Aynısefa,kekik,sedir ve acıbadem esansiyel yağlarının balık patojenleri üzerinde antibakteriyel etkinliğinin araştırılması
Investigation of antibacterial activity of calendula, thyme, cedar and bitter almond essential oils on fish pathogens
- Tez No: 1011799
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİME KÜÇÜKGÜL, PROF. DR. ALTUĞ KÜÇÜKGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Balık yetiştirme, Fish farming
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Su ürünleri yetiştiriciliği, insan beslenmesindeki önemi nedeniyle ülkemizde hızla gelişen bir sektör olup, enfeksiyon kaynaklı salgın hastalıklar üretimde ciddi sorunlar yaratmaktadır. Uzun süre yoğun şekilde kullanılan antibiyotikler ise çeşitli olumsuzlukları beraberinde getirmiştir. Bu nedenle son yıllarda daha güvenli ve doğal alternatifler olarak bitkisel ürünlere yönelim artmıştır. Bu tezde, sedir (Cedrus libani A. Rich), aynısefa (Calendula officinalis L.), acıbadem (Prunus amygdalus amara) ve kekik (Thymbra spicata L.) esansiyel yağlarının çeşitli balık patojenleri (Vagococcus salmoninarum, Yersinia ruckeri, Lactococcus garvieae, Aeromonas sobria ve Vibrio anguillarum) üzerindeki antibakteriyel etkinlikleri, agar disk difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak hem niteliksel hem de kantitatif olarak değerlendirilmiştir. Yapılan kimyasal analizler, uçucu yağların majör bileşenlerinin türlere göre belirgin farklılıklar gösterdiğini; kekik yağında karvakrol (%72,39), sedir yağında eucalyptol (%82,15), aynısefa yağında squalene (%45,99) ve acıbadem yağında γ-sitosterolün (%44,72) baskın bileşenler olduğunu ortaya koymuştur. Antibakteriyel aktivite sonuçları incelendiğinde, kekik uçucu yağının test edilen tüm patojenler üzerinde en yüksek etkinliği sergilediği saptanmıştır. Disk difüzyon yönteminde özellikle V. salmoninarum ve A. sobria türlerine karşı 39,66 mm gibi geniş inhibisyon zonları oluşturan kekik yağı, çoğu patojene karşı standart antibiyotikten daha üstün bir performans sergilemiştir. Mikrodilüsyon testlerinde ise kekik yağı, tüm bakteri türlerine karşı 7,5 μL gibi oldukça düşük bir Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) değeri ile en güçlü baskılayıcı etkiyi göstermiştir. Buna karşılık, sedir uçucu yağının etkinliği belirli patojenlerle sınırlı kalırken (15-30 μL MİK), aynısefa ve acıbadem yağlarının test edilen mikroorganizmalar üzerinde herhangi bir inhibisyon etkisi oluşturmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kekik uçucu yağının balık hastalıklarına neden olan patojenlere karşı potansiyel bir doğal antimikrobiyal ajan olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aquaculture, which has been rapidly developing in our country due to its critical role in human nutrition, faces serious challenges caused by infectious disease outbreaks. Although antibiotics have long been widely used to control these diseases, their excessive and frequent application has led to several drawbacks. Therefore, in recent years, there has been an increasing shift toward safer and more natural alternatives such as plant-based products. In this thesis, the antibacterial activities of essential oils obtained from cedar (Cedrus libani A. Rich), calendula (Calendula officinalis L.), bitter almond (Prunus amygdalus amara), and thyme (Thymbra spicata L.) were evaluated both qualitatively and quantitatively against various fish pathogens (Vagococcus salmoninarum, Yersinia ruckeri, Lactococcus garvieae, Aeromonas sobria, and Vibrio anguillarum) using agar disk diffusion and microdilution methods. Chemical analyses revealed that the major components of the essential oils varied significantly depending on the plant species, with carvacrol (72.39%) in thyme oil, eucalyptol (82.15%) in cedar oil, squalene (45.99%) in calendula oil, and γ-sitosterol (44.72%) in bitter almond oil identified as the dominant compounds. Evaluation of antibacterial activity demonstrated that thyme essential oil exhibited the highest efficacy against all tested pathogens. In the disk diffusion assay, thyme oil produced notably large inhibition zones, reaching up to 39.66 mm against V. salmoninarum and A. sobria, and showed superior performance compared to standard antibiotics against most pathogens. In microdilution assays, thyme oil exhibited the strongest inhibitory effect with a remarkably low Minimum Inhibitory Concentration (MIC) value of 7.5 μL for all bacterial strains tested. In contrast, cedar oil showed moderate activity limited to certain pathogens (MIC: 15–30 μL), while calendula and bitter almond oils did not exhibit any inhibitory effect on the tested microorganisms. These findings indicate that thyme essential oil has strong potential as a natural antimicrobial agent against fish pathogens and may serve as an effective alternative in aquaculture disease management.
Benzer Tezler
- Gram negatif çomaklar için ofloksasin ile bazı beta-laktam ve aminoglikozid antibiyotikler arasında sinerjizm ve antagonizmin araştırılması
Başlık çevirisi yok
MOHAMMAD GHAMARİ
- Toplu bir direniş ve sivil itaatsizlik eylemi olarak Bergama çevre hareketi
As a social resistance and civilian disobedience Bergama`s environmental movement
ÇETİN ALTUNOK
- A Theoretical model for the epitaxiol growth of Si(100) surface
Si(100) yüzeyi üzerinde epikatman büyüme modeli
SEFA DAĞ
- Zor etkili difüzyonsuz faz dönüşümlerinin bilgisayar benzetimi ile incelenmesi
Investigation of stress-induced diffusionless phase transformations by means of computer simulation
SEFA KAZANÇ
