Konaklama işletmelerinde algılanan yeşil aklamanın yeşil tüketici davranışı üzerindeki etkisi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde karma yöntem araştırması
The effect of perceived greenwashing in accommodation establishments on green consumer behavior: A mixed methods research study in Southeastern Anatolia Region
- Tez No: 1010876
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VOLKAN GENÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir turizm, Sustainable tourism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada konaklama işletmelerindeki yeşil aklama uygulamalarının yeşil tüketici davranışı üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bazı işletmelerin çevre dostu olduklarına yönelik iddia ve taahhütlerinin gerçeği yansıtmaması literatürde yeşil aklama olarak adlandırılan etik dışı uygulamaları ifade etmektedir. Yeşil aklama tüketici davranışını doğrudan etkileyerek satın alma niyetinin azalması, marka sadakatinin zayıflaması ve olumsuz ağızdan ağıza iletişimin artması gibi sonuçlar doğurabilmektedir. Bu nedenle yeşil aklama, yalnızca etik bir sorun değil, aynı zamanda işletmelerin sürdürülebilir rekabet gücünü tehdit eden stratejik bir risk olarak değerlendirilmektedir. Araştırma, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi özelinde gerçekleştirilmiş olup, bu bölge turizm potansiyeli gelişmekte olan bir destinasyon olması nedeniyle çalışmaya özgün bir nitelik sunmaktadır. Bölgedeki konaklama işletmelerinin sürdürülebilirlik uygulamaları ve bu uygulamaların tüketiciler tarafından nasıl algılandığı önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Çalışmada, yeşil aklama algısının tüketici güveni, şüphe, risk, tatmin ve kalite gibi değişkenler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş olup, nicel ve nitel araştırma teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın nicel araştırma kısmında 268 anketten elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkiler test edilmiştir. Nitel aşamada ise 19 kişiyle derinlemesine görüşmeler yapılarak tüketicilerin yeşil aklama algıları, deneyimleri ve değerlendirme süreçleri detaylı biçimde analiz edilmiştir. Bu sayede araştırma, hem genellenebilir bulgular sunmuş hem de tüketici algılarının arka planını açıklayan derinlemesine veriler sağlamıştır. Elde edilen bulguların, konaklama işletmelerinin çevresel iletişim stratejilerini daha şeffaf ve güvenilir hale getirmelerine katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca çalışma, sürdürülebilir turizm ve yeşil pazarlama literatürüne teorik katkı sunmanın yanı sıra, politika yapıcılar ve sektör paydaşları için de yol gösterici niteliktedir. Literatürde bölge özelinde yapılmış benzer veya karma yöntem kullanılmış herhangi bir çalışma olmaması da araştırmaya özgün bir değer katmaktadır. Sonuç olarak bu araştırma, yeşil aklama ile yeşil tüketici davranışı arasındaki ilişkiyi çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alarak, turizm endüstrisinde sürdürülebilirlik uygulamalarının daha etkin ve etik bir şekilde geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effects of greenwashing practices in accommodation businesses on green consumer behavior. The claims and commitments made by some businesses regarding being environmentally friendly, which do not reflect reality, refer to unethical practices known in the literature as greenwashing. Greenwashing can directly influence consumer behavior, leading to outcomes such as a decrease in purchase intention, weakened brand loyalty, and an increase in negative word-of-mouth communication. Therefore, greenwashing is considered not only an ethical issue but also a strategic risk that threatens the sustainable competitiveness of businesses. The research was conducted specifically in the Southeastern Anatolia Region of Türkiye, and this region provides a unique context for the study due to its developing tourism potential. The sustainability practices of accommodation businesses in the region and how these practices are perceived by consumers constitute an important field of research. In this study, the effects of greenwashing perception on variables such as consumer trust, skepticism, risk, satisfaction, and perceived quality were examined. A mixed-methods approach was adopted in the research, and both quantitative and qualitative research techniques were used together. In the quantitative phase of the study, data obtained from 268 questionnaires were analyzed using statistical analysis methods, and the relationships between variables were tested. In the qualitative phase, in-depth interviews were conducted with 19 participants, and consumers' perceptions, experiences, and evaluation processes regarding greenwashing were analyzed in detail. In this way, the research not only provided generalizable findings but also offered in-depth data explaining the underlying background of consumer perceptions. The findings obtained are expected to contribute to making the environmental communication strategies of accommodation businesses more transparent and trustworthy. In addition, the study provides a theoretical contribution to the literature on sustainable tourism and green marketing, while also serving as a guide for policymakers and industry stakeholders. Furthermore, the absence of any similar study conducted specifically in the region or using a mixed-methods approach in the literature adds originality and unique value to the research. In conclusion, this study aims to contribute to the development of more effective and ethical sustainability practices in the tourism industry by addressing the relationship between greenwashing and green consumer behavior from a multidimensional perspective.
Benzer Tezler
- Konaklama işletmelerinde yeşil yıkamanın satın alma niyeti üzerine etkisi: Kocaeli ili örneği
The effect of greenwashing on purchase intention in accommodation businesses: The case of Kocaeli province
MUHARRAM AMONOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TurizmKocaeli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OYLUM EKŞİ
- Otel yöneticilerinin çevresel kaygılarının küresel sürdürülebilir turizm kriterlerine göre analizi: Aydın'daki 5 yıldızlı oteller üzerine araştırma
Analysis of hotel managers' environmental concerns according to the global sustainable tourism criteria: A study on five-star hotels in Aydın
GİZEM EVRİM BİLGİ
Doktora
Türkçe
2026
TurizmAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZ BOSTAN
- Yeşil yıldızlı konaklama işletmelerinde kalan turistlerin algılarına yönelik bir araştırma: Muğla ili örneği
A resarch on the perceptions of the tourists accomodating at the green star lodging businesses: The case of Mugla province
YASEMİN CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TurizmBatman ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT GÜMÜŞ
- Otel müşterilerinde algılanan yeşil yıldız imajı: Nevşehir örneği
Green star image perceived by hotel customers: The example of Nevşehir
TAYBE APLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmMersin ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM SAMIRKAŞ KOMŞU
- Otel çalışanlarında kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve kalite algısı ilişkisi
Corporate social responsiblity and quality perception relationship on hotel employees
YEŞİM GÜL ÖZDOĞAN
Doktora
Türkçe
2018
TurizmAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ERALP ÇOLAKOĞLU