Türkiye'de seçilen rotalarda havayolu ve karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların karşılaştırılması
Comparison of emissions from air and road transportation on selected routes in Turkey
- Tez No: 1011783
- Danışmanlar: PROF. DR. ASUDE HANEDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ankara-İstanbul karayolu, Hava yolu ulaşımı, Kentsel hava hareketliliği, Sürdürülebilir ulaşım, Yolcu uçakları, Ankara-İstanbul highway, Air transportation, Urban air mobility, Sustainable transport, Passenger aircrafts
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'de şehirlerarası yolcu taşımacılığında kullanılan başlıca ulaşım modlarının (havayolu, otobüs ve otomobil) hava kirliliği ve sera gazı emisyonlarına katkıları, İstanbul-Ankara, İstanbul-Antalya ve İstanbul-Van rotaları özelinde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Hesaplamalar, ilgili kurumlardan alınan 2025 yılına ait güncel operasyonel veriler kullanılarak gerçekleştirilmiş; sera gazı emisyonları kapsamında CO₂ ve hava kirleticileri kapsamında CO, NOₓ, HC ve PM emisyonları farklı göstergeler üzerinden analiz edilmiştir. Havayolu taşımacılığına ilişkin emisyon hesaplamalarında tüm uçuşlar için uçak tiplerine göre iniş-kalkış (LTO) ile tırmanış-seyir-alçalma (CCD) fazları ayrımında ele alınmıştır. Uçaklara ait emisyon değerleri, 2025 yılı boyunca ilgili rotalarda kullanılan uçak tipleri ve taşınan yolcu sayıları dikkate alınarak ağırlıklı ortalama yöntemiyle temsil edilmiştir. Karayolu taşımacılığı kapsamında ise otobüsler için 2025 yılı sefer sayıları ve doluluk oranları, otomobiller için araç sınıfları, yakıt türleri ve Euro emisyon standartları esas alınmış, hesaplamalar EMEP/EEA emisyon envanteri metodolojisine uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, yolculuk başına en yüksek CO2 emisyonu havayolu taşımacılığında görülürken, mesafe arttıkça havayolunun birim emisyon değerlerinde (CO2/PKM) düşüş saptanmıştır. Kirletici bazlı analizlerde havayolu taşımacılığı NOx ve PM emisyonlarında baskın karakter sergilemektedir. Çalışma; rota uzunluğu ve doluluk oranının, ulaşım modlarının çevresel performansı üzerindeki belirleyici etkisini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the contributions of the main intercity passenger transport modes used in Türkiye—air transport, coach services, and private cars—to air pollution and greenhouse gas emissions were comparatively evaluated for the Istanbul–Ankara, Istanbul–Antalya, and Istanbul–Van routes. The calculations were performed using up-to-date operational data for 2025 obtained from relevant institutions. Greenhouse gas emissions were assessed in terms of CO₂, while air pollutant emissions were evaluated for CO, NOₓ, HC, and PM using multiple performance indicators. For air transport, emission calculations were conducted by distinguishing landing and take-off (LTO) and climb–cruise–descent (CCD) phases for all flights based on aircraft types. Aircraft emission values were represented using a weighted average approach that accounts for the aircraft types operated on the selected routes and the corresponding passenger numbers throughout 2025. Within the scope of road transport, calculations for coach services were based on the number of trips and occupancy rates in 2025, while for private cars, vehicle classes, fuel types, and Euro emission standards were considered. All road transport emission estimates were carried out in accordance with the EMEP/EEA emission inventory methodology According to the analysis results, airway transportation accounts for the highest CO2 emissions per trip; however, a decline in unit emission values (CO2/PKM) was observed as travel distance increased. Pollutant-based analyses indicate that airway transport remains dominant, particularly in NOx and PM emissions. The study demonstrates that route length and occupancy rates are the primary factors determining the environmental performance of all transportation modes
Benzer Tezler
- İzmir-Foça Sazlıca mevkii kırsal yerleşimini koruma önerisi
Proposal to protect the rural settlement of Sazlıca in Izmir Foça district
ÇAĞIL ATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ERES ÖZDOĞAN
- Görme engellilerin mekan okumasına etki eden parametrelerin saptanması
Determination of the parameters that affect the spatial legibility of the visually impaired people
ÖZLEM BELİR
Doktora
Türkçe
2012
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ERİNSEL ÖNDER
- Amerikan çizgi romanında postmodernizm etkisi: Alternatif çizgi romanlar
The effect of postmodernism in american comics: Alternative comics
MESUT CAN ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
DOÇ. FUAT AKDENİZLİ
- Yeşil lojistik ve bir örnek uygulama
Green logistics and an example application
ERKAN TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEKİN ÖZDEMİR
- The heritage of viticulture in Anatolia: Connecting Cappadocia and Mardin through a cultural route of the vine
Anadolu'da bağcılık mirası: Kapadokya ve Mardin'i şarap kültürüyle bağlamak
JOAN MACDONALD
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
SosyolojiKoç ÜniversitesiKültürel Miras Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LUCİENNE THYS ŞENOCAK