Almacık bloğu (kuzey anadolu fay zonu) çevresindeki aktif fay karakteristiklerinin ve sismik parametrelerinin makine öğrenmesi ile analizi
Analysis of active fault characteristics and seismic parameters around the almacik block (north anatoli̇an fault zone) using machine learni̇ng
- Tez No: 1011301
- Danışmanlar: PROF. DR. VEYSEL IŞIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeofizik Mühendisliği, Jeoloji Mühendisliği, Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Geophysics Engineering, Geological Engineering, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez çalışması, Kuzey Anadolu Fay Zonu etkisi altındaki Bolu ili ve çevresinde yer alan Almacık Bloğu boyunca meydana gelen depremlerin tahmin edilebilmesine yönelik olarak, jeolojik ve jeofizik verilere dayalı bir yaklaşım ile derin öğrenme tekniklerini bütünleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Küresel Konumlama Uydu Sistemi (GNSS) istasyonlarından elde edilen konum verileri ile AFAD tarafından sağlanan aletsel dönem deprem katalogları birleştirilmiş ve Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM) mimarisiyle yapılandırılmış bir makine öğrenmesi modeli geliştirilmiştir. Modelde, depremlerin oluş zamanı, odak noktası koordinatları, derinliği ve büyüklüğü gibi temel sismik parametrelerin yanı sıra bu verilere dayalı olarak türetilen istatistiksel göstergeler kullanılmıştır. Ayrıca, GNSS verilerinden hesaplanan yer değiştirme vektör büyüklükleri üzerinden fiziksel stres değerleri elde edilerek, bu değerler de model girişlerine dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında belirli dönemlerde stresin kritik eşik değerlerinin (Örn., 2023 yılı sonunda 65 birimin üzerine çıkması) deprem potansiyeline işaret ettiği belirlenmiş ve bu nicel stres eşikleri modelin yorumlanmasında önemli bir gösterge olarak değerlendirilmiştir. Çalışma boyunca özellikle stres katsayısı, başlangıç stresi, pencere boyutu ve geçmiş veri derinliği gibi hiperparametrelerin optimize edilmesiyle, küçük ve orta büyüklükteki depremlerin tahmininde yüksek doğruluk düzeyine ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop an earthquake prediction model for the Almacık Block, located along the North Anatolian Fault Zone (NAFZ) near Bolu, by integrating geophysical and geological datasets with deep learning techniques. Global Navigation Satellite System (GNSS) measurements and instrumental earthquake catalogs provided by AFAD were combined, and a machine learning model based on the Long Short-Term Memory (LSTM) architecture was constructed. in addition to fundamental seismic parameters such as event time, epicentral coordinates, depth, and magnitude, various statistical indicators derived from these datasets were employed. Furthermore, physical stress values were calculated from GNSS-derived displacement vectors and incorporated into the model inputs. The results demonstrate that, through hyperparameter optimization (including stress coefîicient, initial stress, window size, and memory depth), small- to medium-magnitude earthquakes can be predicted with high accuracy. A significant finding of this study is that stress accumulation exceeded the critical threshold of 65 units by the end of 2023, indicating the potential occurrence of an earthquake with a magnitude of approximately M > 5. These results highlight that GNSS data effectively refiect stress accumulation and, when integrated with LSTM modeling, provide meaningful predictive insights. Overall, the findings emphasize the applicability and potential contribution of the proposed approach to the field of earthquake forecasting.
Benzer Tezler
- Crustal and upper mantle deformation beneath NW of North Anatolian Fault Zone inferred from harmonic decomposition of receiver functions
Kuzey Anadolu Fay Zonunun kuzeybatı kısmında kabuk ve mantodaki deformasyonun alıcı fonksiyonların harmonik ayrışım yöntemi ile incelenmesi
DERYA KELEŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY TAYMAZ
- Almacik bloku ve yakın çevresinin morfotektoniği
Morphotectonic of Almacik block and adjacent surroundings
CENGİZ YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2008
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN TÜYSÜZ
- Almacık dağı eosen yaşlı volkaniklerinin paleomanyetik çalışmalarla incelenmesi
The paleomagnetism of eocene volcanics of Almacik mountain
TUNÇ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURGAY İŞSEVEN
- MULTI-RESOLUTION, MULTI-RATE SUB-NYQUIST SAMPLING RECEIVER
ÇOK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ, ÇOKLU HIZLARDA NYQUIST-ALTI ÖRNEKLEMELİ SAYISAL ALMAÇ
ABDULLAH BURAK PINARCIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE DURAK ATA
DR. YAŞAR KEMAL ALP
- Almacık Dağı (Adapazarı) çevresinin deprem risk alanları ile aktif tektoniği
Active tectonics and earthquake risk zones of Almacık Mountain (Adapazarı) and surrounding areas
MURAT NURLU
Doktora
Türkçe
1999
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEZAİ GÖRMÜŞ