Geri Dön

Dijital çağdaki dünya siyaseti için açıklayıcı bir çerçeve:Foucault'nun iktidar analizi doğrultusunda uluslararası ilişkilerdeki güç ve anarşi kavramlarının genişleyen anlam dünyası

An explanatory framework for world politics in the digital age: The expanding semantic world of the concepts of power and anarchy in international relations in line with Foucault's analysis of power

PDF İndir

  1. Tez No: 1010714
  2. Yazar: SEYHAN TOPALOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ARISAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Anarşi, Arap Baharı, Dijital Çağ, Foucault, Michel, Güç, Anarchy, The Arab Spring, Digital Age, Foucault, Michel, Power
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Dijital Çağ'ın dünyasında uluslararası ilişkilerin değişen doğasına açıklayıcı bir kuramsal çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Uluslararası ilişkilerin kurucu kavramları olan güç ve anarşi, özellikle 20. yüzyıl boyunca devlet merkezli bir anlayışla ele alınmış; bu yaklaşım, disiplinin ontolojik, epistemolojik ve metodolojik varsayımlarını belirleyerek modern döneme özgü bir anlam dünyası üretmiştir. Ancak 21. yüzyılda dijital gerçekliğin ortaya çıkmasıyla birlikte, bireylerin ve devlet dışı aktörlerin dünya siyasetindeki etki kapasitelerinin artması, bu anlam dünyasının açıklayıcılığını giderek zorlamaktadır. Devletin uluslararası politikadaki belirleyici etkisi devam etmekle birlikte, bu etki Dijital Çağ'ın çok aktörlü, yatay ve ağ temelli örgütlenme biçimleri karşısında artık sabit ve tek merkezli bir çerçeve içinde düşünülememektedir. Bu bağlamda çalışma, modern uluslararası ilişkiler teorilerinin Dijital Çağ'a özgü siyasal, toplumsal ve teknolojik dönüşümleri açıklamakta karşılaştığı sınırlılıkları aşabilmek için güç ve anarşi kavramlarının yeniden ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Bu kapsamda Michel Foucault'nun iktidarı sabit yapılara indirgemeyen, ilişkisel, dağıtık ve üretken bir süreç olarak ele alan çözümlemesi temel alınmakta;“devlet”gibi verili formlar yerine, iktidarın farklı ölçeklerde ve farklı özneleşme biçimleri aracılığıyla nasıl işlediği araştırılmaktadır. Foucault'nun tarihsel analiz yöntemleri olan arkeoloji ve soybilim, çalışmanın kuramsal ve yöntemsel çerçevesini oluşturmaktadır. Arkeoloji, güç ve anarşi kavramlarının modern dönemde nasıl sorunsallaştırılarak iki boyutlu bir anlam dünyası içinde kurulduğunu ortaya koyarken; soybilim, bu kavramların dijital gerçekliğin oluşturduğu analitik açıklama düzlemi içinde özneleşme süreçleriyle birlikte nasıl yeniden üretildiğini, dönüştüğünü ve genişlediğini analiz etmektedir. Bu bağlamda çalışma, Arap Baharı Ayaklanmaları, Occupy Wall Street Hareketi ve GameStop Vakası örnekleri üzerinden güç ve anarşi kavramlarının Dijital Çağ'da kazandığı yeni anlam katmanlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Arap Baharı sürecinde bireylerin dijital ağlar aracılığıyla otoriter rejimlere karşı kolektif eylemlilik geliştirmeleri; Occupy Hareketi'nde finansal ve siyasal eşitsizliklere karşı dağınık, merkezsiz ve süreklilik arz eden bir protesto biçiminin ortaya çıkması; GameStop olayında ise Reddit üzerinden örgütlenen bireylerin GameStop hisseleri üzerinden finansal piyasalardaki güç ilişkilerine doğrudan etki etmeleri, Dijital Çağ'ın sunduğu güç biçimlerinin yalnızca sembolik değil, maddi ve kurumsal sonuçlar da üretebildiğini göstermektedir. Bu örnekler, bireylerin dijital bağlantılılık sayesinde heterarşik biçimde yeniden konumlandıkları, kısa süreli ama yoğun etki üretebildikleri ve bu etki üretiminin aynı zamanda yeni yönetsel-düzenleyici müdahaleleri tetiklediği bir süreci görünür kılmaktadır. Çalışmada geliştirilen“Yeni Varoluşsal Konumlanmaların Ürettiği İktidar Döngüsü”modeli, söz konusu örnekler üzerinden açıklayıcı kapasitesi görünür kılınarak; Dijital Çağ'da güç üretiminin bireysel ve kolektif eylemlilikten beslendiğini, bu süreçte ortaya çıkan belirsizlik ve kriz anlarının ise iktidarın farklı yönetsel-düzenleyici biçimler içinde yeniden üretilmesine zemin hazırladığını göstermektedir. Böylece model, Dijital Çağ'da güç ve anarşinin karşıt kavramlar olmaktan ziyade, birbirini koşullayan ve döngüsel biçimde yeniden üretilen süreçler olarak işlediğini göstermekte; bireylerin artan etki kapasitelerinin aynı zamanda yeni düzenleme, denetim ve normalleştirme mekanizmalarıyla birlikte var olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte incelenen örnekler, yönetsel-düzenleyici yeniden üretim sürecinin her olayda aynı eksen üzerinde işlemediğini; Dijital Çağ'a özgü her vakanın kendi bağlamı içinde iktidarın işleyişinde farklı eksen kaymaları ürettiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, döngüsel yeniden üretimin önceki düzenin basit biçimde yinelenmesi anlamına gelmediğini; iktidarın araçları, ölçekleri ve özneleşme biçimleri açısından dönüştürücü sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Çalışma boyunca ele alınan Black Lives Matter Hareketi, 2009 İran Protestoları, Cambridge Analytica Skandalı, 2024 Gazze Protestoları, Nahel Merzouk İsyanları ve CrowdStrike Olayı gibi farklı örnekler, modelin yalnızca tekil ya da istisnai vakalara değil; farklı siyasal, toplumsal, ekonomik ve teknolojik bağlamlarda tekrar eden bir dönüşüm mantığına işaret ettiğini göstermektedir. Bu örnekler, dijital gerçeklikte ortaya çıkan yeni güç üretim biçimlerinin her bağlamda aynı sonuçları doğurmadığını; ancak benzer varoluşsal ikilemler, yönetsel tepkiler ve yeniden düzenleme pratikleri etrafında ortak bir işleyiş sergilediğini ortaya koymaktadır. Böylece çalışma, Dijital Çağ'da iktidarın merkezi olarak sabitlenmeyen, bütünüyle merkezsizleşmeye de indirgenemeyen bir işleyiş kazandığını; güç ve anarşinin birbirini koşullayan, birlikte işleyen ve her döngüde yeni eksen kaymaları üreterek dönüşen süreçler olarak kavranması gerektiğini ortaya koyan bütünlüklü ve açıklayıcı bir kuramsal katkı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to offer an explanatory theoretical framework for the changing nature of international relations in the world of the Digital Age. Power and anarchy, as constitutive concepts of International Relations, were addressed throughout much of the twentieth century through a state-centred understanding. This approach shaped the ontological, epistemological, and methodological assumptions of the discipline and produced a semantic world specific to the modern period. However, with the emergence of digital reality in the twenty-first century, the increasing capacity of individuals and non-state actors to exert influence in world politics has increasingly challenged the explanatory power of this semantic world. Although the decisive role of the state in international politics continues, this role can no longer be understood within a fixed and single-centred framework in the face of the multi-actor, horizontal, and network-based forms of organization specific to the Digital Age. In this context, the study argues that the concepts of power and anarchy need to be reconsidered in order to overcome the limitations that modern international relations theories encounter in explaining the political, social, and technological transformations specific to the Digital Age. Within this framework, the study draws on Michel Foucault's analysis of power, which does not reduce power to fixed structures but conceives it as a relational, dispersed, and productive process. Instead of taking given forms such as the“state”as the primary point of departure, the study investigates how power operates across different scales and through different forms of subjectivation. Foucault's historical methods of analysis, archaeology and genealogy, constitute the theoretical and methodological framework of the study. While archaeology reveals how the concepts of power and anarchy were problematized and constituted within a two-dimensional semantic world in the modern period, genealogy analyses how these concepts are reproduced, transformed, and expanded together with processes of subjectivation within the analytical explanatory plane generated by digital reality. In this context, the study comparatively analyses the new layers of meaning that the concepts of power and anarchy have acquired in the Digital Age through the cases of the Arab Spring uprisings, the Occupy Wall Street Movement, and the GameStop case. The development of collective agency against authoritarian regimes through digital networks during the Arab Spring; the emergence of a dispersed, decentralised, and persistent form of protest against financial and political inequalities in the Occupy Movement; and the direct impact of individuals organized through Reddit on power relations in financial markets through GameStop shares demonstrate that the forms of power enabled by the Digital Age can produce not only symbolic but also material and institutional consequences. These cases make visible a process in which individuals are repositioned heterarchically through digital connectivity, generate short-term yet intense effects, and, at the same time, trigger new governmental-regulatory interventions. The explanatory capacity of the“Power Cycle Produced by New Existential Positionings”model developed in this study is made visible through these cases. The model demonstrates that power production in the Digital Age is nourished by individual and collective agency, while the moments of uncertainty and crisis that emerge in this process pave the way for the reproduction of power in different governmental-regulatory forms. Thus, the model shows that power and anarchy in the Digital Age do not operate as opposing concepts; rather, they function as mutually conditioning and cyclically reproduced processes. It also reveals that the increasing capacities of individuals to exert influence coexist with new mechanisms of regulation, control, and normalization. Nevertheless, the cases examined show that the process of governmental-regulatory reproduction does not operate along the same line in every event. Each case specific to the Digital Age produces context-dependent differentiations in the operation of power. This indicates that cyclical reproduction does not mean a simple repetition of the previous order; rather, it produces transformative consequences in terms of the instruments, scales, and forms of subjectivation of power. Various examples examined throughout the study, such as the Black Lives Matter Movement, the 2009 Iranian Protests, the Cambridge Analytica Scandal, the 2024 Gaza Protests, the Nahel Merzouk Riots, and the CrowdStrike Incident, show that the model does not point merely to isolated or exceptional cases, but to a recurring logic of transformation across different political, social, economic, and technological contexts. These examples demonstrate that new forms of power production emerging within digital reality do not produce identical outcomes in every context; however, they display a common mode of operation around similar existential dilemmas, governmental responses, and practices of re-regulation. In this way, the study offers a comprehensive and explanatory theoretical contribution by showing that power in the Digital Age has acquired a mode of operation that is neither centrally fixed nor reducible to complete decentralization, and that power and anarchy should be understood as mutually conditioning, co-functioning, and transforming processes that produce new differentiations in each cycle.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    925009

    Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation

    Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi

    İREM ŞARDAŞLAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    İletişim BilimleriAnkara Üniversitesi

    Latin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR

  2. Tez No

    720591

    AUS sürecinin kapsamlı analizi: Türkiye ve dünya örnekleri

    Başlık çevirisi yok

    ATİLAY YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    UlaşımBandırma Onyedi Eylül Üniversitesi

    Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET TEKTAŞ

  3. Tez No

    898259

    Kripto para fiyatlarının arıma ve yapay sinir ağı modelleri ile tahmini

    Prediction of cryptocurrency prices with arima and artificial neural network models

    EMRE YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İstatistikKırıkkale Üniversitesi

    İstatistik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP YÖRÜBULUT

  4. Tez No

    617279

    Demiryolu tedarik zinciri performans yönetiminin çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi

    Evaluation of railway supply chain performance management with multi criteria decision methods

    MUHAMMET TÜRKER AHİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAT YILDIZ

  5. Tez No

    764465

    Yenikapı 16 batığının 3 boyutlu dijital modelleme çalışması

    3D digital modeling of Yenikapı 16 shipwreck

    HİLAL SÜMEYYE GÜLER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Arkeolojiİstanbul Üniversitesi

    Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. IŞIL ÖZSAİT-KOCABAŞ

Geri Dön