Mousa figürlü seramiklerin dijital yöntemlerle analizi
Analysis of Muses-figured ceramics using digital methods
- Tez No: 1011233
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERKAN DÜNDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Archaeology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Mousa figürlü Attika seramiklerini dijital yöntemlerle incelemektedir. Tezin temel amacı, BAPD'den derlenen Mousa figürlü seramikleri çeşitli yönleriyle ilişkisel olarak değerlendirmektir. Araştırmanın problemi Mousaların kanonik hale gelmeden önceki süreçte Attika seramikleri üzerinde nasıl temsil edildiği ve bu temsillerin hangi bağlamlarda şekillendiğidir. Bu doğrultuda betimleyici istatistiksel analiz, ağ analizi ve mekânsal analiz yöntemleri kullanılarak Mousa figürlü seramiklerin bütüncül biçimde incelenmesi hedeflenmiştir. Analiz sonuçları, Mousa figürlü seramiklerin kırmızı figür tekniğinde daha baskın olduğunu ve daha uzun bir dönem aralığına yayıldığını göstermiştir. Figür ve obje birliktelikleri Mousa ikonografisinin müzik, performans, yazı, bellek ve ritüel bağlamlarıyla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Figür ağı, Mousaların özellikle Apollon ile güçlü bir birliktelik içinde ele alındığını işaret etmektedir. Obje ağında ise lir, kithara ve aulos gibi müzik enstrümanları öne çıkmaktadır. Bu durum, seramiklerde belirli mitolojik anlatı sahnelerinden ziyade Apollon merkezli ve daha çok müzik performansına yönelik kompozisyonların yaygın olduğunu göstermektedir. Söz konusu bulgular, Apollon'un Mousalar korosunun lideri olarak taşıdığı Mousagetes sıfatının figürlü Attika seramikleri üzerinde belirleyici bir konumda olduğunu düşündürmektedir. Seramiklerin coğrafi dağılımına bakıldığında ise Attika ve Etrürya'nın başlıca yoğunlaşma alanları olduğu anlaşılmaktadır. Bu tezde Mousa figürlü Attika seramikleri tek boyutlu biçimde değil, çok katmanlı bir veri seti oluşturularak değerlendirilmiştir. Bu yönüyle tez, arkeoloji araştırmalarında dijital yöntem ve araçların geleneksel yaklaşımları nasıl destekleyebileceğini, analiz ve yorum süreçlerine ne tür katkılar sunabileceğini göstermeyi hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines Attic pottery depicting Muses through digital methods. Its main aim is to evaluate a dataset of Attic pottery depicting the Muses, compiled from the BAPD records, from different relational perspectives. The research problem focuses on how the Muses were represented on Attic pottery before their representation became canonical, and in which contexts these representations took shape. To this end, the thesis seeks to examine this material as an integrated dataset through descriptive statistical analysis, network analysis, and spatial analysis. The results show that pottery depicting the Muses is more common in the red-figure technique and extends over a longer chronological range. The associations between figures and objects reveal that Muse iconography is connected with music, performance, writing, memory, and ritual contexts. The figure network indicates that the Muses were especially represented in close association with Apollo. In the object network, musical instruments such as the lyre, the kithara, and the aulos stand out. This indicates that, rather than specific mythological narrative scenes, compositions centered on Apollo and mostly related to musical performance were more common on these vases. These findings suggest that Apollo's epithet Mousagetes, meaning the leader of the chorus of the Muses, held a significant place in Attic vase-painting. The geographical distribution of the material shows that Attica and Etruria were the main areas of concentration. In this thesis, Attic pottery depicting the Muses is examined not from a single perspective, but through a multi-layered dataset. In this respect, the thesis sets out to show how digital methods and tools can support traditional approaches in archaeological research and contribute to processes of analysis and interpretation.
Benzer Tezler
- Yazıboy Kaya Yerleşkesi ve mimarisi
Yazıboy Rock Settlement and architecture
MUSA BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sanat TarihiKarabük ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN ÇELİKBAŞ
- Yozgat Merkez Osmanlı Cami hazirelerinde bulunan mezar taşları
The gravestones in center of Yozgat Ottoman Mosque vault
ÜLKEM YAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİM TÜRKMEN
- Nîsâbûrî'nin (Sa'lebî) 'Kısas-ı Enbiyâ' adlı eserindeki minyatürlerde melek figürü ve özgün tasarımlar
The angel figure in the illustrations of Nîsâbûrî's (Sa'lebî) Qisas al-Anbiya and unique designs
SEÇİL SEVER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2020
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. FİLİZ ADIGÜZEL TOPRAK
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Das frauenbild in den Deutschen und Türkischen redewendungen und sprichwörtern
Alman ve Türk deyim ve atasözlerinde kadın imgesi
DURSUN KARAKAYA
Yüksek Lisans
Almanca
2016
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA YAŞAR SAĞLAM