Geri Dön

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalarının prognozunun klinik ve laboratuvar verileri kullanılarak makine öğrenme yöntemi ile tahmin edilmesi

Predicting prognosis of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever patients using clinical and laboratory data with machine-learning methods

PDF İndir

  1. Tez No: 1011244
  2. Yazar: ERTUĞRUL KESKİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEYİT ALİ BÜYÜKTUNA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
  6. Anahtar Kelimeler: Kliniksel laboratuvar teknikleri, Kırım Kongo kanamalı ateşi hastalığı, Makine öğrenmesi, Prognoz, Sağkalım analizi, Clinical laboratory techniques, Machine learning, Prognosis, Survival analysis
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasında, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalarında mortalite riskinin yatış anında rutin olarak elde edilebilen klinik ve laboratuvar verileri kullanılarak öngörülmesi ve klinikte uygulanabilir tahmin modellerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'nda retrospektif, tanımlayıcı-analitik tasarımda yürütülmüş; 1 Mart 2015–31 Ekim 2024 tarihleri arasında KKKA ön tanısı ile yatırılan ve ulusal referans laboratuvarında PCR pozitifliği ve/veya ELISA/IFA ile IgM pozitifliği ile doğrulanan olgular dahil edilmiştir. Analizlerde kullanılan ana veri seti 1171 hastadan oluşmuş (1074 sağkalım, 97 mortalite) ve mortalite öngörüsüne yönelik yapay zeka modellerinin performansını değerlendirmek üzere farklı klinik bilgi düzeylerini temsil eden dört ayrı senaryo tanımlanmıştır. Model performansı, iç doğrulama sonuçlarının yanı sıra genellenebilirliği ortaya koymak amacıyla eksternal test seti (2025) üzerinde ayrıştırma gücü (C-indeks), dengesiz sınıflarda sınıflandırma tutarlılığı (dengeli doğruluk oranı; DDO, Matthews korelasyon katsayısı; MKK), duyarlılık-seçicilik dengesi, kalibrasyon ve hata (Brier skoru) boyutlarında değerlendirilmiştir. Eksternal testte ayırt edicilik bakımından en yüksek C-indeks değerleri Model-1 ve Model-2'de (0.958) elde edilmiştir. Sınıflandırma tutarlılığı açısından DDO ve MKK'da en yüksek değerler SGS Skoru-1'de izlenmiştir (DDO=0.859; MKK=0.586). Kalibrasyon ve hata performansı açısından en düşük Brier skoru Model-6'da 0.313 olarak saptanırken, SGS Skoru-1'in Brier skoru 0.316 ile buna oldukça yakın bulunmuştur. Sonuç olarak, KKKA'da mortalite tahmininde tek bir performans ölçütüne dayanmadan ayrıştırma, kalibrasyon ve dengesiz sınıf performansı boyutlarının birlikte yorumlanması gerektiği ve klinik senaryoya göre geleneksel skorların güçlü bir triyaj aracı olarak kullanılabileceği ve geliştirilen modellerin bazı performans boyutlarında ek katkı sağlayabileceği değerlendirilmiştir.

Özet (Çeviri)

This thesis aimed to predict mortality risk in patients with Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) using routinely available clinical and laboratory data at admission and to develop clinically applicable prediction models. The study was conducted as a retrospective, descriptive-analytic investigation at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine, Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology. Cases hospitalized with suspected CCHF between March 1, 2015 and October 31, 2024 were included if diagnosis was confirmed by the national reference laboratory through PCR positivity and/or IgM positivity by ELISA/IFA. The main dataset comprised 1,171 patients (1,074 survivors and 97 deaths). Four distinct scenarios representing different levels of clinical information were defined to assess the performance of artificial intelligence models for mortality prediction. Model performance was evaluated in addition to internal validation by using an external test set (2025) to demonstrate generalizability, across discrimination (C-index), imbalanced-class consistency (balanced accuracy; BA, Matthews correlation coefficient; MCC), sensitivity-specificity trade-off, and calibration/error (Brier score). In the external test, the highest C-index was observed in Model-1 and Model-2 (0.958). The best imbalanced-class consistency was achieved by SGS Score-1 (BA=0.859; MCC=0.586). Regarding calibration/error, Model-6 yielded the lowest Brier score (0.313), while SGS Score-1 showed a comparable Brier score (0.316). Overall, these findings indicate that mortality prediction in CCHF should be interpreted jointly across discrimination, calibration, and imbalanced-class performance dimensions rather than relying on a single metric; depending on the clinical scenario, conventional scores may remain strong triage tools, and the developed models may provide additional gains in selected performance aspects.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    876098

    Kırım kongo kanamalı ateşi hastalarının klinik laboratuvar özelliklerinin ve mortalite risk faktörlerinin değerlendirilmesi

    The evaluation of clinical laboratory features and mortality risk factors in patients with crimean-congo hemorrhagic fever

    ELİF ÇİFTÇİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiYozgat Bozok Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE ERBAY

  2. Tez No

    390259

    Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalarında kemokin reseptör 5(CCR5) geni delta32 mutasyonunun analizi

    Chemokine receptor 5 gene analysis of delta32 mutation in patients with Crimean-Congo Haemorrhagic Fever

    DUYGU EKİNCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Tıbbi BiyolojiGaziosmanpaşa Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYDIN RÜSTEMOĞLU

  3. Tez No

    746991

    Kırım Kongo kanamalı ateşi hastalarının abdomen BT bulgularının değerlendirilmesi ve klinik ile arasındaki ilişkinin saptanması

    Evaluation of abdominal CT findings of patients with Crimean Congo hemorrhagic fever and detection of relationship between clinical and CT findings

    İSMAİL TURGUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Radyoloji ve Nükleer TıpSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NİSA BAŞPINAR

  4. Tez No

    525928

    Kırım kongo kanamalı ateşi tanısıyla takip edilen hastalarda prognoz kriterlerinin değerlendirilmesi

    Evaluation the patients diagnoised with crimean congo hemorhagic fever: Prognoz criteria

    DOĞAN BARIŞ ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bakanlığı

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İRFAN ŞENCAN

  5. Tez No

    496741

    Kırım kongo kanamalı ateşinde serum endotelin-1, anjiyopoietin-2 ve TİE-2 düzeylerinin klinik seyir ve prognozla ilişkisi

    The Relationship with Clinical Course and Prognosis of Serum Endothelin-1, Angiopoietin-2 and TİE-2 Levels in Crimean Congo Hemorrhagic Fever

    FERHAN KERGET

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAtatürk Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZÜLAL ÖZKURT

Geri Dön