Pediatrik hematoloji ve onkoloji hastalarında ilaç kan konsantrasyonlarını iyileştirmeye yönelik klinik eczacının müdahaleleri
Clinical pharmacist interventions to improve drug blood concentrations in pediatric hematology and oncology patients
- Tez No: 1010570
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA NUR ÇATTIK, DOÇ. DR. NİLAY AKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pediatrik kemik iliği transplantasyonu hastalarında, takrolimus gibi dar terapötik indeksli immünsupresiflerin yönetimi, greft reddini önlemek ve klinik başarı ile hasta sağkalımını sağlamak açısından hayati önemdedir. Bu bağlamda yürütülen bu araştırma, ilgili hasta popülasyonunda klinik eczacı tarafından gerçekleştirilen müdahalelerin klinik çıktılarını ve ilaç kan konsantrasyonları üzerindeki etkilerini prospektif olarak değerlendirmektedir. Çalışma (n=65) ve retrospektif kontrol (n=30) grupları arasında başlangıç demografik özellikleri ve bazal takrolimus düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışmada, eczacı liderliğinde proaktif olarak tespit edilen ilaçla ilgili sorunların (İLİS) çözümü için sunulan önerilerin %77,1'i hekimlerce kabul edilerek uygulanmıştır; çözülmemiş İLİS varlığı, takrolimus vadi konsantrasyonlarındaki sapmaların en güçlü yordayıcısı olarak belirlenmiştir (β=30,979, p<0,001). Yapılandırılmış eğitimler sonucunda; ebeveynlerin takrolimus bilgi düzeyleri ve akılcı ilaç kullanımı tutumları ile hemşirelerin spesifik bilgi ve ilaç-besin etkileşimi skorlarında istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler kaydedilmiştir. Bu bilişsel gelişimin sonucu olarak, eğitim öncesi %52,3 olan takrolimus kan düzeylerinin hedef terapötik aralıkta bulunma oranı eğitim sonrası %84,4'e yükselmiş ve üçüncü ay sonunda %82,5 seviyesinde devam etmiştir. İleri istatistiksel modeller, eğitim sonrası dönemde hastaların terapötik aralıkta olma olasılığının 5,41 kat arttığını göstermektedir. Takrolimus düzeyleri ile renal, hepatik, hematolojik ve enflamatuvar parametreler arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır; stabilizasyon sürecinde eğitimsel müdahaleler ve İLİS yönetimi daha belirleyicidir. Takrolimus'un yüksek değişkenliği nedeniyle, proaktif İLİS yönetimi, ebeveyn danışmanlığı ve hemşire eğitimini içeren multidisipliner farmasötik bakım modeli, farmakokinetik stabilite ve tedavi etkinliği için vazgeçilmezdir.
Özet (Çeviri)
In pediatric bone marrow transplant patients, managing narrow therapeutic index immunosuppressants like tacrolimus is crucial to prevent rejection. This study prospectively assessed the impact of clinical pharmacist interventions on outcomes and drug levels. No significant differences were found between the study (n=65) and retrospective control (n=30) groups in demographics or baseline tacrolimus levels. During the study, 77.1% of pharmacist recommendations regarding drug-related problems (DRPs) were accepted by physicians; unresolved DRPs strongly predicted deviations in tacrolimus levels (β = 30.979, p < 0.001). Educational interventions improved parents' knowledge, attitudes towards drug use, and nurses' knowledge of drug-food interactions. As a result, the proportion of patients within the target blood level range increased from 52.3% pre-education to 84.4% post-education, and 82.5% at three months. Models showed a 5.41-fold increase in the likelihood of achieving therapeutic levels after education. Since tacrolimus levels showed no significant link with routine renal, hepatic, or inflammatory parameters, proactive DRP management and education are key for pharmacokinetic stability. In conclusion, due to tacrolimus' variability, a multidisciplinary care model with proactive DRP resolution, parental counseling, and nurse education is essential for maintaining pharmacokinetic stability and efficacy.
Benzer Tezler
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
- Boğazdan izole edilen coliform bakterilerin B- laktamaz enzim aktivitelerinin tesbit edilmesi ve B-laktamaz pozitif coliformların penisilinetkisinin inaktivasyonunun in vitro deneylerle gösterilmesi
The Detection of beta-lactamasa activity of coliform bacteria isolated from th roat cultures and slovving the inactivation of penicilin by this beta lactamase produced by this caliform organisms
GÜVEN URAZ
- Kronik hastalığı olan çocukların hastalığa ve hastaneye yatmaya tepkileri
Başlık çevirisi yok
MEDİHA DOĞANAY
