Kadınların periyodik sağlık muayenelerine ve kanser tarama programlarına uyumu toplumsal cinsiyet rolleri tutumundan nasıl etkilenir: Bir aile sağlığı merkezi örneği
The impact of gender role attitudes on woman's adherence to periodic health examinations and cancer screening programs: A sample from a family health center
- Tez No: 1010550
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜLEYHA ALPER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet rolleri tutumu, kadın sağlığı, periyodik sağlık muayeneleri, kanser tarama programı, aile hekimliği, Gender role attitudes, women's health, periodic health examinations, cancer screening programs, family medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadınların periyodik sağlık muayenelerine uyum ve kanser taramalarına uyum düzeylerini incelemek ve bu uyumun toplumsal cinsiyet rolleri tutumu ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte planlanan çalışma, Ertuğrul 36 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 30-65 yaş aralığındaki 267 kadın katılımcıyla yürütülmüştür. Anketleri eksik ve hatalı dolduran 25 kişi dışlanmış olup istatistiksel analiz 242 katılımcı üzerinden yapılmıştır. Katılımcılara Sosyodemografik Veriler Anketi ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ) uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların TCRTÖ puan ortalaması 147,46±34,79 olup %85,1'i (n=206) eşitlikçi, %14,9'u (n=36) geleneksel tutuma sahiptir. TCRTÖ puanları yaş, eğitim ve gelir düzeyine göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001). Hedef yaş gruplarına göre tarama katılım oranları; HPV/smear %43,4, mamografi %53,7, GGK testi %53,5 ve kolonoskopi %22,1 olarak saptanmıştır. Tüm taramaları yaptıran kadınların TCRTÖ puanları yaptırmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Lojistik regresyon analizinde, yaş ve gelir kontrol edildiğinde TCRTÖ puanındaki her bir birimlik artışın HPV taramasına katılımı %3,7 (OR=1,037; p<0,001), mamografi taramasına katılımı %4,8 oranında artırdığı belirlenmiştir (OR=1,048; p<0,001). Sonuç: Toplumsal cinsiyet rolleri tutumu, kadınların kanser tarama programlarına katılımında belirleyici bir faktördür. Bu bulgular, birinci basamak sağlık hizmetlerinde toplumsal cinsiyet duyarlılığını dikkate alan bütüncül yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to examine the levels of women's adherence to periodic health examinations and cancer screening programs, and to evaluate the relationship between this adherence and their gender role attitudes. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted with 267 female participants, aged 30–65, who applied to the Ertuğrul No. 36 Training Family Health Center. 25 participants were excluded due to incomplete or erroneous survey responses; consequently, the statistical analysis was performed on 242 participants. Data were collected using a Sociodemographic Information Form and the Gender Roles Attitude Scale (GRAS). The level of statistical significance was set at p < 0.05. Results: The mean GRAS score was 147.46±34.79, with 85.1% (n=206) of participants demonstrating egalitarian attitudes and 14.9% (n=36) traditional attitudes. GRAS scores differed significantly by age, education, and income level (p<0.001). Screening participation rates by target age groups were 43.4% for HPV/Pap smear, 53.7% for mammography, 53.5% for fecal occult blood testing, and 22.1% for colonoscopy. Women who participated in all screening types had significantly higher GRAS scores than non-participants (p<0.05). In logistic regression analysis, controlling for age and income, each one-unit increase in GRAS score was associated with a 3.7% increase in HPV screening participation (OR=1.037; p<0.001) and a 4.8% increase in mammography participation (OR=1.048; p<0.001). Conclusion: Gender role attitudes constitute a significant determinant of women's participation in cancer screening programs. These findings underscore the importance of gender-sensitive, holistic approaches in primary health care settings.
Benzer Tezler
- İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bornova 27 no'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda periyodik sağlık muayenesi bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of level of knowledge, attitude and behavior of periodic health examination in patients who applicant to İzmir Tepecik Education and Research Hospital Bornova No 27 Education Family Health Center
ŞEYMA CUNİER BABÜRŞAH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK MERGEN
- Ankara Şehir Hastanesi'nde çalışan 40 yaş ve üzeri doktorların kanser tarama ve periyodik sağlık muayenelerini yaptırma durumları
Cancer screening and periodic health examination situation of doctors aged 40 and over working in Ankara City Hospital
MERVE AÇIKGÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
- Aile hekimlerinin gebe ve çocuklarda Amerika Birleşik Devletleri önleyici hizmetler çalışma grubu önerileri ve periyodik sağlık muayeneleri ile tarama testleri rehberi hakkındaki bilgi düzeyinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
MURAT TOSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN
- Kadınların genital kanserlerin belirtileri ve korunma yolları hakkındaki bilgi düzeylerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NÜLÜFER GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HACER KARANİSOĞLU
- Edirne şehir merkezinde yaşayan erişkinlerin periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi tutum ve davranışları
Knowledge, attitude and behaviors about periodic health examinations of adults living in edirne
BERİL ÇEVİKKALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN