İdarenin (devletin) kusursuz sorumluluğu: Anayasal ve idari perspektiften karşılaştırmalı bir inceleme
The flawless responsibility of the administration (state): A comparative analysis from constitutional and administrative perspective
- Tez No: 1011032
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN CANDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Yeni kamu yönetimi, New public administration
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, idarenin kusursuz sorumluluğunu anayasal ve idari hukuk perspektifinden ele alarak kurumun normatif temellerini, uygulama koşullarını ve sınırlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın çıkış noktası, idarenin kamu gücünü kullanırken bireylere zarar verebilen eylem ve işlemlerinin yalnızca kusur ölçütüyle açıklanamayacağı; hukuk devleti ilkesinin gereği olarak, kusur bulunmasa dahi belirli zararların tazmin edilmesini zorunlu kılan bir sorumluluk rejiminin gelişmiş olduğudur. Bu bağlamda tez, kusursuz sorumluluğun Türk idare hukukundaki anayasal dayanağını, teorik gerekçelerini ve içtihadi görünümünü sistematik biçimde analiz etmektedir. Araştırma, doktrinel–normatif yöntem esas alınarak yürütülmüş; hukuki normların, öğretideki görüşlerin ve yüksek yargı içtihatlarının yorumlanmasına dayalı nitel bir araştırma niteliği taşımaktadır. Çalışmanın temel normatif dayanağını Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesi oluşturmaktadır. Bu anayasal zemin, Danıştay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi içtihatları ışığında değerlendirilmiş; risk, sosyal risk ve kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkelerinin uygulamadaki yansımaları incelenmiştir. Tez ayrıca Fransız idare hukukunda Conseil d'État içtihadıyla gelişen responsabilité sans faute rejimi ile Alman hukukunda Rechtsstaat ilkesi ve Gefährdungshaftung eksenindeki daha sınırlı telafi mekanizmalarını karşılaştırmalı hukuk perspektifiyle ele almaktadır. Çalışmanın ulaştığı temel sonuç, kusursuz sorumluluğun Türk idare hukukunda bireyi koruyan vazgeçilmez bir kurum olmakla birlikte, sürdürülebilirliği açısından ölçülü ve öngörülebilir sınırlandırıcı ölçütlere ihtiyaç duyduğudur.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the strict liability of the administration from constitutional and administrative law perspectives by analyzing its normative foundations, conditions of application, and legal limits. The starting point of the study is the argument that the acts and actions of the administration, which may cause harm to individuals while exercising public power, cannot be explained solely through the criterion of fault. In line with the principle of the rule of law, a liability regime has developed that requires the compensation of certain damages even in the absence of fault. In this context, the thesis systematically analyzes the constitutional basis, theoretical justifications, and jurisprudential manifestations of strict liability within Turkish administrative law. The research was conducted through a doctrinal–normative method and constitutes a qualitative study based on the interpretation of legal norms, doctrinal opinions, and the case law of higher courts. The primary normative basis of the study is Article 125 of the Constitution of the Republic of Türkiye. This constitutional framework has been evaluated in light of the jurisprudence of the Council of State and the former Military High Administrative Court, with particular attention given to the principles of risk, social risk, and equality before public burdens. The thesis also adopts a comparative law perspective by examining the responsabilité sans faute regime developed through the jurisprudence of the French Conseil d'État and the more limited compensation mechanisms shaped by the principles of Rechtsstaat and Gefährdungshaftung in German law. The main conclusion of the study is that, although strict liability constitutes an indispensable mechanism for the protection of individuals within Turkish administrative law, its sustainability requires measured and foreseeable limiting criteria.
Benzer Tezler
- Sağlık hizmeti sunumunda özel yaşamın gizliliğinin korunması ve idarenin mahremiyet hakkı ihlallerinden doğan sorumluluğu
Protection of privacy of private life in healthcare service delivery and responsibility of the administration for violations of the right to privacy
MELTEM YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiBilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR METİN ÖZDEMİR
- İdarenin kusursuz sorumluluğu ve risk ilkesi
Faultless liability of administration and risk principle
OĞUZ ÖZKARSLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Kamu YönetimiAfyon Kocatepe ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KERİM ÇINAR
- Askeri idari eylemden doğan mali sorumluluk
The financial liability arising from military administrative act
BEDRİYE ŞENOL ISPARTALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ SANCAKDAR
- İdarenin sorumluluğunun anayasal temelleri
Constitutional basis of the responsibility of the administration
ORHAN ÇILDIROĞLU
- İlaca erişim hakkı ve idarenin mali sorumluluğu
Right to access medicine and financial responsibility of the administration
ZEYNEP TAŞKESEN YARDIMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukBursa Uludağ ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜHER ULU