Psöriatik Artrit (PSA) hastalarında hedefe yönelik tedaviler ile farklı hastalık aktivite indekslerinde hedefe ulaşma oranları ve olası potansiyel engeller
Targeted therapies and the rates of achievement of targets in different disease activity indices, as well as potential obstacles, in patients with Psoriatic Arthritis (PSA)
- Tez No: 1011599
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ PEHLİVAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: En az 6 ay boyunca hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaç (DMARD) tedavisi almış olan psöriatik artrit (PsA) hastalarında hastalık aktivitesini farklı bileşik ölçeklerle değerlendirerek remisyon ya da minimal hastalık aktivitesi hedeflerine ulaşmadaki olası engelleri saptamaktır. Gereç-Yöntem: Çalışmamızda 2025 yılı içinde Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji polikliniklerinde takip edilen 258 PsA hastası değerlendirilmiştir. Hastaların demografik bilgileri, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara kullanımı, aile öyküsü, hastalık semptom ve tanı süresi, kullanılan tedavi ajanları, komorbiditeler, PsA dışı inflamatuvar hastalıklar, deformite varlığı, tutulum paternleri ve eklem dışı tutulum varlığı analiz edilmiştir. Hastalık aktivitesi değerlendirilirken aksiyel tutulumlu hastalar için ASDAS-CRP, periferik tutulumlu hastalar için MDA/VLDA ölçeği ve DAPSA skoru kullanılmıştır. Bulgular: Periferik tutulumlu hastalarda medyan DAPSA skoru 6 (0–77) olarak bulunmuştur. Bu hastaların %17,2'sinde DAPSA>14 saptanmış olup tedavi ile istenilen hedefe ulaşılamamıştır. Ayrıca bu hastaların %30,2'si MDA/VLDA kriterlerini karşılamamaktadır. Aksiyel tutulumlu hastalarda ise medyan ASDAS-CRP skoru 1,6 (0,6–4) olarak bulunmuş ve değerlendirilen hastaların %17,3'ünde tedavi ile hedeflenen hastalık kontrolünün sağlanamadığı gösterilmiştir. Çok değişkenli analizlerde periferik tutulumlu hastalarda fibromiyalji ve tırnak tutulumu varlığının hastalık aktivitesi üzerinde bağımsız risk faktörleri olduğu gösterilmiştir. Aksiyel PsA'da ise aktif hastalık (ASDAS ≥2.1) için bağımsız bir risk faktörü gösterilememiştir. Daha uzun semptom ve tanı süresi olan hastalarda DAPSA skorları anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. bDMARD kullanan hastalarda başlangıçta entezit görülme oranı csDMARD grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Tedavi sürecinde devam eden entezit ve daktilit varlığı, hem DAPSA hem de MDA/VLDA hedeflerine ulaşılamamasıyla ilişkili bulunmuştur. Ayrıca tsDMARD kullanan hastalarda medyan DAPSA ve ASDAS-CRP skorları bDMARD grubuna göre yüksek saptanmıştır. Sonuç: Devam eden entezit ve daktilit varlığı ile eşlik eden fibromiyaljinin bulunması, hedefe yönelik tedavi stratejilerinde remisyon veya minimal hastalık aktivitesine ulaşmayı zorlaştıran önemli faktörlerdir. Bulgularımız, psöriatik artrit hastalarında tedavi yaklaşımının; klinik özellikler, hastalık süresi ve eşlik eden komorbid durumlar dikkate alınarak bireyselleştirilmesi gerektiğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to assess disease activity using different composite indices in patients diagnosed with psoriatic arthritis (PsA) who have received disease-modifying antirheumatic drug (DMARD) therapy for at least 6 months, and to identify potential barriers to achieving remission or minimal disease activity. Material-Method: In this cross-sectional study, 258 patients with psoriatic arthritis (PsA) who were examined and followed up at the Rheumatology outpatient clinics of Bursa Uludağ University Faculty of Medicine Hospital during the year 2025 were evaluated. The patients' demographic data, body mass index, smoking status, family history, duration of disease symptoms and diagnosis, therapeutic agents used, comorbidities, non-PsA rheumatic diseases, presence of deformity, patterns of involvement, and presence of extra-articular involvement were analyzed. For disease activity assessment, ASDAS-CRP was used in patients with axial involvement, and MDA/VLDA and DAPSA scores were utilized for those with peripheral involvement. Results: In patients with peripheral involvement, the median DAPSA score was (0–77). Among these patients, a DAPSA score >14 was observed in 17.2%, indicating that the desired therapeutic targets were not achieved. Furthermore, 30.2% of these patients failed to meet the MDA/VLDA criteria. In patients with axial involvement, the median ASDAS-CRP score was 1.6 (0.6–4), and 17.3% of the evaluated patients did not achieve the targeted disease control following treatment. Multivariate analyses revealed that the presence of fibromyalgia and nail involvement were independent risk factors for disease activity in patients with peripheral involvement. In contrast, no independent risk factors were identified for active disease (ASDAS ≥2.1) in axial Psoriatic Arthritis (PsA). DAPSA scores were significantly higher in patients with longer symptom and diagnosis durations. At baseline, the prevalence of enthesitis was found to be higher in patients receiving bDMARDs compared to the csDMARD group. The persistence of enthesitis and dactylitis during the treatment process was associated with the failure to reach both DAPSA and MDA/VLDA targets. Additionally, median DAPSA and ASDAS-CRP scores were higher in patients using tsDMARDs compared to those in the bDMARD group. Conclusion: Persistent enthesitis and dactylitis, comorbid fibromyalgia, and the presence of additional rheumatic conditions represent major barriers to reaching remission or minimal disease activity targets in psoriatic arthritis management. Our results suggest that a personalized therapeutic approach is required in psoriatic arthritis, guided by clinical characteristics, duration of the disease, and the presence of concomitant conditions.
Benzer Tezler
- Psoriatik artrit hastalarında klinik alt gruplarında tedavi seçimlerimiz
Treatment preferences among clinical subgroups in patients with psoriatic arthritis
ULKAR NAGHIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİMUÇİN KAŞİFOĞLU
- Aksiyel tutulumlu psöriyatik artrit hastalarında atlantoaksiyel instabilite sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of atlantoaxial instability and associated factors in patients with axial psoriatic arthritis
HUBAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METE PEKDİKER
- Primer sjögren sendromlu hastalarda matriks metalloproteinaz 13 (MMP-13) düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Relation of matrix metalloproteinase 13 (MMP-13) levels with disease activity in patients with primer sjogren's syndrome
BURCU ESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
BiyokimyaGazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN SEPİCİ DİNÇEL
- Psoriatik artritli hastalarda matriks metalloproteinazların sitokin ve kemokinler ile ilişkisi
The relationships of matrix metalloproteinases with cytokines and chemokines in patients with psoriatic arthritis
KEMAL NAS
Doktora
Türkçe
2016
Allerji ve İmmünolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıklar (immünoloji) Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ORHAN AYYILDIZ
- Psöriatik artrit hastalarında otoimmun tiroid hastalığı sıklığı ve anti tnf-α tedavisinin etkisi
Autoimmune thyroid in psori̇asi̇s patients frequency of disease and effect of anti tnf-α treatment
ÜMİT KARAOĞULLARINDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
RomatolojiSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN EMİNE FİGEN TARHAN