İstanbul Anadolu yakasında erişkinlerin güneşten faydalanma-kaçınma tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of adults regarding sun exposure and avoidance in the Anatolian side of Istanbul
- Tez No: 1010591
- Danışmanlar: PROF. DR. HASİBE KADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Güneş ışınları, güneş maruziyeti, güneşten korunma, vitamin D, cilt kanseri, Sun rays, sun exposure, sun protection, vitamin D, skin cancer
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, yetişkinlerin güneşlenme ve güneşten korunmaya ilişkin tutum ve davranışlarını incelemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, İstanbul'da bulunan 14 Aile Sağlığı Merkezine başvuran 407 yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, 5 Şubat 2024 – 5 Temmuz 2024 tarihleri arasında Anket Formu ve Güneş Maruziyeti ve Korunma İndeksi (Sun Exposure and Protection Index – SEPI) kullanılarak toplanmıştır. Çalışma için Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik onay alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (yüzde, ortalama, standart sapma) ve Ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %68,1'i kadın (n=277) olup, yaş ortalaması 39,1±13,8'dir. Katılımcıların yalnızca %34,6'sı (n=141) haftada en az 2–3 kez 5–15 dakika süreyle güneşlendiğini belirtmiş, diğer katılımcılar güneşlenmemeye yönelik çeşitli nedenler bildirmiştir. Cinsiyete göre güneşlenme alışkanlıkları açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>.05). Katılımcıların %37,6'sının (n=153) güneş gözlüğü kullandığı, %35,4'ünün (n=144) güneş kremi kullandığı, %33,7'sinin (n=137) gölgede kalmayı tercih ettiği, %27,5'inin (n=112) koruyucu giysi giydiği ve %17,2'sinin (n=70) şapka kullandığı belirlenmiştir. Kadınların erkeklere kıyasla güneş gözlüğü (%41,2'ye karşı %30), koruyucu giysi (%32,9'a karşı %16,2) ve güneş kremi (%44,4'e karşı %16,2) kullanma oranlarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Güneş Maruziyeti ve Korunma İndeksi puan ortalamasının kadınlarda (17,6±7,3) erkeklere (22,05±6,7) göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Araştırma sonuçları, İstanbul Anadolu yakasında yaşayan yetişkinlerin çoğunun yeterli düzeyde güneş maruziyeti yaşamadığını, buna karşın uzun süreli güneş maruziyetine karşı da yeterli koruyucu önlem almadığını göstermektedir. Erkeklerin kadınlara kıyasla güneşe daha fazla maruz kaldığı ve daha az koruyucu önlem aldığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, özellikle erkekleri hedef alan, güneşlenme ve güneşten korunma konusunda farkındalığı artırmaya yönelik toplum temelli sağlığı geliştirme programlarının uygulanması önerilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the attitudes and practices related to sunbathing and sun exposure protection of adults. Material and Method: This descriptive study was conducted with 407 adults who visited to 14 Family Health Centers in Istanbul, Türkiye. Data were collected using a Survey Form and the Sun Exposure and Protection Index (SEPI) between February 5, 2024 and July 5, 2024. Ethical approval was obtained from Marmara University Health Sciences Institute Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee. Data were analyzed using descriptive statistics (percentage, mean and standard deviation) and Chi-square test. Results: Of the participants, 68.1% were female (n=277) and the mean of age was 39.1±13.8. Only 34.6% of the participants (n = 141) reported sunbathing for 5–15 minutes at least 2–3 times per week, while the rest cited various reasons for not sunbathing. There was no significant difference in sunbathing habits by gender (p>0.05). It was found that 37.6% (n=153) of the participants wore sunglasses to protect themselves from sun exposure, 35.4% (n=144) used sunscreens, 33.7% (n=137) stayed in the shade, 27.5% (n=112) wore covering clothes, and 17.2% (n=70) wore a sun hat. Women were significantly more likely than men to wear sunglasses (41.2% vs. 30%), protective clothing (32.9% vs. 16.2%), and sunscreen (44.4% vs. 16.2%) (p <.05). The mean score of Sun Exposure and Protection Index was found to be significantly lower in women (17.6 ±7.3) than in men (22.05±6.7) (p<0.001). Conclusion: The results showed that most adults living on the Anatolian side of Istanbul do not receive sufficient sun exposure. However, it has also been shown that they do not take protective measures against prolonged sun exposure. Men are exposed to the sun more than women and take fewer protective measures. It is recommended that health promotion programs be implemented in the community, particularly targeting men, to raise awareness about sunbathing and sun exposure protection.
Benzer Tezler
- Suça sürüklenen çocukların rehabilitasyon döneminde ruh sağlığı bileşenlerinin önemi ve değerlendirilmesi
The importance and evaluation of mental health components in the rehabilitation period of juvenile pushed to crime
ONUR TUĞÇE POYRAZ FINDIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE RODOPMAN ARMAN
- İstanbul Anadolu yakasında satışa sunulan çiğ süt ve bazı süt ürünlerinde Campylobacter Jejuni'nin mevcudiyeti
Presence of campylobacter jejuni raw milk and some milk products marketed in Anatolian side of Istanbul
ETEM EMRE ÖZKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL BOSTAN
- İstanbul Anadolu yakasında 0-10 yaş arası sağlıklı çocuklarda streptococcus pneumoniae, haemophilus influenzae ve moraxella catarrhalis taşıyıcılığının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA BAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MÜJDAT BAŞARAN
- İstanbul Anadolu yakasında kentsel dokunun şekillenmesi ve 15. yüzyıl Osmanlı mimari eserleri
The Shaping of the Anatolian side of Istanbul Urban Tissue and 15. century Ottoman architectural works
HASAN NADİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURİ SEÇGİN
- İstanbul Anadolu yakasında belirlenen parklarda toprak kalitesi ve ağırmetal kirliliğinin incelenmesi
The soil quality and heavy metal content analysis in some specified playing grounds of Istanbul Anatolian side
MUHAMMET BÜYÜKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Çevre MühendisliğiBahçeşehir ÜniversitesiUlaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSEL DEMİR