Geri Dön

Serbest testosteron konsantrasyonunun formüllerle öngörülmesi ve kendi formülümüzün türetilmesi

Predicting free testosterone concentration using formulas and deriving our own formula

PDF İndir

  1. Tez No: 1011057
  2. Yazar: FATİH İNCİRKUŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. OKAN DİKKER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Biyokimya, Biochemistry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Serbest testosteron (FT), androjenik durumun değerlendirilmesinde biyolojik olarak aktif fraksiyonu temsil etmekte olup özellikle seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG) düzeylerinin değiştiği klinik durumlarda total testosterona kıyasla daha güvenilir bir belirteçtir. Ancak FT'nin referans yöntemlerle ölçümü rutin laboratuvar uygulamalarında sınırlı olduğu için çeşitli hesaplama formülleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kemilüminesan immünoassay (CLIA) yöntemiyle ölçülen FT sonuçları ile literatürde yaygın olarak kullanılan hesaplama formüllerinden elde edilen FT değerleri arasındaki uyumun değerlendirilmesi ve ölçüm platformuna özgü yeni bir FT hesaplama modelinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya Mayıs 2024–Aralık 2024 tarihleri arasında aynı serum örneğinden total testosteron, SHBG, albümin ve FT ölçümleri bulunan 217 birey dahil edilmiştir. Total testosteron ve SHBG ölçümleri CLIA yöntemi ile, albümin ölçümleri fotometrik yöntemle gerçekleştirilmiştir. FT düzeyleri IDS-iSYS hormon analizöründe CLIA yöntemiyle ölçülmüştür. Vermeulen, Södergård, Ly & Handelsman ve Nanjee-Wheeler formülleri kullanılarak hesaplanan FT değerleri ölçülen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Yöntemler arası ilişki Spearman korelasyonu ve Passing-Bablok regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Yeni hesaplama modeli non-lineer regresyon analizi kullanılarak geliştirilmiş ve bağımsız test veri setinde doğrulanmıştır. Bulgular: Literatürde yer alan tüm hesaplama formülleri ile ölçülen FT değerleri arasında güçlü pozitif korelasyonlar saptanmıştır (Spearman r=0,960-0,965; p<0,0001). Buna karşın Passing-Bablok regresyon analizleri, hesaplanan ve ölçülen değerler arasında hem sabit hem de oransal sapmalar bulunduğunu göstermiştir. Klinik sınıflama uyumu erkeklerde iyi/önemli düzeyde (ağırlıklı Kappa=0,792), kadınlarda ise erkeklere kıyasla daha düşük olmakla birlikte kabul edilebilir-iyi düzeyde bulunmuştur (Kappa=0,67). Alt grup analizlerinde korelasyonların SHBG düzeylerinin uç değerlerinde ve kadın hastalarda düştüğü izlenmiştir. Geliştirilen rasyonel fonksiyon temelli yeni model eğitim veri setinde R²=0,907 ve RMSE=6,53; bağımsız test veri setinde ise R²=0,878 ve RMSE=9,63 performans göstermiştir. Yeni modelin Passing-Bablok regresyonunda eğim 0,988, kesişim noktası 0,425 olarak saptanmıştır. Sonuç: Direkt immünolojik ölçüm ile hesaplama formülleri farklı sayısal ölçeklerdedir. Formüller kendi içinde de farklı sonuçlar üretmektedir. Benzer yaklaşımla geliştirilmiş formüllerde dahi aynı karar sınırı kullanılmamalıdır. Klinik sınıflama uyumu, sayısal ölçek farkı bulunan yöntemlerde hasta bazlı yorum için ek ve pratik bir değerlendirme sağlamaktadır. Formül performansının özellikle kadınlarda ve SHBG düzeylerinin uç değerlerinde azalması, bu gruplarda dikkatli yorum ve ek doğrulama ihtiyacını ortaya koymaktadır. Geliştirilen rasyonel fonksiyon temelli yeni model ise IDS-iSYS CLIA FT ölçüm sistemine iyi hizalanmış platforma özgü bir hesaplama yaklaşımı sunmuştur. FT hesaplamaları, kullanılan formül ve analitik platform bağlamında değerlendirilmeli; laboratuvarlar kullandıkları hesaplama yaklaşımını ve referans aralıklarını kendi ölçüm sistemleriyle doğrulamalıdır.

Özet (Çeviri)

Aim: Free testosterone (FT) represents the biologically active fraction of circulating testosterone and provides a more reliable assessment of androgen status, particularly in conditions associated with altered sex hormone–binding globulin (SHBG) concentrations. Due to the limited availability of reference measurement methods in routine laboratories, several calculation formulas are commonly used. This study aimed to evaluate the analytical agreement between chemiluminescent immunoassay (CLIA)–measured free testosterone and commonly used calculation formulas, and to develop a platform-specific model for improved estimation of free testosterone levels. Materials and Methods: This retrospective study included 217 individuals with simultaneous measurements of total testosterone, SHBG, albumin, and free testosterone obtained from the same serum sample between May 2024 and December 2024. Total testosterone and SHBG were measured using chemiluminescent immunoassays, while albumin concentrations were determined by photometric methods. Free testosterone levels were measured using the IDS iSYS CLIA system. Calculated free testosterone values were obtained using the Vermeulen, Södergård, Ly & Handelsman, and Nanjee-Wheeler equations. Method comparison analyses were performed using Spearman correlation and Passing Bablok regression. A novel rational function–based model was developed using non-linear regression and validated in an independent test dataset. Results: Strong positive correlations were found between FT values measured using all calculation formulas in the literature (Spearman r = 0.960 0.965; p < 0.0001). In contrast, Passing-Bablok regression analyses revealed systematic and proportional differences between the calculated and measured values. Clinical classification agreement was found to be good in men (weighted Kappa = 0.792) and moderate in women (Kappa = 0.67). Subgroup analyses revealed that formula performance decreased at extreme SHBG levels and in female patients. The new model based on a rational function demonstrated a performance of R² = 0.907 and RMSE = 6.53 in the training dataset, and R² = 0.878 xii and RMSE = 9.63 in the independent test dataset. In the Passing-Bablok regression of the new model, the slope was determined to be 0.988 and the intercept 0.425. These data indicate that our formula exhibits a very high degree of agreement with measured free testosterone levels, but with a very slight proportional difference and a negligible systematic error. Conclusion: Direct immunoassay measurements and calculation formulas produced results on different numerical scales, and the formulas also differed considerably from each other. Therefore, even formulas developed using similar approaches should not be interpreted using a single common decision threshold. Clinical classification agreement provides an additional and practical assessment for patient-based interpretation when numerical scale differences exist between methods. The reduced performance of the formulas, particularly in women and at extreme SHBG concentrations, indicates the need for cautious interpretation and further validation in these groups. The newly developed rational function–based model provided a platform-specific calculation approach that was aligned with the numerical scale of the IDS-iSYS CLIA FT measurement system. FT calculations should therefore be evaluated in the context of the formula used, the analytical platform, and the patient population; laboratories should validate their calculation approaches and reference intervals within their own measurement systems.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    893891

    Testosteron seviyesinin erkeklerde metabolik sendrom ve komponentlerine etkisi

    The effect of testosterone level to the metabolic syndrome and its components in men

    SERCAN GÜCENMEZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    UZMAN ÖMER DÖNDERİCİ

  2. Tez No

    353501

    Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) anaçlarında farklı stoklama oranları ve balık refahı arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    A study on the relationship between different fish loading densities and welfare in Rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)broodstocks

    HALİT BAYRAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Su ÜrünleriSüleyman Demirel Üniversitesi

    Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH DİLER

  3. Tez No

    708597

    Polikistik over sendromlu kadınlarda diyet inflamatuvar indeks skoru ile serum chemerin konsantrasyonu arasındaki ilişki

    Relatıonshıp between dıetary inflammatory index score and serum chemerın concentratıon in women wıth polycystıc ovary

    FATMANUR HÜMEYRA ZENGİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikGazi Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EFSUN KARABUDAK

  4. Tez No

    864690

    Assessment of the correlation between serum Kisspeptin with hormonal profile and insulin resistance in women with polycystic ovary syndrome

    Polikistik over sendromlu kadınlarda serum Kisspeptin ile hormon profili ve insülin direnci arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    MARWA GHAZI RIFAT RIFAT

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    BiyokimyaÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEVKİ ADEM

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ASSEL GHAZI

  5. Tez No

    164266

    Polikistik over sendromlu olgularda plazma adrenomedullin düzeyi

    Plazma adrenomedullin levels in patients with polycystic ovary syndrome

    BANU UÇAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Kadın Hastalıkları ve DoğumKırıkkale Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. VOLKAN NOYAN

Geri Dön