İdari yargıda incelenmeksizin ret kararları
Decisions of non-suit without examination in administrative jurisdiction
- Tez No: 1010658
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Vergi mahkemeleri, Yargı kararları, İdare mahkemeleri, İdari davalar, İdari yargı, Tax courts, Judicial decisions, Administrative courts, Administrative cases, Administrative justice
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İncelenmeksizin ret kararı, kanun koyucu tarafından açıkça düzenlenmiş karar türleri arasında yer almamasına rağmen, idari yargı uygulamasında sıklıkla başvurulan bir usul kurumudur. Hakkında açık bir kanuni düzenleme bulunmaması nedeniyle söz konusu kararın kapsamı, koşulları ve sonuçları büyük ölçüde idari yargı içtihatları aracılığıyla şekillenmektedir. Bu durum incelenmeksizin ret kararının hukuki niteliği, uygulanma alanı ve doğurduğu sonuçlar bakımından çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bu tezde, incelenmeksizin ret kararının idari yargıdaki uygulama alanı tespit edilerek söz konusu kararın kendine özgü hukuki kimliğinin ortaya konulması, uygulamada tartışmaya yol açan hususların belirlenmesi ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Tezin temel savı, incelenmeksizin ret kararına ilişkin kanuni bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle idari yargı mercileri tarafından içtihat yoluyla içinin doldurulduğu ve bu durumun, anılan kararın hukuki konumu bakımından özellik arz eden birtakım sorunlara yol açtığıdır. Bu doğrultuda tez, iki ana bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde, idari yargı yerleri tarafından verilen karar türleri genel hatlarıyla ele alınmakta ve bu kapsamda usule ilişkin kararlar ile esas hakkında verilen kararlar arasındaki ayrım açıklanmaktadır. Bu yöntem ile incelenmeksizin ret kararının, idari yargı kararları içerisindeki konumu ve diğer karar türleriyle olan benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmaktadır. Böylece, incelenmeksizin ret kararının hukuki niteliğinin ve işlevinin daha açık ve sistematik bir biçimde anlaşılması amaçlanmaktadır. Tezin ikinci bölümünde ise incelenmeksizin ret kararı verilen durumlar içtihatlar ışığında tespit edilerek incelenmeksizin ret kararına ilişkin bir yasal düzenlemenin bulunmamasından kaynaklanan hukuki sorunlar ele alınmaktadır. Bu kapsamda, uygulamada ortaya çıkan belirsizlikler ve tartışmalı hususlar tespit edilerek söz konusu sorunların giderilmesine yönelik çözüm önerileri ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak incelenmeksizin ret kararının açık bir kanuni zemine kavuşturulmasının, kararın hukuki niteliğinin daha anlaşılır hâle gelmesini sağlayacağı ve belirsizlikleri büyük ölçüde ortadan kaldıracağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Although a decision of non-suit without examination is not explicitly regulated by the legislature among the types of decisions, it is a procedural institution frequently resorted to in administrative judicial practice. Due to the absence of explicit legal provision; the scope, conditions, and consequences of such a decision are largely shaped through administrative judicial precedents. This situation also gives rise to various debates regarding the legal nature of the decision of non-suit without examination, its scope of application, and the consequences it entails. This thesis aims to determine the scope of application of the non-suit without examination decision in administrative jurisdictions, to establish the unique legal identity of the decision in question, to identify issues that give rise to debate in practice, and to develop proposed solutions to these problems. The thesis's fundamental argument is that, due to the absence of legal provision concerning decisions of non-suit without examination, administrative jurisdictions have filled this gap through case law, and that this situation has led to certain problems that are specific to the legal position of the aforementioned decision. Accordingly, the thesis consists of two main sections. In the first section of the thesis, the types of decisions issued by administrative jurisdictions are generally addressed, and within this scope, the distinction between procedural decisions and decisions on the merits is explained. This method examines the position of non-suit without examination decisions within administrative jurisdiction rulings and highlights their similarities and differences with other types of decisions. Thus, the aim is to understand the legal nature and function of the non-suit without examination decision in a clearer and more systematic manner. In the second section of the thesis, decisions of non-suit without examination in light of case law are identified, and the legal issues arising from the absence of legal provision regarding decisions of non-suit without examination are addressed. In this context, uncertainties and controversial issues arising in practice are identified, and solutions are proposed to address these problems. Consequently, it is considered that establishing a clear legal basis for decisions to non-suit without examination would make the legal nature of the decision more comprehensible and largely eliminate the uncertainties.
Benzer Tezler
- Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda başvuru yollarının tüketilmesi kuralı
The proviso of exhaustion of the remedies for individual application to Turkish Constitutional Court
GİZEM GÜNER YAŞAR
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Türk Hukukunda mülkiyet hakkı açısından acele kamulaştırma
Urgent expropriation in terms of property right in Turkish Law
GÜLDEN SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HukukOndokuz Mayıs ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAKUP GÖNEN
- İzmir kenti gelişim trendinde, makro ölçekli projelerin yerel yönetim-idari yargı etkileşimi ekseninde değerlendirilmesi
The evaluation of macro scale projects in the development trend of the İzmir city on the axis of local administration and administrative judgement interaction
AHU AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Bölümü
PROF. DR. ÇINAR ATAY
- Türkiye'de vergi yargılaması sisteminin değerlendirilmesi
Evaluation of the tax jurisdiction system in Turkey
BESTE YEŞİLBAŞ