Pediatrik hematoloji ve onkoloji hastalarında ilaç kan konsantrasyonlarını iyileştirmeye yönelik klinik eczacının müdahaleleri
Clinical pharmacist interventions to improve drug blood concentrations in pediatric hematology and oncology patients
- Tez No: 1010570
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA NUR ÇATTIK, DOÇ. DR. NİLAY AKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pediatrik kemik iliği transplantasyonu hastalarında, takrolimus gibi dar terapötik indeksli immünsupresiflerin yönetimi, greft reddini önlemek ve klinik başarı ile hasta sağkalımını sağlamak açısından hayati önemdedir. Bu bağlamda yürütülen bu araştırma, ilgili hasta popülasyonunda klinik eczacı tarafından gerçekleştirilen müdahalelerin klinik çıktılarını ve ilaç kan konsantrasyonları üzerindeki etkilerini prospektif olarak değerlendirmektedir. Çalışma (n=65) ve retrospektif kontrol (n=30) grupları arasında başlangıç demografik özellikleri ve bazal takrolimus düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışmada, eczacı liderliğinde proaktif olarak tespit edilen ilaçla ilgili sorunların (İLİS) çözümü için sunulan önerilerin %77,1'i hekimlerce kabul edilerek uygulanmıştır; çözülmemiş İLİS varlığı, takrolimus vadi konsantrasyonlarındaki sapmaların en güçlü yordayıcısı olarak belirlenmiştir (β=30,979, p<0,001). Yapılandırılmış eğitimler sonucunda; ebeveynlerin takrolimus bilgi düzeyleri ve akılcı ilaç kullanımı tutumları ile hemşirelerin spesifik bilgi ve ilaç-besin etkileşimi skorlarında istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler kaydedilmiştir. Bu bilişsel gelişimin sonucu olarak, eğitim öncesi %52,3 olan takrolimus kan düzeylerinin hedef terapötik aralıkta bulunma oranı eğitim sonrası %84,4'e yükselmiş ve üçüncü ay sonunda %82,5 seviyesinde devam etmiştir. İleri istatistiksel modeller, eğitim sonrası dönemde hastaların terapötik aralıkta olma olasılığının 5,41 kat arttığını göstermektedir. Takrolimus düzeyleri ile renal, hepatik, hematolojik ve enflamatuvar parametreler arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır; stabilizasyon sürecinde eğitimsel müdahaleler ve İLİS yönetimi daha belirleyicidir. Takrolimus'un yüksek değişkenliği nedeniyle, proaktif İLİS yönetimi, ebeveyn danışmanlığı ve hemşire eğitimini içeren multidisipliner farmasötik bakım modeli, farmakokinetik stabilite ve tedavi etkinliği için vazgeçilmezdir.
Özet (Çeviri)
In pediatric bone marrow transplant patients, managing narrow therapeutic index immunosuppressants like tacrolimus is crucial to prevent rejection. This study prospectively assessed the impact of clinical pharmacist interventions on outcomes and drug levels. No significant differences were found between the study (n=65) and retrospective control (n=30) groups in demographics or baseline tacrolimus levels. During the study, 77.1% of pharmacist recommendations regarding drug-related problems (DRPs) were accepted by physicians; unresolved DRPs strongly predicted deviations in tacrolimus levels (β = 30.979, p < 0.001). Educational interventions improved parents' knowledge, attitudes towards drug use, and nurses' knowledge of drug-food interactions. As a result, the proportion of patients within the target blood level range increased from 52.3% pre-education to 84.4% post-education, and 82.5% at three months. Models showed a 5.41-fold increase in the likelihood of achieving therapeutic levels after education. Since tacrolimus levels showed no significant link with routine renal, hepatic, or inflammatory parameters, proactive DRP management and education are key for pharmacokinetic stability. In conclusion, due to tacrolimus' variability, a multidisciplinary care model with proactive DRP resolution, parental counseling, and nurse education is essential for maintaining pharmacokinetic stability and efficacy.
Benzer Tezler
- Pediatrik hematoloji/onkoloji hastalarında mikrobiyolojik olarak kanıtlanmış bakteriyel enfeksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of microbiologically proven bacterial infections in pediatric hematology/oncology patients
ZEHRA ASLI İŞERİ KÜSKÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KARAKAŞ
- Pediatri Hematoloji-Onkoloji ve kemik iliği nakli hastalarında havuzlanmış granülosit süspansiyonunun etkinliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the efficacy of pooled granulocyte suspension in Pediatric Hematology-Oncology and bone marrow transplantatoon patients
MEHMET YAY
Doktora
Türkçe
2026
HematolojiErciyes ÜniversitesiKan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbı
DOÇ. DR. EBRU YILMAZ
- Nötropeni ile başvuran çocuklarda etiyoloji, laboratuvar bulguları ve izlem sonuçları: Tek merkezden retrospektif kesitsel çalışma
Etiology, laboratory findings and follow-up results in children presenting with neutropenia: A retrospective sectional study from a single center
ŞEYMA NUR ÖZKUL SAFİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL ÜNÜVAR
- Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda indüksiyon tedavisi sırasında Protein Z düzeylerinin araştırılması
The evaluation of Protein Z levels of children with acute lymphoblastic leukemia during induction therapy
AYDAN CEVRİYE ÇANKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALE ÖREN
- Yeni tanı akut lösemilerde hastalık ve indüksiyon tedavisi ilişkili komplikasyonların değerlendirilmesi
Evaluation of disease and induction therapy-related complications in newly diagnosed acute leukemias
GÖZDE MİSKUTULAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FETTAH