Yakıtlar kavramı ile ilgili 6. sınıf öğrencilerinin bilişsel düzeylerinin kelime ilişkilendirme testi ve çizme-yazma tekniğiyle belirlenmesi
Determination of the cognitive levels of sixth-grade students related to the concept of fuels by means of the word association test and the draw-and-write technique
- Tez No: 1011359
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DOĞAN GÜLLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Enerji, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, altıncı sınıf öğrencilerinin“yakıtlar”kavramına yönelik bilişsel yapılarını ortaya koymaktır. Araştırma, 2024–2025 öğretim yılı güz döneminde, bir ortaokulda öğrenim gören rastgele seçilen 72 altıncı sınıf düzeyindeki öğrenciler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, öğrencilerin“yakıtlar”kavramına ilişkin bilişsel yapılarını belirlemek amacıyla tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında, öğrencilerin kavramsal yapılarının farklı yönlerden ortaya konulabilmesi amacıyla bağımsız kelime ilişkilendirme testi ve çizme-yazma tekniği olmak üzere iki farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde, kullanılan iki farklı ölçme aracından elde edilen kategorilerin birbirini desteklediği ve açıklayıcı nitelik taşıdığı görülmüştür. Her iki ölçme aracından elde edilen sonuçlara göre;“yakıtların sınıflandırılması (katı–sıvı–gaz)”,“yenilenebilir ve yenilenemez yakıtlar”,“yakıtların kullanım alanları”,“yakıt türleri”ve“yakıtların insan ve çevre üzerindeki etkileri”ortak ve baskın kategoriler olarak ortaya çıkmıştır. Analiz sonuçları, öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynaklarını çoğunlukla güneş ve rüzgâr enerjisi ile ilişkilendirdiklerini, biyokütle, jeotermal ve diğer yenilenebilir enerji türlerine yönelik farkındalıklarının ise sınırlı olduğunu göstermiştir. Çizimlerin seviyelere göre incelenmesi sonucunda, öğrencilerin büyük bir kısmının yakıtlar kavramını günlük yaşam örnekleri ve temel bilimsel bilgilerle ilişkilendirebildikleri, ancak bazı öğrencilerin özellikle yenilenebilir ve yenilenemez yakıtlar ile çevresel etkiler konusunda kavramsal eksiklikler yaşadıkları belirlenmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, altıncı sınıf öğrencilerinin yakıtlar konusuna ilişkin bilişsel yapılarının orta düzeyde ve geliştirilebilir olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to reveal the cognitive structures of sixth-grade students regarding the concept of“fuels.”The research was conducted during the fall semester of the 2024–2025 academic year with 72 randomly selected sixth-grade students studying at a secondary school. In the study, a survey model was employed to determine students' cognitive structures related to the concept of fuels. In order to collect data, two different measurement tools—namely, an independent word association test and a drawing-writing technique—were used to examine students' conceptual structures from different perspectives. Descriptive analysis was preferred in the analysis of the obtained data. The findings of the study indicated that the categories obtained from the two different measurement tools supported each other and had an explanatory nature. According to the results obtained from both tools, the common and dominant categories were identified as:“classification of fuels (solid–liquid–gas),”“renewable and non-renewable fuels,”“areas of fuel usage,”“types of fuels,”and“the effects of fuels on humans and the environment.”The results of the analysis showed that students mostly associated renewable energy sources with solar and wind energy, while their awareness of biomass, geothermal, and other renewable energy sources was limited. Based on the analysis of the drawings according to levels, it was determined that a majority of the students were able to relate the concept of fuels to everyday life examples and basic scientific knowledge; however, some students experienced conceptual deficiencies, particularly regarding renewable and non-renewable fuels and their environmental effects. Overall, it can be concluded that sixth-grade students' cognitive structures related to the concept of fuels are at a moderate level and open to improvement.
Benzer Tezler
- Yaşam temelli ısı ve sıcaklık konusu öğretiminin sekizinci sınıf öğrencilerinin kavramsal anlamalarına etkisi
Effect of context based heat and temperature unit teaching on grade eight students' conceptual understanding
HAKAN CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYSEL KOCAKÜLAH
- Artırılmış gerçeklik uygulamalarının 6. sınıf öğrencilerinin bilişsel yapılarındaki değişime etkisi: Vücudumuzdaki sistemler ve sağlığı ünitesi
The effect of augmented reality applications on change in the cognitive structure of 6th grade students: The systems in our body and the health unit
BETÜL ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE LÜTFİYE ŞENTÜRK
- 12. sınıf öğrencilerinin Türkiyenin komşu ülkelerini belirleyebilme becerileri ve görüşleri
12th grade students' ability to identify Turkey's neighbouring countries and their opinions
METİN AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH YILDIRIM
- Wj-Rcog`un“analiz-sentez ve kavram oluşturma”alt testlerinin Türkiye`ye uyarlanması ve ilköğretim 1. kademe öğrencilerinin akıl yürütme yeteneklerinin incelenmesi
Turkey standardization of analysis-synthesis and concept formation subtest of Wj-Rcog cognitive ability test and an examination of elemantary school students fluid reasoring ability
OKTAY AYDIN
Doktora
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN KULAKSIZOĞLU
- Öğretmen adaylarının eğitiminde ve ilköğretim I. kademe fen eğitiminde kavram karikatürü kullanımının etkileri
The effects of using concept cartoons on the education of teacher candidates and elementary science education of students
ÜMİT İZGİ
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİTNAT KAPTAN