Havacılık sektöründe yapay zekâ: Afet yönetimi vaka çalışması
Artificial intelligence in the aviation industry: Disaster management case study
- Tez No: 1011270
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU AGHAZADEH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Türk Hava Kurumu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, havacılık sektöründe yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı ve bu teknolojilerin sektöre sağladığı faydaları derinlemesine incelemektir. Son dönemde havacılık sektöründeki gelişmelerin yapay zekâ kullanarak daha ileri seviyelere taşınabilmesi ve ortaya çıkabilecek sorunların veya krizlerin çözümüne yönelik çalışmalar üzerinde durulmaktadır. Yapay zekânın yaygınlaşması, sağlık hizmetleri, öneri sistemleri, sesli asistanlar, siber güvenlik ve savunma sanayi, dil çevirileri, navigasyon, e-ticaret, yardımcı robotlar, sosyal güvenlik, fiziki güvenlik sistemleri ve birçok diğer alanda önemli uygulamalara zemin hazırlamıştır. Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllarda gösterdiği hızlı gelişim, bilim dünyasında önemli bir heyecan ve ilgi uyandırmaktadır. Bu gelişim de yapay zekâ alanında çalışan araştırmacıların dikkatini çekerek, yeni sistemler ile uygulamaların geliştirilmesine zemin hazırlamaktadır. Bu bağlamda, yapay zekâ alanındaki ilerlemelerin etkisiyle, havacılık sektöründe geliştirilen yapay zekâ tabanlı uygulamaların sistematik bir biçimde ele alınmasına ve mevcut literatürün derlenmesine yönelik bir ihtiyaç doğmuştur. Bu çalışmanın temel motivasyonu da söz konusu ihtiyaca yanıt vermek amacıyla şekillenmiştir. Ayrıca, yapay zekânın afet yönetiminde de kullanılabileceğinden hareketle afet durumunda yaşanabilecek can kayıplarının önlenmesi bizi motive eden diğer bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu maksatla 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler özelinde, arama kurtarma çalışmalarında dron teknolojileri ile yapay zekâ sistemlerinin entegrasyonunun sağlayabileceği katkıları değerlendirmek ve bu teknolojilerin afet yönetimi bağlamında nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Yapay zekâ tabanlı sistemler, uçuş operasyonlarının daha verimli ve güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak tanımaktadır. Yapay zekânın havacılık sektörüne entegrasyonunun genişletilmesi, aynı zamanda sürdürülebilirlik hedefleri açısından da büyük önem taşımaktadır. Gelecekte, yapay zekânın havacılık sektörüne daha fazla entegrasyonuyla birlikte otonom uçuşlar ve daha gelişmiş yapay zekâ sistemleri gibi yenilikler beklenmektedir. Otonom uçuşlar, pilotların iş yükünü azaltarak daha güvenli uçuş deneyimleri sunarken, gelişmiş yapay zekâ sistemleri, uçuş yönetimi ve yolcu hizmetleri gibi alanlarda önemli iyileştirmeler sağlamaktadır. Sonuç olarak, yapay zekâ, havacılık sektöründe devrim niteliğinde değişiklikler yapma potansiyeline sahiptir. Hava trafik kontrolünden yolcu deneyimine, bakım ve onarımdan eğitim ve simülasyonlara kadar birçok alanda önemli avantajlar sunmaktadır. Yapay zekânın havacılık sektöründeki uygulamaları, sektörde büyük bir dönüşümü tetiklemektedir. Bu dönüşüm, sadece operasyonel verimliliği ve güvenliği artırmakla kalmamakta, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ve yolcu memnuniyeti gibi alanlarda da önemli gelişmeler sağlamaktadır. Bu nedenle, yapay zekâ ile desteklenen bir havacılık sektörü, hem ekonomik hem de sosyal açıdan büyük faydalar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to thoroughly examine the use of artificial intelligence technologies in the aviation sector and the benefits these technologies provide to the sector. Recent developments in the aviation sector focus on how to advance advancements using artificial intelligence and on solutions to potential problems or crises. The widespread adoption of artificial intelligence has paved the way for significant applications in healthcare, recommendation systems, voice assistants, cybersecurity and the defense industry, language translation, navigation, e-commerce, assistive robots, social security, physical security systems, and many other fields. The rapid advancements in artificial intelligence (AI) technologies in recent years have generated significant excitement and interest in the scientific community. This development has drawn the attention of researchers working in the field of AI, paving the way for the development of new systems and applications. In this context, the impact of AI advancements has created a need for a systematic examination of AI-based applications developed in the aviation sector and a compilation of the existing literature. This study's primary motivation stems from its aim to address this need. Furthermore, the potential application of AI in disaster management, aiming to prevent loss of life during disasters, is another motivating factor in this study. The aim of this study is to evaluate the potential contributions of integrating drone technologies and artificial intelligence systems in search and rescue operations, specifically in the context of the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, and to demonstrate how these technologies can be effectively used in disaster management. AI-based systems enable flight operations to be carried out more efficiently and safely. Expanding the integration of AI into the aviation sector is also of great importance in terms of sustainability goals. In the future, innovations such as autonomous flights and more advanced AI systems are expected with the further integration of AI into the aviation sector. Autonomous flights offer safer flight experiences by reducing the workload of pilots, while advanced AI systems provide significant improvements in areas such as flight management and passenger services. In conclusion, artificial intelligence (AI) has the potential to revolutionize the aviation industry. It offers significant advantages in many areas, from air traffic control and passenger experience to maintenance, repair, training, and simulations. The applications of AI in the aviation sector are triggering a major transformation. This transformation not only increases operational efficiency and safety but also leads to significant improvements in areas such as environmental sustainability and passenger satisfaction. Therefore, an AI-powered aviation sector offers significant economic and social benefits.
Benzer Tezler
- Güney Ege ve Batı Akdeniz bölgelerinde meydana gelen orman yangınlarının hava kalitesiyle olan ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between forest fires and air quality in the Southern Aegean and Western Mediterranean regions
CANSU AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH TUNCAY ÖZDEMİR
- Havacılık sektöründe kullanılan NC makinalarında yapay zekâ tabanlı parça üretim süresi tahmin modeli geliştirilmesi
Development of an artificial intelligence - based part production time estimation model in NC machines used in the aviation industry
HATİCE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HADİ GÖKÇEN
- Havacılık sektöründe uçak yüzeyindeki hataların tespitine yönelik yapay zeka temelli bir yaklaşım
Detection of surface defects on aircraft in the aviationindustry using machine learning and yolo application
SÜMEYRA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV TAŞKIN
- Artificial intelligence applications selection via mcdm methods in aviation maintenance, repair & overhaul industry
Havacılık bakım, onarım ve yenileme sektöründe yapay zeka uygulamalarının çkkv yöntemleri ile seçilmesi
METİN EMİN ASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÇAĞRI TOLGA
- Dijital pazarlamada yapay zekânın rolü: Havacılık sektöründe keşifsel bir araştırma
The Role of artificial intelligence in digital marketing: An Exploratory research in the aviation industry
NECATİ ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeBursa Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN NACAR