Kripto varlıkların hukuki niteliği ve borç ilişkilerine etkisi
The legal nature of crypto assets and their effects on legal relations
- Tez No: 1011590
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DOĞAN, DOÇ. DR. SİNAN OKUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Akıllı sözleşmeler, Bilişim hukuku, Blok zinciri sistemi, Dağıtık kayıt defteri, Dağıtık sistemler, Kripto para birimi, Kripto varlık, Kriptografi, Taksonomi, Taksonomik analiz, Smart contracts, Information lav, Blockchain system, Distributed ledger, Distributed systems, Crypto currency, Cryptocurrency, Cryptography, Taxonomy, Taxonomic analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kripto varlıkların tek bir hukuki kategoriye hapsetme çabaları, bu varlıkların çeşitliliğini ve karmaşık yapısını anlamayı güçleştirmektedir. Bu çalışmada, kripto varlıkların tek bir hukuki niteliğinin bulunmadığı ve bulunamayacağı temel argümanından hareketle, söz konusu varlıkların borç ilişkilerine etkisi bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde; kripto varlıkların felsefi temelleri, teknik altyapısı, para tarihindeki konumu ile beraberinde getirdiği risk ve fırsatlar ortaya konulmuştur. Bu bölümde,“ıslak kurallar”olarak nitelendirilen geleneksel hukuk ile“kuru kurallar”olarak ifade edilen kod temelli sistemler arasındaki temel ayrım ve etkileşim analiz edilmiştir. İkinci bölümde, kripto varlıkların benzer hukuki kurumlardan farkları incelenmiş ve tezin literatüre özgün katkısını teşkil eden üç boyutlu bir tasnif sunulmuştur. Bu kapsamda, milyonlarca projeyi içine alacak şekilde amaçsal/sektörel, teknik ve hukuki sınıflandırmalar yapılmış; mevcut hukuki kurumların kripto varlık ekosistemindeki görünümleri irdelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise karşılaştırmalı hukuktaki düzenlemeler incelenerek geliştirilen sınıflandırmanın pratik sonuçları ortaya konulmuştur. Türk hukuku bakımından mevcut düzenlemeler ile olası hukuki nitelendirmeler değerlendirilmiş ve bu nitelendirmelerin özel hukuka etkileri analiz edilmiştir. Çalışma neticesinde, kripto varlıkların somut olaya özgü, esnek ve kapsayıcı düzenlemelere tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmış ve bu doğrultuda kanun koyucuya öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Efforts to confine crypto assets to a single legal category hinder the understanding of their diversity and complexity. Proceeding from the main argument that crypto assets do not and cannot possess a single legal nature, this study has examined their impact on debt relations from a holistic perspective. The first chapter of the study set forth the philosophical foundations and technical infrastructure of crypto assets, their position in monetary history, and the risks and opportunities they present. In this chapter, the fundamental distinction and interaction between traditional law, defined as“wet rules,”and code-based systems, defined as“dry rules,”were analyzed. In the second chapter, the differences between crypto assets and similar legal institutions were examined, and a three-dimensional taxonomy, constituting the thesis's main contribution, was presented. In this context, purposive/sectoral, technical, and legal classifications were established to encompass millions of projects, and the manifestations of existing legal institutions within the realm of crypto assets were analyzed. In the third and final chapter, regulations in comparative law were examined to demonstrate the practical implications of the developed taxonomy. With respect to Turkish law, current regulations and potential legal qualifications were assessed, and their effects on private law were analyzed. The study concluded that crypto assets must be subject to case-specific, flexible, and comprehensive regulations, and accordingly, has offered recommendations to the legislator.
Benzer Tezler
- Hukuki açıdan kripto varlıklar ve ilk kripto para arzı (Initial Coin Offerıng)
Legal aspects of crypto-assets and Initial Coin Offering
MEHMET EGEHAN COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİstanbul ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH ARICI
- Blokzincir teknolojisi ve kripto varlıkların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of blockchain technology and crypto assets within the scope of Turkish Criminal code no. 5237
MEHMET BAHADIR POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukKırklareli ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR URUŞAK
- Türkiye'de kripto varlıkların vergilendirilmesi: Yasal çerçeve ve uygulamaların karşılaştırmalı analizi
Taxation of crypto assets in Turkey: Comparative analysis of legal framework and applications
EMRE CAN NARİN
- Milletlerarası özel hukukta kripto varlıklara ilişkin hak sahipliği uyuşmazlıklarına uygulanacak hukuk
The law applicable to ownership disputes relating to crypto assets in private international law
DİDEM EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİstanbul ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELİF ULUSU
- Ticaret şirketlerinde kripto para/varlıkların sermaye olarak konulması
Capital position of crypto currency/assets in trading companies
GÜLSU ELMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hukukİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMDİ PINAR