları, İslam sanatındaki biçimsel düzenin anlaşılmasında referans noktası oluşturmuş, incelenen geometrik düzenler, tasarım sürecinde bir esin kaynağı olarak ele alınmış ve altıgen temelli sistemler kare modül üzerinde bir dekor öğesi olarak yeniden kurgulanarak çoklu anlatım olanakları geliştirilmiştir. İki boyutlu yüzey üzerinde farklı ölçeklerde tekrar eden, negatif ve pozitif ilişkilerle zenginleştirilmiş tasarım önerileri oluşturulmuş ve bu tasarımlar dijital baskı yöntemleriyle uygulanabilir hale getirilmiştir. Tasarımlar, Etili Seramik A.Ş. bünyesindeki granit üretim hattında pilot uygulamalar ile test edilmiştir. Ayrıca seramik karo endüstrisinde kalıp veya 3D yazıcı gerektiren sınırlı ölçekte üretim yöntemleriyle üretilebilecek, alçak ve yüksek rölyefler ile ters açılar içeren seriler de tasarlanmış; ancak üretim sürecine dahil edilmemiştir. Tasarım ve üretim sürecinde AutoCAD, Photoshop ve Dimension programlarından yararlanılmış; üretim aşamasında hammaddeler hazırlanarak granül (masse) haline getirilmiş, yüksek basınç altında şekillendirilmiş ve ardından kurutma aşamasından geçirilerek dijital baskıya uygun hale getirilmiştir. Devamında yüzeye dijital baskı uygulanmış ve gerekli durumlarda sırlama işlemleriyle yüzeylere dekoratif ve teknik özellikler kazandırılmıştır. Sonuç olarak çalışma, İslam sanatındaki altıgen geometrik sistemlerin biçimsel potansiyelini kare modül temelli seramik karo yüzey tasarımına aktaran, uygulama odaklı ve özgün bir yaklaşım sunarak alana katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine hexagonal geometric systems in Islamic art and reveal how these systems can be transferred to square module-based ceramic tile surface designs. Yıldız Demiriz's approaches to geometric woven systems have formed a reference point in understanding the formal order in Islamic art. The geometric arrangements examined were considered as a source of inspiration in the design process, and hexagonal-based systems were re-imagined as decorative elements on square modules, developing multiple expressive possibilities. Design proposals enriched with negative and positive relationships, repeating at different scales on a two-dimensional surface, were created, and these designs were made applicable using digital printing methods. The designs were tested with pilot applications in the granite production line within Etili Seramik A.Ş. In addition, series containing low and high reliefs and reverse angles, which can be produced with limited-scale production methods requiring molds or 3D printers in the ceramic tile industry, were also designed; however, they were not included in the production process. AutoCAD, Photoshop, and Dimension programs were used in the design and production process; in the production phase, raw materials were prepared, granulated (mass), shaped under high pressure, and then dried to make them suitable for digital printing. Subsequently, digital printing was applied to the surface, and where necessary, glazing processes were used to impart decorative and technical properties to the surfaces. As a result, the study contributes to the field by offering an application-oriented and original approach that transfers the formal potential of hexagonal geometric systems in Islamic art to square module-based ceramic tile surface design.
Benzer Tezler
- Seramik sanatında geometrik unsurlar ve kişisel uygulamalar
Geometric elements in ceramic art and personal applications
REVA ÖZGÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiSeramik Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. AZİZE MELEK ÖNDER
DOÇ. MELİKE NÜKTE DİNÇER
- Elazığ müzesindeki halılar (Teşhirdeki halılar)
The carpets in Elazığ museum (Show carpets)
AHMET TÜTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
El SanatlarıFırat Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL AYTAÇ
- Kabartma tekniği ile şamdan uygulamaları
Candlestick applications in relief technique
SOUADAD KANDEMİR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2019
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SİTARE TURAN
- Samsun ve çevresi işlemelerinin geleneksel Türk-İslam işleme sanatındaki yeri
Place of handworks of Samsun and its surroundings in traditional Turkish-Islamic handwork art
İLKNUR ALGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat TarihiOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. RECEP GÜN
- Çift başlı kartal tasvirlerinin Türk İslam sanatındaki uygulamaları
Applications of double headed eagle depictions in Turkish Islamic art
MERAL GÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sanat TarihiHitit Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANDAN NEMLİOĞLU