Ticaret savaşları ve korumacı politikalar ekseninde Türkiye
Türkiye in the axis of trade wars and protectionist policies
- Tez No: 1010962
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, küresel ekonomide son yıllarda giderek belirginleşen ticaret savaşları ve korumacı politikalar olgusunu Türkiye ekonomisi bağlamında incelemektedir. 20. yüzyılın sonlarından itibaren hız kazanan küreselleşme süreci, serbest ticaret politikalarının yaygınlaşmasına ve ülkeler arasında karşılıklı ekonomik bağımlılığın artmasına yol açmıştır. Ancak küreselleşmenin derinleşmesine paralel olarak artan rekabet, üretim yapılarındaki dönüşüm, jeopolitik gerilimler ve özellikle 2008 küresel finans krizinin ardından ortaya çıkan ekonomik belirsizlikler, korumacı politikaların yeniden güç kazanmasına zemin hazırlamıştır. Bu çerçevede, büyük ekonomiler arasında ticaret politikalarına dayalı gerilimler daha görünür hâle gelmiş; özellikle 2010'lu yıllardan itibaren artan tarife uygulamaları ve karşılıklı ticaret kısıtlamaları, küresel ticaret sisteminin işleyişini önemli ölçüde etkilemiştir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup, doküman analizi yöntemi çerçevesinde ulusal ve uluslararası raporlar, istatistikî veriler ve akademik çalışmalar değerlendirilmiştir. Bu kapsamda özellikle ABD-Çin ticaret ilişkileri ve bu iki ülke tarafından uygulanan ticaret politikası müdahaleleri analiz edilmiştir. Analiz sürecinde ticaret savaşlarının Türkiye'nin dış ticaret dengesi, ihracat yapısı ve cari denge üzerindeki etkileri çok boyutlu bir perspektifte ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, ticaret savaşlarının yalnızca gümrük tarifeleriyle sınırlı kalmadığını; sübvansiyonlar, teknik engeller, anti-damping uygulamaları ve çeşitli düzenleyici araçlar aracılığıyla çok katmanlı bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Küresel ölçekte bu süreç, ticaret sisteminin kırılganlığını artırmakta; ABD ve Çin ekonomileri üzerinde ise farklılaşan ve zaman içinde değişen etkiler ortaya çıkarmaktadır. Türkiye ekonomisi açısından değerlendirildiğinde, ticaret savaşlarının hem sınırlı fırsatlar hem de belirgin riskler barındırdığı görülmektedir. Özellikle Çin'den yapılan ithalatın artmasına bağlı olarak dış ticaret açığının derinleştiği ve mevcut yapısal kırılganlıkların daha görünür hâle geldiği tespit edilmiştir. Buna karşılık ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve üretim yapısının dönüştürülmesi, Türkiye'nin bu sürece uyum sağlaması açısından önemli politika alanları olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'nin küresel ticaret sisteminde yaşanan dönüşümleri dikkate alan; proaktif, esnek ve yapısal dönüşümü önceleyen bir dış ticaret politikası geliştirmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the phenomenon of trade wars and protectionist policies, which have become increasingly prominent in the global economy in recent years, within the context of the Turkish economy. The globalization process, which accelerated since the late 20th century, led to the widespread adoption of free trade policies and increased economic interdependence among countries. However, alongside the deepening of globalization, rising competition, transformations in production structures, geopolitical tensions, and particularly the economic uncertainties following the 2008 global financial crisis have created a basis for the resurgence of protectionist policies. In this context, trade policy-based tensions among major economies have become more visible; especially since the 2010s, increasing tariff implementations and reciprocal trade restrictions have significantly affected the functioning of the global trading system. In this study, a qualitative research approach is adopted, and national and international reports, statistical data, and academic studies are analyzed through document analysis. In this framework, trade relations between the United States and China, as well as the trade policy interventions implemented by these two countries, are examined. The analysis focuses on the impacts of trade wars on Turkey's foreign trade balance, export structure, and current account from a multidimensional perspective. The findings indicate that trade wars are no longer limited to tariff measures; instead, they have evolved into a multi-layered structure involving subsidies, technical barriers, anti-dumping measures, and various regulatory instruments. At the global level, this process increases the fragility of the trade system, while producing differentiated and time-varying effects on the economies of the United States and China. From the perspective of the Turkish economy, trade wars present both limited opportunities and significant risks. In particular, the increase in imports from China has deepened the foreign trade deficit and made existing structural vulnerabilities more visible. On the other hand, the diversification of export markets and the transformation of the production structure emerge as key policy areas for Turkey to adapt to this process. In conclusion, it is necessary for Turkey to develop a foreign trade policy that takes into account the transformations in the global trading system and prioritizes proactiveness, flexibility, and structural transformation.
Benzer Tezler
- Yeni korumacı politikalar ve ülke grupları ile Türkiye üzerindeki etkileri
New protectionist policies and their effects on country groups and Turkey
EDA GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiKaradeniz Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN BERBER
- Ticaret savaşları ve makroekonomik etkileri
Trade wars and macroeconomic effects
İLHAN KARAYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ekonomiİstanbul Aydın Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ÖZARI
- 21. yy'da yeni korumacılığın ticaret ve kur savaşları kapsamında küresel ekonomiye etkileri: Ampirik bir analiz
The effects of new protectionism on the global economy within the scope of trade and the currency wars in the 21st century: An empirical analysis
ORHAN ŞANLI
- Kur ve ticaret savaşları: Trump Dönemi
Currency and trade wars: The Trump Era
SEMANUR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerMardin Artuklu ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN POLAT
- Trade wars between the United States of America (USA) and the People's Republic of China (PRC) in the Trump era (2018-2020)
Trump dönemi Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) arasında ticaret savaşları (2018-2020)
SİNAN HASKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR TEMİZ