Havacılıkta kullanılan düz dişli çarkların tasarım ve işletme parametrelerinin gerilme ve dinamik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of design and operating parameters of spur gears used in aviation on stress and dynamic characteristics
- Tez No: 1010919
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OĞUZ DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Düz dişli, Silindirik dişli tasarımı, Sonsuz elemanlar analizi, Spur gear, Cylindrical gear design, Infinite elements analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dişli çarklar günümüzde en sık kullanılan makine elemanlarıdır. Bu çalışmada statik analiz için dört farklı, dinamik analiz için altı adet dişli tasarım parametresinin (diş başı yüksekliği, profil kaydırma faktörü, kesici takım uç yarı çapı, basınç açısı, sönüm oranı, devir), beş farklı seviyesi için diş dibinde oluşan gerilmelere olan etkisi nümerik ve istatistiki olarak incelenmiştir. Bu durumun aşılması için Taguchi metodu kullanılarak deney sayısı yirmi beşe düşürülmüştür. Oluşturulan deney kümesi için dişli çarklar tasarlanmış ve ANSYS Workbench ortamından statik yapısal analize tabi tutularak diş dibinde oluşan gerilmeler hesaplanmıştır. Ayrıca elde edilen diş dibi gerilme sonuçları ve dinamik analiz sonuçları kullanılarak ANOVA analizi gerçekleştirilmiş ve her bir parametrenin hangi oranda diş dibi gerilmelerini etkilediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, %47,48 etki oranı ile kesici takım uç yarıçapının diş dibinde oluşan gerilmeler üzerinde en etkili parametre olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık %2,83 etki oranı ile profil kaydırma faktörünün ise diş dibi gerilmelerine en az etkili parametre olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan Taguchi analizi ile optimum dişli tasarım parametreleri de tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Gears are among the most commonly used machine elements today. In this study, the effects of four different gear design parameters for static analysis and six gear design parameters for dynamic analysis (addendum height, profile shift factor, cutter tip radius, pressure angle, damping ratio, rotational speed) at five different levels on the tooth root stresses were investigated numerically and statistically. To overcome this situation, the number of experiments was reduced to twenty-five by using the Taguchi method. For the generated experimental set, gears were designed and subjected to static structural analysis in the ANSYS Workbench environment, and the stresses occurring at the tooth root were calculated. In addition, ANOVA analysis was performed using the obtained tooth root stress results and dynamic analysis results, and the contribution ratio of each parameter to the tooth root stresses was determined. According to the results obtained, the cutter tip radius was determined to be the most effective parameter on the stresses occurring at the tooth root with an effect rate of 47.48%. On the other hand, the profile shift factor was determined to be the least effective parameter on the tooth root stresses with an effect rate of 2.83%. In addition, the optimum gear design parameters were also determined by the Taguchi analysis.
Benzer Tezler
- Gerilme giderme deliklerine sahip düz dişli çarklarda gerilme analizi
Stress analysis on spur gears with stress relief hole
ARİF EMRAH ALGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Makine MühendisliğiBursa Uludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH KARPAT
- Parametric investigation of mechanical properties of auxhex unit cell sandwich structures
Auxhex birim hücreli sandviç yapıların mekanik özelliklerinin parametrik olarak incelenmesi
KADİRCAN SAYGI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN YILDIZ
- Bir insansız hava aracı aksesuar dişli kutusunun yüksek kavrama oranına sahip düz dişli çiftleri kullanılarak iyileştirilmesi
Improvement of an unmanned aerial vehicle accessory gearbox using spur gear pairs with high contact ratio
ATALAY CÖMERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ARİF ADLI
DR. VEYSEL YALIN ÖZTÜRK
- Dişli çark mekanizmalarında taksimat hatalarının statik ve dinamik zorlanmaya etkileri
The Effect of pitch errors on static and dynamic stresses for gear mechanisms
ALİ İMRE AYDENİZ
- Gaz türbinli motorlarda kullanılan labirent keçelerdeki aşınmış diş geometrisinin sızdırmazlık performansına etkisinin had analizi ile incelenmesi
CFD investigation of labyrinth seal worn teeth tip effects on leakage performance in gas turbines
MUSTAFA CEM SERTÇAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Makine MühendisliğiKırıkkale ÜniversitesiMakine Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAHYA DOĞU