Geri Dön

Hekimliğin görünmeyen yükü: Hekimlerde duygusal emek ve ahlaki yaralanma arasındaki ilişki

The invisible burden of medicine: The relationship between emotional labor and moral injury in physicians

PDF İndir

  1. Tez No: 1011570
  2. Yazar: BÜŞRA BALI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE DUR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Duygusal emek, ahlaki yaralanma, hekim, sahte duygular, yüzeysel rol yapma, psikolojik destek, Emotional labor, moral injury, physician, fake emotions, surface acting, psychological support
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, kamu sağlık kurumlarında görev yapan hekimlerde duygusal emek stratejileri ile ahlaki yaralanma düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel ve ilişkisel tipte tasarlanan araştırma, Eylül–Ekim 2025 tarihleri arasında Türkiye genelindeki kamu sağlık kuruluşlarında görev yapan 426 hekim ile çevrim içi ortamda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik bilgi formu, Duygusal Emek Ölçeği (DEÖ) ve Ahlaki Yaralanma Semptom Ölçeği – Sağlık Bakım Profesyonelleri Versiyonu (AYSÖ-SBP) kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 ile analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %61,3'ü kadın, %58,0'ı 25–30 yaş grubunda ve %56,8'i asistan hekim statüsündedir. AYSÖ toplam puan ortalaması 45,30±12,44, DEÖ toplam puan ortalaması ise 32,96±5,83 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %43,90'ının klinik risk grubunda (≥46 puan) yer aldığı belirlenmiştir. Duygusal emek toplam puanı ile ahlaki yaralanma toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (r=0,065; p=0,181). Buna karşın, sahte duygular alt boyutunun AYSÖ toplam puanı (r=0,140; p=0,004) ve tüm alt boyutları ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu bulunmuştur. Gizlenen duygular ve derinlemesine eylem alt boyutlarının ise ahlaki yaralanma ile anlamlı bir ilişki göstermediği saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde psikolojik destek alma durumu (β=5,57; p<0,001) ve sahte duygular alt boyutu (β=1,10; p=0,001) ahlaki yaralanmayı anlamlı biçimde belirleyen değişkenler olarak öne çıkmıştır. Modelin toplam açıklanan varyansı %8,0 (R²=0,080) düzeyindedir. Sosyodemografik karşılaştırmalarda kadın hekimlerde, 31–35 yaş grubunda, 1–5 yıl mesleki deneyime sahip olanlarda ve devlet hastanesi ile TSM/KETEM/Dispanser bünyesinde çalışan hekimlerde ahlaki yaralanma puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Duygusal emek düzeyleri ise cinsiyet, medeni durum, uzmanlık durumu ve günlük hasta sayısından bağımsız olarak benzer seyretmiştir. Sonuç: Hekimlerde ahlaki yaralanma klinik açıdan dikkate değer düzeydedir ve toplam duygusal emek miktarından çok, duygusal emeğin niteliği ile ilişkilidir. Sahte duygular alt boyutunun tutarlı etkisi, yüzeysel rol yapmanın daha yüksek etik ve ruhsal zorlanma ile bağlantılı olabileceğine işaret etmektedir. Bulgular, hekim ruh sağlığını korumaya yönelik kurumsal yaklaşımlarda duygusal otantikliğin korunması ve ahlaki yaralanmaya özgü psikososyal müdahale programlarının geliştirilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to examine the relationship between emotional labor strategies and moral injury levels among physicians working in public healthcare institutions. Materials and Methods: Designed as a descriptive-cross-sectional and correlational study, this research was conducted online with 426 physicians working in public healthcare facilities across Turkey between September and October 2025. A sociodemographic information form, the Emotional Labor Scale (ELS), and the Moral Injury Symptom Scale – Healthcare Professionals Version (MISS-HP) were used as data collection instruments. Data were analyzed using SPSS 26.0; descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were performed. Results: Of the participants, 61.3% were female, 58.0% were in the 25–30 age group, and 56.8% held resident physician status. The mean MISS-HP total score was 45.30±12.44, and the mean ELS total score was 32.96±5.83. It was determined that 43.90% of the participants were in the clinical risk group (≥46 points). No statistically significant relationship was found between the emotional labor total score and the moral injury total score (r=0.065; p=0.181). However, the fake emotions subdimension was found to be positively and significantly associated with the MISS-HP total score (r=0.140; p=0.004) and all its subdimensions. The hidden emotions and deep acting subdimensions were not found to have a significant relationship with moral injury. In the multiple linear regression analysis, psychological support-seeking status (β=5.57; p<0.001) and the fake emotions subdimension (β=1.10; p=0.001) emerged as variables that significantly predicted moral injury. The total explained variance of the model was 8.0% (R²=0.080). In sociodemographic comparisons, moral injury scores were found to be significantly higher among female physicians, those in the 31–35 age group, those with 1–5 years of professional experience, and those working in state hospitals and public health centers (Community Health Centers/Cancer Early Diagnosis Centers/Dispensaries). Emotional labor levels were similar regardless of gender, marital status, specialty status, and daily patient volume. Conclusion: Moral injury among physicians is at a clinically noteworthy level and is associated with the quality of emotional labor rather than its total amount. The consistent effect of the fake emotions subdimension suggests that emotion management in the form of surface acting may be linked to higher ethical and psychological distress. The findings underscore the necessity of preserving emotional authenticity, strengthening ethical support mechanisms, and developing psychosocial intervention programs specific to moral injury in institutional approaches aimed at protecting physician mental health.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    706692

    Panoramik radyografi kullanılarak iki farklı derin öğrenme metodunun dişlerin sınıflandırılması üzerindeki performanslarının karşılaştırılmalı olarak incelenmesi

    Comparative investigation of the performances of two different deep learning methods on classification of teeth using panoramic radiography

    SERKAN YILMAZ

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Diş HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EMİN MURAT CANGER

  2. Tez No

    164073

    Jüvenil periodontitisli Türk popülasyonunda interlökin-1 (IL-1) ve tümör nekrozis faktör-&#945; (TNF-&#945;) gen polimorfizmlerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of interleukin-1 and tumor necrosis factor-&#945; gene polymorphisms in Turkish population affected with juvenile periodontitis

    ESRA GÜZELDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Diş HekimliğiAnkara Üniversitesi

    Periodontoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MERAL GÜNHAN

  3. Tez No

    464159

    Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde vardiyalı çalışan yardımcı sağlık personelinin uyku bozuklukları, iş yükü stresi ve ruhsal durum açısından değerlendirilmesi

    Evaluation of sleep disorders, workload stress and psychological condition with shift work status of auxiliary health personnel in Trakya University Medical Faculty Hospital

    MERVE OBUZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiTrakya Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERDAR ÖZTORA

  4. Tez No

    360328

    Obezite ile ilişkili kardiyovasküler risk faktörlerinin kontrolünde diyetin etkinliği

    The effectiveness of diet in the controlling of cardiovascular risk factors associated with obesity

    EDA KÖROĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Aile HekimliğiMersin Üniversitesi

    Dahili Tıp Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. ERTAN MERT

  5. Tez No

    806496

    Aksaray ili Ortaköy ilçesi Kümbet köyü halk inanışlarının dinler tarihi açısından incelenmesi

    Examination of folk beliefs in Aksaray province Ortaköy district Kümbet village in terms of religion history

    CEBRAİL ÖZTAPAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halk Bilimi (Folklor)Kırıkkale Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED GÜNGÖR

Geri Dön