Doğa tabanlı çözümler kapsamında yeşil altyapı planlaması: Gediz Havzası taşkın riski değerlendirme
Green infrastructure planning within the framework of nature-based solutions: flood risk assessment in the Gediz Basin
- Tez No: 1011665
- Danışmanlar: PROF. DR. ALPER ÇABUK, DR. MEHTAP ÖZENEN KAVLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Peyzaj Mimarlığı, Bilim ve Teknoloji, Urban and Regional Planning, Landscape Architecture, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, doğa tabanlı çözümler (NBS) yaklaşımı çerçevesinde yeşil altyapı (GI) planlamasının taşkın riskini azaltmadaki etkisini Gediz Havzası örneği üzerinden değerlendirmektedir. Arazi kullanımı ve örtüsündeki değişimler, iklim değişikliği ve kentlerin hızla büyüme süreçleri, bilhassa su havzası ölçeğinde taşkın riskleri çoğalmakta ve sadece gri alt yapıya (yapısal mühendislik çözümleri) dayalı geleneksel yöntemler bu karmaşık sorunların gidermesinde yetersiz kalmaktadır. Bu kapsamda doğa tabanlı, kalıcı ve sürdürülebilir çözümler üreten GI uygulamaları, taşkını kontrol altına almakta hem alternatif hem de destekleyici bir yaklaşım olarak önem arz etmektedir. Bu çalışma çerçevesinde Gediz Havzası, çalışma alanı olarak belirlenmiş ve havzaya ait morfolojik, hidrolojik ve doğal ve fiziksel çevresel karakteristikleri uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bu tez çalışmasında ALOS PALSAR DEM, Q500 taşkın tehlike alanlarını gösteren haritaları, CORINE arazi kullanımı ve arazi örtüsü verileri, büyük toprak grupları, yağış verileri (CHIRPS) ve drenaj ağı verileri gibi farklı veri kümeleri uygulanmıştır. Taşkın tehlike alanlarının mekânsal yayılımı; eğim, yükselti, toprak özellikleri, drenaj yoğunluğu ve arazi kullanım türleriyle istatistiksel ve mekânsal olarak ilişkilendirilmiştir. Araştırma bulguları, taşkın tehlike alanlarının genellikle düşük eğim, düşük rakım ve geçirimsiz yüzeylerin yoğun olduğu bölgelerde kümelendiğini göstermiştir. Söz konusu bölgelerin, yağmur suyu hasadı, sulak alan iyileştirilmesi, yeşil koridorlar ve su geçirgen yüzeyler gibi çok sayıda GI bileşenleri açısından yüksek bir potansiyele sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmanın neticesinde, havza ölçeğinde GI merkezli ve uyumlu bir taşkın yönetim politikasının oluşturulması önerilmiş; bu modelin taşkın risklerini minimize etmesinin yanı sıra ekosistem hizmetlerini güçlendiren ve ilerleyen süreçte kentsel ve kırsal alanlarda dayanıklılığı güçlendiren bir planlama modeli ortaya koyduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis evaluates the effectiveness of green infrastructure planning in reducing flood risk within the framework of the Nature-Based Solutions (NBS) approach, using the Gediz Basin as a case study. Changes in land use and land cover, climate change, and the rapid growth of cities are increasing flood risks, especially at the watershed level, and traditional methods based solely on gray infrastructure (structural engineering solutions) are insufficient to address these complex problems. In this context, green infrastructure applications that produce nature-based, permanent, and sustainable solutions are important as both an alternative and a complementary approach to controlling floods. Within the scope of this study, the Gediz Basin was selected as the study area, and its morphological, hydrological, and natural and physical environmental characteristics were analyzed using remote sensing and geographic information systems (GIS) methods. In this thesis, different data sets were applied, such as the ALOS PALSAR DEM, maps showing Q500 flood hazard areas, CORINE land use and land cover data, major soil groups, precipitation data (CHIRPS), and drainage network data. The spatial distribution of flood hazard zones was statistically and spatially associated with slope, elevation, soil properties, drainage density, and land-use types. Research findings indicate that flood hazard areas are typically clustered in regions characterized by low slope, low elevation, and high concentrations of impervious surfaces. These areas were found to possess significant potential for numerous green infrastructure components, including rainwater harvesting, wetland restoration, green corridors, and permeable surfaces. As a result of the study, it was recommended that a green infrastructure-centered and coherent flood management policy be established at the watershed scale. It was determined that this model not only minimizes flood risks but also presents a planning model that enhances ecosystem services and strengthens resilience in urban and rural areas in the future.
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Ege ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Küçük Yamanlar tepesi örneğinde kent yakın çevresinde rekreasyon alanı düzenleme projesi
Başlık çevirisi yok
NİHAN BULGUN
- Bornova (İzmir) koşullarında çeşitli kültür bitkilerinde zarar yapan Dolycoris baccarum (L.) (Heteroptera: Pentatomidae)'un biyolojisi ve ekolojisi üzerinde araştırmalar
Investigations on the biology and ecology of Dolycoris baccarum (L.) (Heteroptera: Pentatomidae) which attacks to various plants of economic importance at Bornova (İzmir)
YUSUF KARSAVURAN
- Le Non-naturalisme dans la Faute de I'Abbe Mouret d'Emile Zola
Başlık çevirisi yok
GÜRBÜZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Cumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...