Sakalardan Karahanlılara askeri teşkilatlanma, teknoloji, strateji ve ikmal-iaşe sistemleri
Military organization, technology, strategy, and logistics-provisioning systems: From the Scythians to the Karakhanids
- Tez No: 1010521
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EGEMEN ÇAĞRI MIZRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Sakalardan Karahanlılara uzanan süreçte Türk devletlerinin askeri teşkilatlanma, savaş teknolojisi, stratejik düşünce ve ikmal-iaşe sistemlerini bütüncül ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırmanın konusu, erken bozkır topluluklarından Türk-İslâm dönemi Karahanlı Devleti'ne kadar uzanan geniş zaman diliminde ordunun örgütlenmesi, savaş taktikleri ve lojistik kapasitesi arasındaki ilişkilerin ortaya konulmasıdır. Bu çerçevede çalışmanın önemi, Türk askeri tarihinin çoğunlukla muharebe odaklı ve dönemsel incelemelerle ele alınmasına karşılık, teşkilat, teknoloji, strateji ve ikmal unsurlarını süreklilik ve dönüşüm ekseninde birlikte değerlendirmesinden kaynaklanmaktadır. Araştırmada tarihsel-karşılaştırmalı yöntem kullanılmış; Çin, Bizans ve İslâm kaynakları ile modern literatür, arkeolojik, epigrafik ve nümizmatik veriler birlikte analiz edilmiştir. Sonuçlar, Türk askeri geleneğinin Sakalarla belirginleşen atlı süvari merkezli, hız ve manevra odaklı bir yapı üzerine kurulduğunu; Hun ve Göktürk dönemlerinde onluk teşkilat, kurultay ve disiplin mekanizmalarıyla kurumsallaştığını göstermektedir. Avar, Hazar ve Uygurların bölgesel koşullara uyarlanmış modeller geliştirdiği; Karahanlılar döneminde ise İslâmî idari yapıyla sentezlenmiş bir Türk-İslâm askeri sisteminin ortaya çıktığı tespit edilmiştir. İkmal-iaşe bakımından konargöçer hayvancılığa dayalı esnek lojistik ile tarım havzaları ve ticaret yollarına dayalı karma sistemlerin birlikte kullanıldığı anlaşılmaktadır. Çalışmanın temel katkısı, Türk askeri tarihini savaş alanı başarısının ötesine taşıyarak, askeri organizasyonun coğrafya, ekonomi, siyasal yapı ve kültürel süreklilikle kurduğu çok boyutlu ilişki ağını görünür kılmasıdır.
Özet (Çeviri)
This study examines, through a holistic and comparative approach, the military organization, warfare technology, strategic thought, and supply–provision systems of Turkish states from the Sakas to the Karakhanids. The subject of the research is to reveal the relationships between the organization of the army, warfare tactics, and logistical capacity within a broad time span extending from the early steppe communities to the Turkish-Islamic Karakhanid State. In this framework, the significance of the study stems from its evaluation of organization, technology, strategy, and supply components together on the axis of continuity and transformation, in contrast to the predominantly battle-oriented and period-based examinations of Turkish military history. A historical–comparative method was employed in the research; Chinese, Byzantine and Islamic sources, together with modern literature, archaeological, epigraphic and numismatic data, were analyzed in conjunction. The results indicate that the Turkish military tradition was built upon a cavalry-centered, speed- and maneuver-oriented structure that became evident with the Sakas, and was institutionalized in the Hun and Göktürk periods through the decimal organization, the kurultay and mechanisms of discipline. It has been determined that the Avars, Khazars and Uyghurs developed models adapted to regional conditions, and that in the Karakhanid period a Turkish-Islamic military system synthesized with the Islamic administrative structure emerged. In terms of supply and provision, it is understood that flexible logistics based on nomadic animal husbandry and mixed systems based on agricultural basins and trade routes were used together. The main contribution of the study is that it moves Turkish military history beyond a narrative centered on battlefield success and makes visible the multidimensional network of relations that military organization establishes with geography, economy, political structure and cultural continuity.
Benzer Tezler
- Çorum toprak sanayii malzeme sahası olarak Sazköy killerinin etüdü
The Investigation of the Sazköy clays as meterial deposit for Çorum brick and the industry
METİN ARSLAN
- Pleurotus ostreatus mantarının bazı kağıtçılık hammaddelerinde yaptığı biyolojik degradasyon
Başlık çevirisi yok
M. KEMAL YALINKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Karadeniz Teknik ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Liquidambar orientalis mill (sığla ağacı)'in morfolojik ve palinolojik özellikleri üzerine araştırmalar
Studies on the morphological and palynological characteristics of liquidambar orientalis mill. in Turkey
ASUMAN GÜNGÖRDÜ