Kadisiye Savaşı: İslam fetihlerinin yayılmasında bir dönüm noktası
The Battle of al-Qadisiyyah: A turning point in the spread of Islamic conquests
- Tez No: 1010662
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN HÜSNÜ KOYUNOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Dört Halife Dönemi, Sasaniler, Tarih, İslam tarihi, İslamiyet, Four Caliph Period, Sasaniler, History, Islamic history, Islam
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kâdisiye Savaşı, ilk dönem İslâm tarihinin sebep ve sonuçları açısından en dikkate değer savaşlarından biri olup, içerdiği taktik ve stratejilerle de savaş tarihi açısından önemli bir vakadır. Bu savaşla birlikte, geniş ve zengin Sâsâni coğrafyasının kapıları Müslümanlara açılmış, ekonomik ve kültürel yeniliklerin yanı sıra, bu kadîm mirasın bazı ögeleri de İslam medeniyet dairesine girmiştir. Bu çalışmada Kâdisiye Savaşı, ilk dönem İslam fetihleri bağlamında incelenmiş, emir komuta, orduların yapısı, coğrafi konumlar, diplomatik münasebetler gibi taktiksel ve stratejik unsurların savaşın seyrine olan etkilerinin açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır. İlgili çalışma, nitel veri toplama araçlarından doküman analizi tekniği ile hazırlanmış, konu klasik ve modern dönem kaynaklarından hareketle incelemeye tâbi tutulmuştur. Çalışma dahilinde elde edilen verilerden hareketle İslam ordusunun Sâsâni ordusundan daha az mevcuda ve daha az teçhizata sahip olduğu gözlemlenmiştir. Buna karşın İslam ordusunun, bütünlüklü bir emir komuta hiyerarşisine sahip olduğu, teknik imkanlarını taktik disipliniyle birleştirdiği ve coğrafyayı kendi lehine kullanarak niceliksel eksikliklerini gidermeyi amaçladığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulardan hareketle Kâdisiye Savaşı'nın, bölgedeki Sâsâni gücünü önemli ölçüde kırdığı, savaş sonrası bölgede, İslam ordularının karşısında durabilecek önemli bir gücün kalmadığı, her iki ordunun benimsediği askerî doktrinlerin, savaşın seyir ve sonucuna belirleyici bir etkide bulunduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Battle of al-Qādisiyya is one of the most noteworthy battles of early Islamic history in terms of its causes and consequences, and it constitutes a significant case in the history of warfare due to its tactics and strategies. With this battle, the gates of the vast and rich Sasanian realm were opened to the Muslims; alongside economic and cultural innovations, certain elements of this ancient heritage were incorporated into the sphere of Islamic civilization. In this study, the Battle of Qādisiyya is examined within the framework of the early Islamic conquests. It aims to clarify the effects of tactical and strategic elements such as command hierarchy, army structures, geographical conditions, and diplomatic relations on the course of the battle. The research was conducted through document analysis, one of the qualitative data collection methods, and the topic was examined based on both classical and modern sources. The data obtained indicate that the Islamic army possessed fewer troops and less equipment compared to the Sasanian army. However, it was observed that the Muslims compensated for these numerical deficiencies through a coherent command hierarchy, the integration of technical capabilities with tactical discipline, and an effective use of the terrain to their advantage. Based on the findings of the study, it is concluded that the Battle of Qādisiyya significantly weakened Sasanian power in the region; after the battle, no major force remained capable of standing against the Islamic armies. Moreover, the military doctrines adopted by both armies had a decisive influence on the course and outcome of the battle.
Benzer Tezler
- Ka'kâ' B. Amr et-Temîmi ve tarihi kişiliği
Ka'kâ' B. Amr et-Temîmi and his historical personality
HAMZA KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Tarihİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLAL GÖK
- Müsennâ B. Hârise'nin hayatı ve İslâm tarihindeki yeri
The life of Musenna B. Harise and his place in Islam history
SÜMEYYE KARMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ KAPAR
- Cabir b. Semure'nin hayatı ve hadis ilmindeki yeri
The life of Jabir b. Semure and his place lore
MERYEM EBRU KOCA YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinTrakya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH TAHA İMAMOĞLU
- Şeyh Mahmud ez-Zokaydî ve ed-Dâ' ve'd-Devâ' adlı eseri
Sheik Mahmud ez-Zokaydî and ed-Dâ' ve'd-Devâ' his work
ABİD SEVGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN BOZAN
- Kûfe'nin sosyal ve dinî yapısı (7.-10. yüzyıl)
Kufa's social and religious structure (7th-10th centuries)
SEVGİ BADUR