Aynısefa,Kekik,Sedir ve Acıbadem Esansiyel Yağlarının Balık Patojenleri Üzerinde Antibakteriyel Etkinliğinin Araştırılması.
Investigation of Antibacterial Activity of Calendula, Thyme, Cedar and Bitter Almond Essential Oils on Fish Pathogens.
- Tez No: 1011799
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİME KÜÇÜKGÜL, PROF. DR. ALTUĞ KÜÇÜKGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Balık yetiştirme, Fish farming
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Su ürünleri yetiştiriciliği, insan beslenmesindeki önemi nedeniyle ülkemizde hızla gelişen bir sektör olup, enfeksiyon kaynaklı salgın hastalıklar üretimde ciddi sorunlar yaratmaktadır. Uzun süre yoğun şekilde kullanılan antibiyotikler ise çeşitli olumsuzlukları beraberinde getirmiştir. Bu nedenle son yıllarda daha güvenli ve doğal alternatifler olarak bitkisel ürünlere yönelim artmıştır. Bu tezde, sedir (Cedrus libani A. Rich), aynısefa (Calendula officinalis L.), acıbadem (Prunus amygdalus amara) ve kekik (Thymbra spicata L.) esansiyel yağlarının çeşitli balık patojenleri (Vagococcus salmoninarum, Yersinia ruckeri, Lactococcus garvieae, Aeromonas sobria ve Vibrio anguillarum) üzerindeki antibakteriyel etkinlikleri, agar disk difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak hem niteliksel hem de kantitatif olarak değerlendirilmiştir. Yapılan kimyasal analizler, uçucu yağların majör bileşenlerinin türlere göre belirgin farklılıklar gösterdiğini; kekik yağında karvakrol (%72,39), sedir yağında eucalyptol (%82,15), aynısefa yağında squalene (%45,99) ve acıbadem yağında γ-sitosterolün (%44,72) baskın bileşenler olduğunu ortaya koymuştur. Antibakteriyel aktivite sonuçları incelendiğinde, kekik uçucu yağının test edilen tüm patojenler üzerinde en yüksek etkinliği sergilediği saptanmıştır. Disk difüzyon yönteminde özellikle V. salmoninarum ve A. sobria türlerine karşı 39,66 mm gibi geniş inhibisyon zonları oluşturan kekik yağı, çoğu patojene karşı standart antibiyotikten daha üstün bir performans sergilemiştir. Mikrodilüsyon testlerinde ise kekik yağı, tüm bakteri türlerine karşı 7,5 μL gibi oldukça düşük bir Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) değeri ile en güçlü baskılayıcı etkiyi göstermiştir. Buna karşılık, sedir uçucu yağının etkinliği belirli patojenlerle sınırlı kalırken (15-30 μL MİK), aynısefa ve acıbadem yağlarının test edilen mikroorganizmalar üzerinde herhangi bir inhibisyon etkisi oluşturmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kekik uçucu yağının balık hastalıklarına neden olan patojenlere karşı potansiyel bir doğal antimikrobiyal ajan olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aquaculture, which has been rapidly developing in our country due to its critical role in human nutrition, faces serious challenges caused by infectious disease outbreaks. Although antibiotics have long been widely used to control these diseases, their excessive and frequent application has led to several drawbacks. Therefore, in recent years, there has been an increasing shift toward safer and more natural alternatives such as plant-based products. In this thesis, the antibacterial activities of essential oils obtained from cedar (Cedrus libani A. Rich), calendula (Calendula officinalis L.), bitter almond (Prunus amygdalus amara), and thyme (Thymbra spicata L.) were evaluated both qualitatively and quantitatively against various fish pathogens (Vagococcus salmoninarum, Yersinia ruckeri, Lactococcus garvieae, Aeromonas sobria, and Vibrio anguillarum) using agar disk diffusion and microdilution methods. Chemical analyses revealed that the major components of the essential oils varied significantly depending on the plant species, with carvacrol (72.39%) in thyme oil, eucalyptol (82.15%) in cedar oil, squalene (45.99%) in calendula oil, and γ-sitosterol (44.72%) in bitter almond oil identified as the dominant compounds. Evaluation of antibacterial activity demonstrated that thyme essential oil exhibited the highest efficacy against all tested pathogens. In the disk diffusion assay, thyme oil produced notably large inhibition zones, reaching up to 39.66 mm against V. salmoninarum and A. sobria, and showed superior performance compared to standard antibiotics against most pathogens. In microdilution assays, thyme oil exhibited the strongest inhibitory effect with a remarkably low Minimum Inhibitory Concentration (MIC) value of 7.5 μL for all bacterial strains tested. In contrast, cedar oil showed moderate activity limited to certain pathogens (MIC: 15–30 μL), while calendula and bitter almond oils did not exhibit any inhibitory effect on the tested microorganisms. These findings indicate that thyme essential oil has strong potential as a natural antimicrobial agent against fish pathogens and may serve as an effective alternative in aquaculture disease management.
Benzer Tezler
- Murt, kekik ve aynısefa bitki esansiyel yağlarının antibakteriyel etkinliği
Antibacterial activity of myrtus, thyme and calendula essential oils
ALİ BOZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Su ÜrünleriMunzur ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİME KÜÇÜKGÜL
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ERECEVİT SÖNMEZ
- Yumurtlama öncesi dönemde kalsiyum seviyesi farklı rasyonlarla beslemenin yumurtacı piliçlerde performans, kabuk kalitesi ve kemik mineralizasyonuna etkisi
Effect of feeding with diets containing different calcium levels during pre-laying period on performance, egg shell quality and bone mineralization of the pullets
ÜZEYİR TOMBUL
- Türkiye'de yetişen aynısefa (calendula officinalis L.) bitkisinin kuersetin ve rutin içeriğinin kromatografik ve spektrofotometrik yöntemler ile tayini
Quantitative determination of quercetin and rutin from marigold (calendula officinalis L.) cultivated in Turkey by high performance liquid chromatography
YAVUZ BALIKÇI
- Çukurova koşullarında farklı dikim zamanlarının aynısefa (Calendula officinalis L.) nın çiçek ve tohum verimlerine etkisi
Effects of different planting times on the yield flower and seed of marigold (Calendula ofiicinalis L.) grown under the Cukurova conditions
GÜLİSTAN BİÇEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA SEZEN TANSI
- Çukurova koşullarında kışlık ekimde farklı hasat aralıklarının ve zamanlarının aynısefa (Calendula officinalis L.) bitkisinin çiçek ve tohum verimleri ile kalitesine etkisi
Flower and seed yield and quality traits of marigold (Calendula officinalis L.) in response to winter sowing at different harvest intervals and times in Çukurova conditions
MUZAFFER BARUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA SEZEN TANSI